Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het Nederland van Jac. P. Thijsse

Cultuur

Rob Schouten

Rob Schouten © Maartje Geels
column

Onlangs heb ik via onze nationale ruil- en verkavelingsbeurs Marktplaats een aantal Verkade-albums van Jac. P. Thijsse verworven. Die waren mij namelijk in mijn jeugd onthouden, zodat het eigenlijk een raadsel is dat ik nog ordentelijk ben opgegroeid.

Hetzelfde gold trouwens voor erfgoed als de albums van Piggelmee van Douwe Egberts en Flipje Tiel van de Betuwe: ik heb het allemaal zonder moeten doen. Kennelijk kochten mijn ouders andere producten. Zodoende ontbeerde ik ook een Nederlands natuurgevoel en ging ik voor buitenaardse schoonheidsprikkels jarenlang naar plekken als Patagonië of Namibië.

Lees verder na de advertentie

Half Nederland schijnt daarentegen wel met Jac. P. Thijsse te zijn opgegroeid en onlangs hoorde ik Maarten van Rossem tijdens een van zijn talloze tv-optredens, ik geloof ergens in Zwolle, nog de loftrompet steken over de plaatjes in de Verkade-albums, hetgeen mijn begeerte om nu eindelijk zo’n album te bezitten sterk aanwakkerde.

De albums roepen een land op dat grotendeels verdwenen lijkt te zijn

Ik moest de boeken ergens midden in het land ophalen bij een flamboyant echtpaar dat er kennelijk genoeg van had, maar het kan ook zijn dat het een legaat van een zwager betrof, daar wil ik af wezen. De vrouw des huizes bleek, net als ik, in Hilversum te zijn geboren (Toch niet over het spoor, hè? Nee) maar toen ze me vroeg bij welke club ik getennist had haakte ik af. Op tweejarige leeftijd was ik immers uit Hilversum naar Hoogeveen verhuisd en daar werd niet getennist.

Enfin, ik bezit nu de albums ‘Zomer’ en ‘Lente’, ‘Naardermeer’, ‘Blonde duinen’, ‘De Vecht’ en ‘Langs de Zuiderzee’. Vooral het laatste album is de moeite waard omdat het erin beschreven verschijnsel niet meer bestaat, maar ook de andere roepen een Nederland op dat grotendeels verdwenen lijkt te zijn en dat we alleen via klimaatmarsen weer tevoorschijn kunnen toveren.

Dirkjesperen

Thijsse, onderwijzer (1865-1945), had ondanks zijn associatie met de vaak overdreven Tachtigers, een natuurlijke manier van schrijven – zou het kunnen dat hij in zijn stijve tijd vooruitliep op het hedendaagse taalgebruik? Een voorbeeld (ik laat de dubbele klinkers uit zijn tijd maar weg): ‘Het radijsboompje behoort met sneeuwbal en kamperfoelie tot eenzelfde familie. Zijn witte besjes zijn niet zo in trek als de rode van de kamperfoelie en blijven tot in de winter aan de takken, wat ook met de mooie koralen van de sneeuwbal het geval is. Ze vormen een soort van reserve-voorraad voor de vogels, die eerst in tijden van bittere kou en strenge vorst wordt aangesproken’. Plakplaatjes van dirkjesperen en de pippeling maken het geheel af (Piet Paaltjens: ‘Gerimpelde reinette, pippeling, / geprezen roem der voorraadschuren’). Het waren de voetbal- en dinoplaatjes van hun tijd en ik stel me voor dat ik in korte broek en met botaniseertrommel door bos en duin had gelopen, teneinde een geheel ander mens te worden dan wat er nu van mij geworden is. Ach ja, die wereld van een eeuw geleden. We moeten verder, stranden opruimen en het klimaat herstellen. Dat voelt na het doornemen van Jac. P. Thijsses ongebroken wereld nog een beetje dringender dan voorheen.

Rob Schouten

Eerdere columns van Rob Schouten leest u hier.

Deel dit artikel

De albums roepen een land op dat grotendeels verdwenen lijkt te zijn