Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het mysterieuze kistje in de taal

Home

Peter-Arno Coppen

© anp
Taal

Stel ik laat u een kistje zien waarop twee knopjes zitten. Het ene knopje is ingedrukt, het andere niet. Nu druk ik op het tweede knopje en het eerste knopje komt omhoog. Vervolgens druk ik op het eerste knopje en meteen als ik dat indruk komt het tweede weer op. Wat is uw conclusie over de inhoud van het kistje?

Het meest waarschijnlijke is dat het kistje een of ander mechaniek bevat dat de twee knopjes verbindt. Dat kan mechanisch zijn, of elektrisch, of misschien hydraulisch. Het punt is dat er een verbinding is tussen de knopjes. Er zijn wel andere verklaringen, zoals dat de knopjes op afstand bediend worden door iemand die mij in de gaten houdt, maar die liggen niet meteen voor de hand.

Lees verder na de advertentie

De taal kent ook van die kistjes. Neem de zin 'Welk boek zei je dat je gekocht had?' Dat is een doodnormale vraagzin. Nu zetten we het woordje 'van' bij het eerste zinsdeel, en plotseling wordt het noodzakelijk om ergens anders het woordje 'het' toe te voegen: 'Van welk boek zei je dat je het gekocht had?' Je kunt niet 'van' toevoegen en 'het' weglaten, en je kunt ook niet 'het' toevoegen als je 'van' weglaat. Wat is uw conclusie over de opbouw van de zin?

Dit is een van de meest verbluffende eigenschappen van de taal. Als taal zomaar een opeenvolging van losse woorden zou zijn, dan zou je verwachten dat er alleen effecten zouden bestaan tussen naast elkaar staande woorden. Maar dit is een effect over langere afstand. En in theorie is die afstand zelfs onbeperkt, voor zover ons geheugen het toelaat: 'Van welk boek dacht je dat ik zei dat mijn broer beweerde dat mijn vader het gekocht had?'

Ook een vraag over taal? Mail naar: p.a.coppen@let.ru.nl
Lees hier meer afleveringen van onze taalrubriek.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel