Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het menselijk gelaat, een onuitputtelijke inspiratiebron voor Mart Visser

Cultuur

Henny de Lange

Mart Visser in zijn atelier.

Mart Visser is vooral bekend als mode-ontwerper. Maar hij schildert ook en maakt beelden, met het menselijk gelaat als onuitputtelijke inspiratiebron. Op drie tentoonstellingen laat hij driehonderd van zijn werken zien.

Overal in zijn atelier duiken Afrikaanse beelden op. Hoe het komt, weet Mart Visser niet, maar hij ‘heeft’ daar ineens iets mee. Rommelmarkten in Frankrijk en ook Markplaats struint hij ervoor af. Hij heeft er net weer een stel op de kop getikt. Wat hij met ‘die koppen’ gaat doen, weet hij nog niet. Misschien zaagt hij ze in stukken om er plaatjes perspex tussen te zetten, gaat hij ze beschilderen of bekleden met stof, gips of oud behang. “Als het om mijn kunst gaat, werk ik nooit volgens een vooropgezet plan. Ik begin gewoon en ga heel intuïtief te werk. Iets natekenen doe ik nooit.” 

Lees verder na de advertentie

Mart Visser (50) – bij het grote publiek vooral bekend als couturier –  heeft net geholpen bij het verpakken en inladen van tientallen kunstwerken voor een van zijn drie tentoonstellingen die komend weekeinde openen. Drie tegelijk? Ja, dat idee was spontaan in hem opgekomen, toen Kunsthuizen Galeries hem vroeg  te exposeren in Amsterdam. Waarom ook niet in jullie kunsthuizen in Leiden en Breda, stelde hij voor. “Het zijn heel verschillende locaties met ook een ander publiek.” 

In de kunst voel ik me helemaal vrij, het is mijn ticket naar de vrijheid

Mart Visser

Koppen

Misschien is hij toch iets te enthousiast geweest, zegt hij nu, want hij wilde ook nog nieuw werk maken, specifiek voor elke locatie. Het was hard aanpoten, maar het is gelukt. “Gelukkig ben ik gezegend met een gen dat ik niet stil kan zitten, ik moet altijd iets doen.” De exposities bevatten in totaal zo’n driehonderd schilderijen, sculpturen en installaties. Het zijn allemaal koppen, tronies en gelaatsuitdrukkingen, geen portretten maar allerlei vormen en associaties van het gezicht, figuratief maar ook abstract.

Al sinds zijn academietijd maakt hij uitsluitend koppen. Oude verweerde (afval)materialen gebruikt hij naast verf veelvuldig, niet alleen om er beelden en installaties van te maken maar ook als canvas voor zijn schilderijen. Zijn atelier, op een bedrijventerrein aan de rand van Amsterdam waar ook zijn modebedrijf is gevestigd, ligt vol met drijfhout, lijsten van de rommelmarkt, karton, stukken oud behang en touw. “Ik kan die afgedankte en verweerde spullen niet laten liggen, prachtig vind ik ze. Ze zijn ook zo’n mooie contradictie met mijn delicate handgemaakte zijden couture.” 

Wist je dat een gezicht ruim negenduizend gelaatstrekken telt?

Mart Visser

Afgunst en broodnijd

Alles wat al een ‘leven’ achter de rug heeft, verwerkt hij in zijn kunst, tot en met de religieuze boeken van zijn opa aan toe. Hij wijst naar een sculptuur gemaakt van de versnipperde pagina’s. “Al die woorden die mijn opa heeft gelezen, zitten nu in dat hoofd.” Dat deed hij ook met oude telefoongidsen van New York en andere steden. “Waar miljoenen mensenogen in gekeken hebben, zit samengebald in een beeld waar wij nu ook weer naar kijken.” 

Hij voorspelt nu al de kritiek dat hij zo nodig moet uitpakken met drie tentoonstellingen tegelijk. Met neerbuigende stem: ‘Wat verbeeldt die modejongen zich wel?’ “Ik dacht altijd dat de modewereld vals was met al die prinsesjes op de erwt, maar de afgunst en broodnijd in de kunstwereld zijn vele malen groter. Job, mijn man, en ik verzamelen ook kunst. Toen we een keer in een galerie kwamen waar we regelmatig iets kopen, zei de eigenaar: ‘Zo, kom je hier inspiratie opdoen?’ Nou, daar komen we natuurlijk nooit meer.” 

Zijn commerciële instelling – al het werk op zijn tentoonstellingen is te koop – wordt hem ook regelmatig verweten. “Mijn werk verkoopt heel goed, maar ik heb het geld niet nodig, omdat ik in 26 jaar een prachtig modebedrijf heb opgebouwd met haute couture en een online confectielijn. Het maakt me niet uit of ik alle 300 kunstwerken verkoop of niet een. Net zoals het me niet deert wat mensen ervan vinden. Dat is ook het mooie van kunst, dat iedereen er een mening over mag hebben. In de kunst voel ik me helemaal vrij, het is mijn ticket naar de vrijheid.” 

Coutureklant

Visser werd zes jaar geleden bij toeval ‘ontdekt’ als beeldend kunstenaar door een tv-uitzending van Ivo Niehe, die in zijn huis in Frankrijk kwam filmen. Daarbij kwamen ook kort enkele van zijn kunstwerken in beeld. Een van zijn coutureklanten die ook een kunstgalerie heeft, vroeg of ze zijn werk mocht verkopen in Amerika. En zo ging het balletje rollen. “Daarvoor heb ik mijn werk nooit laten zien. Ik zag het als een privé-uiting, die er altijd is geweest naast de mode. Dat geldt ook voor mijn onderwerp. Op de academie tekende ik al koppen en sindsdien heb ik nooit iets anders gemaakt.”

Ook op zijn eindexamenwerk, dat hij onlangs terugvond bij het opruimen van zijn atelier duiken ze op. Hij laat de tekeningen zien met tronies. Over sommige gezichten zijn horizontale banen getekend of geschilderd, waardoor ze zijn vervormd en het lijkt alsof ze in stukken zijn gezaagd, waarna de losse delen weer op elkaar zijn gestapeld. Wat hij nu doet met sculpturen, deed hij in 1988 al op het tekenpapier. Visser: “Natuurlijk zit er ontwikkeling in mijn kunst. Maar in de kern blijf je zó in je eigen cirkel zitten.” 

Vanwaar toch die fascinatie voor tronies? “Ze zeggen wel eens dat alles tussen je nulde en achtste jaar bepalend is. Als kind was ik geobsedeerd door de koppen van faraobeelden uit het oude Egypte. Ik tekende ze na en hield er spreekbeurten over. En ik denk dat het ook door mijn vak komt. In de mode heb je een kop nodig om iets tot een geheel te maken. Het werkt niet als ik een rode jurk ontwerp voor een vrouw zonder dat ik haar heb gezien. Dan zeggen mensen: daar komt een rode jurk voorbij. Als het goed is zeggen ze: Wat heeft mevrouw Jansen een mooie rode jurk aan. Wat ik ook zo fascinerend vind aan koppen, is dat je er nooit op uitgekeken raakt. Wist je dat een gezicht ruim negenduizend gelaatstrekken telt?” 

De drie tentoonstellingen van Mart Visser openen respectievelijk 12, 13 en 14 oktober in Kunsthuis Amsterdam, Kunsthuis Leiden en Kunsthuis Breda, t/m 4 nov. 

Amsterdam en Kopenhagen

Mart Visser (Sleeuwijk, 1968) werd opgeleid aan de Modeacademie Montaigne in Amsterdam en het Saga International Design Centre in Kopenhagen. Hij heeft een eigen modebedrijf met haute couture en een online confectielijn. Daarnaast maakt hij kunst: schilderijen, beelden en installaties. In 2014 had hij zijn eerste museale tentoonstelling in Jan van der Togt in Amstelveen. Later volgden meer exposities. Mart Visser is getrouwd met Job van Dooren. 

Lees ook:

Mart Visser: De kunstwereld, die is pas vals

Behalve couturier is Mart Visser (48) ook een verdienstelijk kunstschilder. In beide disciplines merkt hij dat het succes hem niet altijd gegund wordt. 'Het summum wat ik onlangs hoorde: Hij laat alles schilderen in China.'

Deel dit artikel

In de kunst voel ik me helemaal vrij, het is mijn ticket naar de vrijheid

Mart Visser

Wist je dat een gezicht ruim negenduizend gelaatstrekken telt?

Mart Visser