Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Het Maghreb filmfestival was voor de broers Traïdia altijd al een jongensdroom

Cultuur

Iris Pronk

De broers Karim en Hakim Traïdia van Circus Hakim. © Martijn Gijsbertsen
interview

Hakim Traïdia werd bekend als de mimespeler van Sesamstraat. Zijn broer Karim brak door met ‘De Poolse bruid‘. Samen organiseren ze nu hun eigen Maghreb Filmfestival, met films uit Algerije, Tunesië en Marokko.

Ze noemen het een jongensdroom: hun eigen filmfestival met films uit Algerije, Tunesië en Marokko. “Het plan zit al 25 jaar in ons hoofd”, zegt filmmaker Karim Traïdia (69). Vanaf donderdag is het zover: dan komen regisseurs, acteurs en filmliefhebbers bijeen voor het allereerste Maghreb Filmfestival in Haarlem.

Lees verder na de advertentie

Het is nog kleinschalig, met 24 films op zes locaties, met als brandpunt Circus Hakim. Dat is het eigen theatertje van Karims broer Hakim Traïdia (62), die bekend werd als de mimespeler van Sesamstraat. Muurschilderingen van arabesken en een zandkleurige kashba geven de ruimte een oriëntaalse sfeer.  “Er wonen 400.000 Marokkanen in Nederland; alleen daarom al moeten hier veel meer films uit die contreien worden vertoond”, vindt Hakim. 

Dat vrouwen er worden onderdrukt, is wel bekend. Maar ze vechten de laatste tijd terug tegen het systeem.

Hakim

Voor deze eerste editie kozen de twee broers het thema ‘de vrouw’, zowel vóór als achter de camera.  “Wij willen de andere kant van deze landen laten zien”, zegt Hakim. “Dat vrouwen er worden onderdrukt, is wel bekend. Maar ze vechten de laatste tijd terug tegen het systeem.” De vrouw uit de moderne Maghreb-film is niet meer de vrouw die alles accepteert, vult Karim aan: “Ze is naar de universiteit geweest, ze kent haar rechten en verzet zich tegen het onrecht dat haar wordt aangedaan.”

Een goed voorbeeld is ‘La Belle et La Meute’, een Tunesische, op waarheid gebaseerde verkrachtingsfilm die al eerder in de bioscopen te zien was als ‘Beauty and the Dogs’. Daarin klaagt een jonge vrouw haar verkrachters aan, ook al zijn het machtige politieagenten. “Verkrachting is een schande, het slachtoffer wordt gezien als een hoer”, zegt Karim. Dat deze vrouw het lef heeft gehad om terug te vechten, is hoopvol, vindt Hakim. “Alle veranderingen in de maatschappij komen door vrouwen, daar geloof ik heilig in.”

Armoede

Zelf groeiden de broers Traïdia met nog drie andere broers op in het Algerijnse dorpje Besbes, in een armoedige betonnen tweekamerwoning. “De cité bestond uit vijf rijen betonhuizen en werd verlicht met één lamp. Als die uitviel, was het aardedonker”, vertelt Karim. “Wij woonden in de laatste rij, achter ons huis stopte de weg en begon de wildernis.” In Algerije woedde ook nog een grimmige burgeroorlog, die vele slachtoffers eiste, onder wie drie van hun ooms.

Geld had het gezin nauwelijks, hun oma verdiende niets, een inwonende oom was doodziek, alleen hun moeder scharrelde een klein inkomen bij elkaar door voor anderen de was te doen. Vader Traïdia, een wereldvreemde boomchirurg, werkte vaak lange tijd ver van huis.

Hakim: “Ik was in mijn jeugd omringd door vrouwen, de mannen waren afwezig of passief. Mijn moeder was  ondernemend, een sterke vrouw, net als de vrouwen in de moderne Maghreb-films. Als zij had gestudeerd... maar dat was niet denkbaar in die tijd, iedereen was conservatief.”

Rondzwerven

Toch nam hun moeder een onorthodoxe, ingrijpende beslissing: ze besloot hun vader te verlaten en te hertrouwen met haar grote liefde, een man die de kinderen uit haar eerste huwelijk niet in huis wilde nemen. Karim, toen zeventien jaar, zwierf lange tijd rond, zijn jonge broertje Hakim bleef bij zijn oma wonen.

In deze onveilige sfeer vormde de bioscoop in Annaba, de dichtstbijzijnde stad, een ‘ontsnappingsplek‘ voor Hakim. “Ik was verwaarloosd, huilde nachtenlang, ging niet meer naar school. Ik ging naar de bioscoop om mijn verdriet te vergeten, helden als Charlie Chaplin, Buster Keaton en de Bollywoodsterren gaven me troost. Als ik naar buiten kwam, pakte ik mijn verdriet weer op.” Chaplin zou zijn grote voorbeeld worden én blijven, zoals ook nu nog te zien is aan de bolhoed op zijn hoofd. 

Nieuwe film

Ook Karims liefde voor de cinema ontstond in een van de tien bioscopen in Annaba, die allemaal een eigen genre hadden, van western tot Bollywood. “Ik spaarde de hele week om een bioscoopkaartje van 20 cent te kunnen kopen.” Na vele omzwervingen belandde hij op z’n dertigste in Nederland, waar hij zelf films ging maken. Met ‘De Poolse bruid‘ (1998), die zich afspeelt op het Groningse platteland maar net zo goed gaat over het Algerijnse dorp van zijn jeugd, brak hij door bij een groot publiek.

Karims nieuwste film ‘The Gandhi Murder‘, een complotfilm over de moord op Gandhi, komt uit in januari. Deze maand maakt acteur en mimespeler Hakim zijn Nederlandse regiedebuut, met de korte film ‘De vader van Van Gogh’. Die gaat over een vader die de moordenaar van zijn zoon, een ex-jihadist, op bezoek krijgt.

Het Maghreb Filmfestival in Haarlem duurt van 6 t/m 9 december, zie maghrebfilmfestival.com.

‘Beauty and the Dogs‘ gaat over de 21-jarige Mariam die op een studentenfeest in Tunis een leuke jongeman ontmoet met wie ze een ommetje gaat maken. Al gauw gaat het mis.

Het Maghreb Filmfestival in Haarlem duurt van 6 t/m 9 december, zie maghrebfilmfestival.com.

Lees ook:

Sterke film over een vrouw die haar verkrachters aanklaagt

‘Beauty and the Dogs‘ gaat over de 21-jarige Mariam die op een studentenfeest in Tunis een leuke jongeman ontmoet met wie ze een ommetje gaat maken. Al gauw gaat het mis.

Deel dit artikel

Dat vrouwen er worden onderdrukt, is wel bekend. Maar ze vechten de laatste tijd terug tegen het systeem.

Hakim