Taal Peter-Arno Coppen

Het leest niet prettig zonder taalgevoel

Liefhebbers van grammaticale beschouwingen over gewone taal moeten eigenlijk het tijdschrift Vaktaal van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek lezen. Daarin schrijft de Leidse taalkundige Ronny Bogaart op de achterpagina de rubriek ‘Grammatica in het wild’.

Het is iets langer dan de taalrubriek in Trouw. De laatste keer had hij het over de vraag van Marco Borsato ‘Wil je weten hoe het danst zonder mij?’

Bogaart legt uit dat dit een variant is op de zogenoemde ‘mediale constructie’, die we kennen uit het voorbeeld ‘Dat boek leest makkelijk’, waarin het lijdend voorwerp van ‘lezen’ als onderwerp optreedt. Van een mediale constructie als ‘Nieuwe schoenen dansen veel beter’ kun je immers ook maken ‘Het danst veel beter met nieuwe schoenen’. Het lijkt duidelijk dat ‘Het danst niet zo fijn zonder mij’ daarmee overeenkomt.

De onpersoonlijke betekenis is een beetje ongepast

Toch ziet Bogaart nog wel een verschil. Hij merkt op dat je niet ­zomaar van ‘Het danst minder prettig zonder jou’ de mediale constructie ‘Jij danst minder prettig’ kunt maken. Dan heb je het meteen over iemands danskwaliteiten.

Boogaart heeft gelijk, maar hij zegt het terecht met enige omzichtigheid. Ik denk dat je ‘Jij danst minder prettig’ ook wel kunt interpreteren als ‘ Ik dans minder prettig met jou’. Een zin als ‘Een onervaren partner danst niet prettig’ is in mijn taalgevoel dubbelzinnig.

Ik denk dat de onpersoonlijke betekenis een beetje ongepast is. Als je zegt ‘Jij danst niet prettig’ in de betekenis ‘Het is niet prettig dansen met jou’, dan lijk je de aangesprokene als een voorwerp te ­beschouwen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden