Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Heimwee naar vroeger dagen, al is het tegen beter weten in

Cultuur

Flip van Doorn

© Van Doorn Flip
Het mooiste Nederland

Tegen beter weten in klampt Elburg zich vast aan het verleden. Zoals de vestingwallen ooit vijanden buiten de poort hielden, zo lijken ze nu het stadje te willen beschermen tegen al te veel verworvenheden van de moderne tijd.

Feestvlaggetjes in oranje, rood, wit en blauw wapperen vrolijk boven de terrassen in het stadshart. Op twee grote Nederlandse vlaggen staat ten overvloede ‘Holland’ geschreven. Alsof Oranje gewoon meedoet aan het WK, waarvan overigens de voetbalwedstrijden live op groot scherm in de cafés te zien zijn. Heimwee naar vroeger dagen, al is het tegen beter weten in. Het karakteriseert Elburg.

Lees verder na de advertentie

Dat begint al met de Kop van ’t Ende. Eeuwenlang staken de havenhoofden aan het uiteinde van twee lange pieren in de Zuiderzee. Na de drooglegging van de Flevopolder lagen ze te verkommeren, afgesneden van de rest van de stad. In Flevoland, nota bene, op grondgebied van de gemeente Dronten. Ze werden gerestaureerd, zijn zelfs weer door een kleine waterplas omgeven. Het neemt niet weg dat Elburg nu aan de andere kant van het Veluwemeer ligt.

Tekst loopt door onder afbeelding.

© Van Doorn Flip

Ook de Vischpoort doet zijn best het verleden in stand te houden, en niet alleen door de spellingswijze. Zelfs fietsers mogen er niet doorheen. Aan de voet ervan liggen botters te blinken alsof ze zo de Zuiderzee weer op zouden kunnen zeilen voor de visvangst. Maar de netten en fuiken dienen slechts voor de sier. In de ambachtelijke palingrokerij aan de haven gaat gekweekte paling over de toonbank. De museumwerf is een leer-werkbedrijf en de oude visafslag opent alleen in de zomer nog de deuren. Voor toeristen. De stad heeft een museumsmederij en bezoekers mogen een kijkje nemen in een muurhuisje.

In de oude sjoel zit een museum dat de geschiedenis van de Joodse inwoners van de stad belicht, het voormalige stadhuis huisvest ons nationale orgelmuseum. In de doolhof van zalen, trappen en kamers van het voormalige Sint-Agnietenklooster komt de geschiedenis van de stad themagewijs voorbij. De straten en steegjes zijn geplaveid met keien waarover het heerlijk zwerven is langs eeuwenoude panden, een kruidentuin, hofjes en stadsmuren. Het is allemaal zoals het ooit misschien wel was, zoals we graag zouden willen dat het geweest is.

Tekst loopt door onder afbeelding.

© Van Doorn Flip

Een uitzondering vormt de touwslagerij van de gebroeders Deetman. Op een gedempte gracht achter de noordelijke stadswal is hun lijnbaan vol in bedrijf. Niet voor toeristen, niet om te laten zien hoe het er vroeger aan toeging. Willem Joost Deetman is gewoon aan het werk. Terwijl een kip voor zijn voeten wegstuift, loopt hij de garens uit. Hij is bezig met het draaien van een kabelaring, een stootrand voor een sloep. Het is een van de gespecialiseerde producten van het familiebedrijf, waar nu de zevende opeenvolgende generatie touwslaat.

Zelfs in de inrichting van het landschap klinkt de heimwee naar vroegere tijden door

560 meter touw

Na de afsluiting van de Zuiderzee heeft ook dit bedrijf het moeilijk gehad, maar inmiddels draait het grote wiel weer. Elektrisch aangedreven, dat wel. De historische bottervloten van Elburg en andere voormalige Zuiderzeehavens betrekken hun touw hier. De vallen waarmee de zeilen worden gehesen verlopen van dun naar dik, het maken ervan vereist vakmanschap dat elders verdwenen is. In de winkel laat Jan Coenraad Deetman een voorbeeld zien. Aan een botter zit 560 meter touw, heeft hij onlangs uitgerekend.

Het parkeerterrein net buiten de vesting van Elburg is het beginpunt van een waaier aan fiets- en wandelroutes. Ook de deels verdwenen kerkenpaden rond de stad zijn in ere hersteld. Een ervan doorkruist het Goor, een voormalig moerasgebied waardoor stroompjes als de Goorbeek en de Papenbeek hun weg naar de Zuiderzee zochten.

De Kerkdijk voert naar de plek waar sinds de negende eeuw de Sint-Ludgeruskerk heeft gestaan, aan de Elburger Zeedijk. Alleen herstelde fundamenten zijn nog over.

Tekst loopt door onder afbeelding.

© Van Doorn Flip

Langere wandelroutes doen de landgoederen aan die tussen Elburg en ’t Harde liggen. Fietsroutes reiken tot ver op de Veluwe, of langs de kust naar steden als Harderwijk. Het pad over de Kamperdijk, later de Zomerdijk, voert langs eindeloos groen weideland naar het lintdorpje Noordeinde. Wie verder wil fietsen naar Kampen stuit op het Reevediep. Deze nieuw aangelegde rivierarm is een overloopgebied dat bij hoge waterstanden in de IJssel de stad Kampen moet vrijwaren van wateroverlast. Het is een poging de oude IJsseldelta opnieuw vorm te geven. Zelfs in de inrichting van het landschap klinkt de heimwee naar vroegere tijden door.

Informatie

Wandel- en fietsroutes, thematische tochten, bezienswaardigheden, musea en overnachtingsmogelijkheden zijn allemaal te vinden op de overzichtelijke website van de VVV van Elburg. De VVV houdt kantoor in Museum Elburg in het voormalige Agnietenklooster aan de Jufferenstraat: vvvelburg.nl

Dit is een verhaal in de serie Het Mooiste Nederland. Lees hier eerdere artikelen die verschenen.

Deel dit artikel

Zelfs in de inrichting van het landschap klinkt de heimwee naar vroegere tijden door