Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Half Friesland doet mee om van de Culturele Hoofdstad een succes te maken

Cultuur

Sandra Kooke

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima verrichten de officiële opening van Leeuwarden-Fryslan 2018, Culturele Hoofdstad van Europa. © ANP
Reportage

In de voorstelling 'Marijke Muoi' doet iedereen even mee aan de revolutie van 1795.

Mutsen, sjaals, handschoenen: het is waterkoud, zaterdagmiddag in Leeuwarden. Voor de Grote Kerk staat een behaaglijke vuurkorf. Een sliert mensen begeeft zich naar de ingang van de kerk, want daar speelt straks een stukje Friese geschiedenis.

Lees verder na de advertentie

'Marijke Muoi', tante Marijke, zo noemden de Friezen in de achttiende eeuw Marie Louise van Hessen-Kessel, de moeder van stadhouder Willem IV, de grootmoeder van Willem V, de overgrootmoeder van koning Willem I, enzovoort tot je bij Willem-Alexander en zijn dochters uitkomt. Lange tijd was ze een geliefde regentes. Maar in 1795, als zij al in haar graf in de Grote Kerk ligt, zijn de Oranjes niet populair. Democratie wil men in Leeuwarden. Vrijheid, gelijkheid, broederschap!

Tekst loopt door onder afbeelding.

Joke Tjalsma speelt Marijke Muoi, in haar kielzog zijn er nog tien vrijwilligers met dezelfde rol. © MAARTJE ROOS

Vrijwilligers en professionals

Over deze strijd gaat de voorstelling 'Marijke Muoi'. Het is een van de vele voorstellingen die vanwege de Culturele Hoofdstad dit jaar in kerken door heel Friesland te zien zullen zijn. Gespeeld door professionals, met de ondersteuning van vrijwilligers. De rol van Marijke Muoi wordt gespeeld door actrice Joke Tjalsma, maar bij elke voorstelling spelen tien in dezelfde zwarte lange jurk gestoken vrouwen een belangrijke rol als gastvrouw en zangeres. Allemaal vrijwilligers, geworven bij koren en theaterscholen. 

Iepen mienskip, open gemeenschap, is het thema van de Culturele Hoofdstad. Friesland wil dit jaar niet alleen laten zien hoeveel moois het te bieden heeft, maar ook de mensen middels cultuur meer bij elkaar betrekken.

Friesland wil dit jaar de mensen middels cultuur meer bij elkaar betrekken

In de rij voor de kerk staat Janneke Grasmeijer (67). Ook zij is vrijwilligster, maar vandaag heeft ze geen dienst als Marijke. "27 Marijke Muoi's zijn er in totaal, de jongste is dertien, de oudste 72. Sinds november hebben we gerepeteerd, de laatste weken avond aan avond." De zus van Koos Pot is ook vrijwilligster. Als Friezin kijkt Koos enorm uit naar een jaar vol cultuur. "En dan niet alleen naar de grote manifestaties in Leeuwarden, maar juist naar die in de dorpen. En half Friesland is daar als vrijwilliger bij betrokken."

Binnen worden de bezoekers in groepen ondergebracht en even later gaan we naar buiten, iedere groep op bezoek bij een hoofdpersoon in het verhaal: verschillende revolutionaren, de oude garde, de wetenschapper Eise Eisinga. De doopsgezinde dominee Abraham Staal (acteur Rogier in 't Hout) ontvangt in een winkel tegenover de kerk. Wij zijn vandaag de leden van zijn kerkgemeenschap en gaan ons straks zo gedragen in de voorstelling.

Logistieke operatie

Weer terug in de kerk zien we de geschiedenis zich ontvouwen en doen we er zelfs onder leiding van onze Marijke actief aan mee. We dansen, luisteren naar toespraken, juichen, leven kriskras door de hele kerk mee met onze hoofdpersoon. Een enorme logistieke operatie met zo'n 150 mensen. Dan gaat de vlam in de pan. Revolutie! De graven worden geschonden, de kisten geopend, de overblijfselen vliegen door de lucht. We zien de suggestie ervan op video's op de muren, we horen de herrie en ruiken het vuur.

Als de rust is weergekeerd en de botten terug in de kisten, is het voorbij. Regisseur Sjoeke-Marije Wallendal, die de voorstelling ook bedacht, kan opgelucht ademhalen. De bezoekers zijn probleemloos door de kerk geloodst. Iedereen is na afloop enthousiast. "Het was superspannend, want je weet niet wat het publiek gaat doen. En niet iedere acteur weet hoe hij een groep mee moet krijgen."

De opening door Willem-Alexander en Máxima. © ANP

Deel dit artikel

Friesland wil dit jaar de mensen middels cultuur meer bij elkaar betrekken