Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Goran Bregovic hoogtepunt van vermodderd Sfinks-festival

Cultuur

Stan Rijven

Review

,,Gisteren kwam u als festivalganger, vandaag vertrekt u als ramptoerist. Maar over 25 jaar kunt u in ieder geval zeggen: Sfinks 2000, I was there.''

Aldus sprak presentator Lux Janssen zondagnacht schertsend zo'n twintigduizend volhouders toe, die tot hun enkels in de modder bleven staan om maar niets van de finale te hoeven missen. Goran Bregovic, ambassadeur van de Balkan-muziek, spoelde met een schitterend slotakkoord alle ontberingen van drie natte festivaldagen weg.

Onder zijn bezielende leiding gaven dertien Poolse strijkers, zeven Balkan-blazers, drie Bulgaarse zangeressen en een vijftienkoppig religieus-orthodox koor uit Beograd, het meest bizarre en sublieme concert sinds jaren in de lage landen. Bleh-muziek, polka, tango, rock en Byzantijnse traditie versmolten tot één aanhoudend hoogtepunt. Dit alles in de modder-ambiance van een tot rampgebied uitgeroepen festival in Boechout (onder de rook van Antwerpen), dat de aanblik bood van een oorlogsterrein pal na de veldslag. Na het ijskoude Beach Rock, het door wolkbreuken geteisterde Rock Werchter en het verdronken openluchtconcert van Tina Turner, was Sfinks alweer het vierde Vlaamse muziekevenement dat deze julimaand in het water viel.

Desalniettemin zorgden de optredens van Hakim, koning van de Egyptische jeel, de Panamese film- en salsaster Ruben Blades, de Zaïrese soukous-expert Kofi Olomidé en Danielle Mercury, de Braziliaanse Janet Jackson, voor enkele hoogtepunten in het brede aanbod. Maar Bregovic met zijn groep, vier jaar geleden al geafficheerd maar wegens oorlogsstrubbelingen op de Balkan afgezegd, was in dit sterke deelnemersveld de absolute topper. De voormalige Joegoslavische hardrockster, die vanaf de jaren tachtig alle films van Emir Kusturica van muziek voorzag, vertegenwoordigt vandaag met zijn gedurfde composities een eigen muziekstroming. Alle melodietjes die hij als kind van een Servische moeder en een Kroatische vader in zich opnam, de westerse rock en pop uit zijn pubertijd en de klassieke lessen van de muziekschool, integreert Bregovic tot één Muziekkunstwerk. Als dirigent zat hij op het festival met de rug naar zijn twee koren en drie orkesten; met twinkelende ogen en minieme handgebaren vuurde hij hen aan. Ondertussen bespeelde hij zelf de rockgitaar en de synthesizer, terwijl pompende blaasmuziek moeiteloos vervloeide met Byzantijnse gezangen. Uitstapjes naar de pop en het frivole 'Ya ya' van Lee Dorsey uit 1961 wisselde hij prompt af met stampende polka-punk. Het ironische 'Kalasnjikov', waarbij het publiek als refrein 'aanvallen' mocht brullen, was zijn enige referentie aan de Balkanoorlog. ,,Ik ben geen soldaat. Liever de Balkan-klanken internationaal bekend maken, dan thuis kogels afschieten'', zo liet Bregovic in een spaarzaam interview met Le Monde weten.

Met het originele idioom dat hij heeft ontwikkeld en de zelden vertoonde apocalyptische kracht van zijn concert, is Bregovic een regelrechte aanrader voor het Holland Festival: intens, inhoudelijk en bovenal smaakmakend.

Deel dit artikel