Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gitaar in een koninklijke rol

Cultuur

KEES ARNTZEN

Review

'Schittering van Spanje' had ook een adequate titel kunnen zijn voor de nieuwe cd LA GUITARRE ROYALLE (Etcetera KTC 1199) die gitarist Lex Eisenhardt uitbracht. Het grootste deel van de hier bijeengebrachte 'koninklijke' muziek voor drie verschillende gitaren (vihuela, barokgitaar en romantische gitaar) uit drie verschillende tijdperken (Renaissance, Barok en Romantiek) stamt namelijk van de hand van Spaanse componisten.

Dat lijkt opgelegd pandoer, maar dat is toch niet helemaal waar: tijdens de diverse (korte) bloeiperioden die de gitaarmuziek in Europa beleefde, waren ook buiten Spanje gitaarvirtuozen actief en vormde de gitaar een attribuut in menig huisgezin, zoals onder meer blijkt uit enkele oer-Hollandse interieurs van Johannes Vermeer van Delft. De bij Vermeer afgebeelde gitaar - de chitarra battente - behoort tot een type dat Eisenhardt juist niet op deze cd ter hand neemt. Logisch, want deze chitarra battente vervulde vooral begeleidingstaken, terwijl Eisenhardts interesse uitgaat naar het solistische repertoire.

Dat solistische repertoire ontstond in het 'schitterende' Spanje van Karel de Vijfde, onder wiens heerschappij Luis Milan in 1536 de allereerste bundel met solostukken voor vihuela het licht deed zien. De vihuela is te beschouwen als een Spaanse-renaissance gitaar met vijf dubbele snaren en één 'zangsnaar'. Ze produceert een opvallend lichte zangerige toon, die beduidend afwijkt van die van de moderne gitaar. In de gekozen stukken van Milan, Narvaez, Fuenllena en Mudarra behandelt Eisenhardt het instrument tegelijk voorzichtig en subtiel; de waanzinstempi in Mudarra's 'harp-fantasie', die we van zoveel andere gitaristen gewend zijn, blijven achterwege. Jammer genoeg vinden we in de vele 'rubati' - hier tamelijk willekeurige versnellingen en vertragingen - wel een andere gitaristenkwaal terug die aan sommige van de Fantasia's naar mijn smaak afbreuk doen. In de bespeling van de barokgitaar en de romantische gitaar horen we talrijke interessante wendingen, zoals de lichte (basloze) kleur en de pregnante dissonanten van de barokgitaar (in muziek van Sanz en Corbetta) en de prachtig afgeronde versieringen op de romantische gitaar (in muziek van Sor en Giuliani). Wendingen die op de moderne gitaar niet op deze manier te verwezenlijken zijn en die daarom het beluisteren van deze cd ook voor de gelouterde gitaar-aficionado tot een avontuur maken.

Deel dit artikel