Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gewone woorden zijn het DNA van een taal

Cultuur

Peter-Arno Coppen

© ANP
TAAL

De nominaties voor het Allergewoonste Woord van het Jaar stromen inmiddels binnen. 

Hoewel veel woorden maar een keer genoemd worden, tekenen zich toch al een aantal kanshebbers af. “Maar wat is eigenlijk een gewoon woord?” vraagt een lezeres zich af. Wel, dat is een goede vraag, maar dat mag u helemaal zelf weten. U hoeft zich van niemand iets aan te trekken.

Lees verder na de advertentie
In een ‘centrale woordenschat’ gaat het om woorden die heel alledaagse dingen aanduiden

Misschien is het tussendoor wel interessant om te vermelden dat deze kwestie (wat is een gewoon woord?) eigenlijk ook een zekere taalkundige relevantie heeft. In de etymologie, de wetenschap die zich met de herkomst van woorden bezighoudt, wordt gewerkt met een zogeheten ‘kernlexicon’, of ‘centrale woordenschat’ van een taalfamilie. 

Dan gaat het om woorden die heel alledaagse dingen aanduiden, die al in de belevingswereld van de oudste mensen bestaan moeten hebben. Dat betreft bijvoorbeeld lichaamsdelen (arm, neus, oor), of basale levenshandelingen (slapen, drinken, eten). Sommige weersverschijnselen (regen, wind) en algemene planten zitten erin (berk, beuk, den), maar geen weersverschijnselen of planten die niet zo algemeen zijn (cycloon, eucalyptus).

Erfwoorden

Het interessante van die woordenschat is dat hij vrij stabiel is: hij bevat geen leenwoorden, maar alleen erfwoorden, die van generatie op generatie doorgegeven worden. De kernwoordenschat vertelt zo ook iets over de oudste geschiedenis van de sprekers van een taal. Voor begrippen waar ze later mee in aanraking kwamen (muur, bril, olifant, democratie), nemen ze vaak leenwoorden uit een andere taal over. Gewone woorden zijn het DNA van een taal.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Deel dit artikel

In een ‘centrale woordenschat’ gaat het om woorden die heel alledaagse dingen aanduiden