Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Geen pasklare antwoorden in opvoeding

Cultuur

Merel Kamp

© rv
recensie

De Opvoeders. Wat filosofie de schipperende ouder kan leren
Stine Jensen en Frank Meester
Hollands Diep, 248 blz. € 24,99

Moet je streng zijn, of luisteren naar je kind? Streven naar persoonlijk geluk of goed burgerschap? 'De Opvoeders' biedt de vertwijfelde moderne ouder filosofische handvatten. 

Lees verder na de advertentie

Over de schrijvers:

Stine Jensen (1972) is filosoof, auteur, programmamaker en moeder van één dochter. Jensen presenteerde o.a. het televisieprogramma 'Dus ik ben' en schreef 'Go East' (2015), waarin ze de spirituele wereld verkent en 'Lieve Stine, weet jij het?' (2014) een kinderboek bekroond met de zilveren griffel.
Frank Meester (1970) is filosoof, auteur, musicus en vader van twee zonen. Hij schrijft voor o.a. De Volkskrant , Trouw en Filosofie Magazine en is (samen met Coen Simon) initiatiefnemer van de serie 'Nieuw Licht'. Daarin krijgen hedendaagse denkers ter bespreking een klassieke tekst voorgelegd die betrekking heeft op het heden. Samen verzorgen Jensen en Meester het theaterprogramma 'Het Opvoedcircus' waarin zij met een filosofische blik naar de praktijk van het opvoeden kijken. Dit boek vloeit voort uit dat theaterprogramma.

Het probleem

De moderne ouder wordt, aldus Jensen en Meester, geplaagd door het 'schippersyndroom'. Dat is niets minder dan de nieuwe opvoedcrisis: in de opvoeding van hun kinderen laveren ouders tussen bijvoorbeeld een vrije opvoeding met veel autonomie voor het kind en een striktere aanpak met meer structuur en regels. Tussen een tijgermoederachtig liefdevol drillen van presterende individuen en het begripvol communiceren met en stimuleren van een creatief en spiritueel-wijs, gelukkig wezen.

De moderne ouder koos zijn kind bewust en is dus als de dood om het fout te doen. Onze posttraditionele samenleving biedt ondertussen geen enkele houvast. Opvoeddogma's vliegen in boekvorm als warme broodjes over de toonbank, maar ze kunnen de twijfel bij de ouder van nu niet wegnemen.

De oplossing

Enter de filosoof, die is immers dol op twijfelen. Meester en Jensen stellen voor om de twijfel productief te maken. Aan de hand van drie schippersdilemma's bieden ze de vertwijfelde moderne ouder filosofische handvatten. Moet je streng zijn, of luisteren naar je kind? Streven naar persoonlijk geluk of goed burgerschap? Genderneutraal opvoeden of opvoeden als jongetjes en meisjes?

Bij de bespreking van deze dilemma's gaan Meester en Jensen te rade bij denkers als Kant, Rousseau, Locke, Judith Butler en Simone de Beauvoir. Het zal niet verbazen dat de 'oplossing' van het schippersdilemma veelal in het gulden midden wordt gevonden. "Het beste zou zijn om een combinatie te bieden van faciliteren en eigen keuzes enerzijds en een beetje pushen anderzijds." Ofwel: het blijft schipperen. Nu eens dit, dan weer dat. En dat is niet erg. Sterker nog: schipperen is goed en onvermijdelijk. Er bestaan geen pasklare antwoorden op opvoeddilemma's. De bewuste ouder laat de twijfel toe.

Reden om het boek niet te lezen

Meester en Jensen zijn erg kritisch over de lading zelfhulpboeken voor de opvoedende ouder die de wereld reeds rijk is. Veel van deze boeken zijn, aldus de auteurs, 'shortsellers' die met alle opvoedwinden meewaaien: nu eens moet de ouder dit, dan weer dat. 'De berg opvoedboeken [..] groeit gestaag door.'

Hoewel de boodschap ervan genuanceerder is, is het niet duidelijk waarom ook dit boek niet gewoon weer een boek op die groeiende berg is. Dat is helemaal niet erg, maar wel wat ongemakkelijk als je je als auteurs zo hebt afgezet tegen het genre waarbinnen je - tegen wil en dank- toch opereert. Jensen en Meester lijken met hun boek vooral te willen relativeren. Maar van een nieuwe 'opvoedcrisis' spreken, is natuurlijk weinig relativerend. Zo is dit boek uiteindelijk misschien wat het niet wil zijn.

Reden om het boek wel te lezen

'De Opvoeders' is een zeer toegankelijk boek over opvoeden en wat daar door de eeuwen heen zoal over is gedacht en beweerd. Een brede selectie denkers en wetenschappers passeert (kort) de revue, afgewisseld met persoonlijke anekdotes en lees- en kijklijstjes.

De 'schippermethode' die aan het einde van het boek puntsgewijs wordt besproken, is niet alleen interessant voor ouders, maar ook gewoon voor iedereen die overvallen wordt door ernstige twijfel. Meester en Jensen moedigen de lezer aan om het dilemma dan onder woorden te brengen, begrippen te verhelderen en te bepalen welk overkoepelend dilemma er eigenlijk speelt. Daar kunt u vandaag nog mee beginnen.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie