Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Gaspare Vanvitelli hangt weer als Caspar van Wittel aan de muur in Amersfoort

Cultuur

Henny de Lange

Caspar van Wittel, Gezicht op Amersfoort, 1676. 27 x 48 cm. © rv
De Aanwinst

In de rubriek De Aanwinst bespreekt Trouw elke week een nieuwe aanwinst van een Nederlands museum. Deze week: Gezicht op Amersfoort, gekocht door Museum Flehite. 

Caspar van Wittel? Nooit van gehoord. Zo onbekend als deze Nederlandse schilder is in eigen land, zo beroemd is hij in het buitenland, vooral in Italië. Zijn naam werd er zelfs veritalianiseerd: Gaspare Vanvitelli.

Lees verder na de advertentie

Van Wittel (Amersfoort 1653 - Rome 1736) vertrok na zijn schildersopleiding in Nederland, bij Matthias Withoos, op zijn 21ste naar Italië om daar de rest van zijn leven te blijven. Hij maakte er naam als schilder van stadsgezichten en wordt gezien als de grondlegger van de vedute-schilderkunst, waarmee schilders na hem, zoals Canaletto en Guardi, beroemd zijn geworden. Een veduta is een gedetailleerd schilderij, meestal op groot formaat, van een stadsgezicht of ander vergezicht.

Geboortestad

Toch kon Van Wittel zijn geboortestad kennelijk niet helemaal vergeten. Toen hij al jaren in Rome woonde, schilderde hij rond 1676 met waterverf dit 'Gezicht op Amersfoort'. Hij maakte daarbij gebruik van schetsen die bewaard zijn gebleven in een collectie in Napels. Het is niet bekend of hij die al in Nederland had gemaakt of ter plekke maakte, op basis van zijn herinneringen.

Het Museum Flehite slaagde er in om dit schilderij te kopen op een veiling bij Christie's in Londen. Veel werk van Van Wittel kwam terecht bij voorname Italiaanse families en adellijke heren uit Engeland, die op hun reizen naar Italië zijn stadsgezichten kochten. Inwoners van Amersfoort zullen op de gouache ongetwijfeld de Eem herkennen en op de achtergrond Lange Jan, de bijna honderd meter hoge toren van de Onze Lieve Vrouwekerk. Het roze huis links, vermoedelijk het Hoogherhuys, heeft nooit op die plek gestaan. Voor de compositie vond Van Wittel het waarschijnlijk mooier om deze blikvanger daar neer te zetten.

Het museum had al een monumentaal gezicht op Amersfoort van Matthias Withoos. Met deze gouache komt het werk van meester en leerling weer bij elkaar. De aanwinst is t/m 7 januari te zien, als voorproefje op de tentoonstelling over Van Wittel die voor 2019 staat gepland.

Meer afleveringen van deze rubriek staan op trouw.nl/deaanwinst.

Deel dit artikel