Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Florence, een stad waar je jezelf thuis kunt voelen

Cultuur

Marije van Beek

© Getty Images
Reizen

Massaal toerisme bepaalt het aanzien van een prachtige stad als Florence. Is het daarom zo fijn om je er geen toerist te voelen tijdens je vakantie?

Ik loop de buurtsuper uit, in een steegje achter de hoofdstraat, naar de Basilica di Santa Maria del Fiore, als het in de verte begint te rommelen. Een paar tellen later spatten dikke regendruppels uiteen op het stoffige plaveisel. Onder de luifel van een pizzeria vinden we als passanten beschutting. Een oudere dame in een onberispelijk lila tweedpakje past er nog net bij. De sluierbewolking die al dagen boven Florence hangt, geeft de stad iets alledaags. Bijna alsof ik hier woon. En dat is precies wat ik wil, op vakantie: niet het gevoel hebben op vakantie te zijn, maar een local te zijn.

Lees verder na de advertentie

Hoe het is begonnen, weet ik niet precies. Misschien toen ik op mijn zeventiende alleen naar Zuid-Afrika vloog om tante Gerda te bezoeken. Mijn lievelingstante, die op haar 21ste voor een bestaan ver weg koos. Onze dagen bestonden uit zonnebaden op de ‘plaas’, het boerenland waar mijn neef werkte, winkelen met mijn nicht in downtown Johannesburg, glazen wijn drinken met tante Gerda, en dan in slaap vallen met de gedichten van Kahlil Gibran, die ze me te lezen aanraadde. Niks toeristisch, niks bijzonders, gewoon: er zijn.

Dat is precies wat ik wil, op vakantie: niet het gevoel hebben op vakantie maar een local te zijn

Nu ben ik uiteraard niet de enige met een hang naar het lokale - intussen is dit logische antwoord op jaren van massatoerisme een wijdverbreid fenomeen. Die, o ironie, bestaat uit het verlangen echt iets mee te maken, in tegenstelling tot al die mensen die ik met licht opgeheven neus voorbij kan lopen bij de kathedraal, voorbij de rij die ze vormen en die zich tot ver op het plein uitstrekt, voorbij de kakofonie van minstens vijftig talen die eruit opstijgt. Ik verbeeld me uiteraard dat ik niet bij hen hoor, dat ik het evenwicht in de stad niet verstoor.

Boekenkast

Terwijl ik mijn rolkoffer ratelend achter me aan sleep, herinner ik me dat dit geluid alom wordt gehaat in steden als Florence. Ik moet hem zo snel mogelijk zien kwijt te raken. Naar huis dus - nou ja, naar de kamer die ik via Airbnb heb gehuurd bij Laura en haar jonge gezinnetje. De koele stenen trap biedt me iets van verlichting als ik puffend mijn koffer naar de vierde verdieping draag. Ik hoor de baby al jengelen - en als er even een lichte ergernis opsteekt, spreek ik mezelf toe: dat dit erbij hoort, bij het huiselijke dat ik wilde.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

© AFP

Zoals je een mens leert kennen aan de hand van zijn boekenkast, zo leer je een volk kennen aan de hand van een verzameling boekenkasten. Een rekje bij de stationskiosk geeft wat dat betreft al heel wat prijs. Kerkvader Augustinus’ ‘Belijdenissen’ zie ik er tussen chicklit en een stripboek van ‘De kleine zeemeermin’. Om mezelf geen vreemde te voelen, doe ik alsof ik op zoek ben naar een boek van mijn geliefde Italiaanse journaliste Oriana Fallaci. Bij papierwinkel Il Papiro in de Via de’ Guicciardini vraag ik naar de bibliotheek. Ik wissel een paar beleefdheden uit met medewerker Lorenzo - rond brilletje, staartje - hij lijkt me het type dat weet waar ik moet zijn. En inderdaad. Daar rechts, daar links, ‘non difficile’.

Zoals je een mens leert kennen aan de hand van zijn boekenkast, zo leer je een volk kennen aan de hand van een verzameling boekenkasten

Ik volg de aanwijzingen van Lorenzo tot ik in de Via dell’ Oriuolo achter een metershoog gietijzeren hek de Biblioteca delle Oblate ontdek, de openbare bibliotheek. Zachtgeel pleisterwerk van een galerij omlijst de tuin, waar vier grote pijnbomen bovenuit tronen. Volgens Lorenzo moest ik op het terras van de bovenste verdieping zijn - een gammele lift langs afgebladderde muren brengt me erheen.

Eenmaal daar heeft de plek alles: zon, schaduw, groen, stilte, vogeltjes en ook nog een fantastisch uitzicht op de koepel van de dom. Studenten eten er pastasalade uit plastic bakjes, terwijl ze op gedempte toon converseren, en een non, op sportschoenen onder haar lichtgrijze habijt, eet een broodje uit aluminiumfolie. Een grijzende man leest onderuitgezakt een thriller, en naast hem is een jongen verdiept in een filosofisch werk. Hier, achter de dom, speelt het leven van - een deel van - de Florentijnen zich dus af. Vergezeld van tsjilpende musjes in een boom.

Google Translate 

De man achter de balie leidt me naar een verlaten hoek, waar het boek zo gevonden is. “Grazie, signore”, fluister ik. Mijn Italiaans laat zeer te wensen over, maar de mensen hier vinden het geen bezwaar als ik wat improviseer. Zo heb ik vorig jaar in Napels met behulp van Google Translate een medewerkster van een juwelier een geweldig recept voor parmigiana di melanzane weten te ontfutselen.

Nadeel van het vermijden van bezienswaardigheden tijdens een reis, is dat je het moet doen met de standbeelden buiten. Op elke straathoek in West-Europa struikel je over beelden die zijn opgericht voor relatief onbeduidende mannen - architecten, burgemeesters, et cetera. Dus verdiep ik me als ik in een buitenland ben liefst ter plekke in een vrouw met historische allure.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

© AFP

Zo las ik alles over Cleopatra toen ik in Egypte was. En bezocht ik in Istanbul een oude markthal, die gebouwd was in opdracht van een vrouwelijke sultan. In Florence ligt Venus voor de hand, de godin van de liefde; hét schilderij van haar hangt hier.

Maar ook hier staat natuurlijk een rij waar ik me niet tussen kan vertonen. Ik koop een ansichtkaart als troost. Dan toch maar een klein beetje toerist zijn.

’s Avonds valt het donker geruisloos over de stad. Ik loop met een grote boog om de straatventers heen, die hun fluorescerende zweefprojectielen metershoog de lucht in gooien en weer opvangen. In een beeldengalerij is het rustig. Op de banken zijn hartjes gekerfd, met initialen van geliefden.

Op de een of andere manier lukt het me in Italië, het land van de pasteltinten en bomen als parasols, het best om te doen alsof ik niet op vakantie ben. Ik moet een jaar of zeven zijn geweest toen we er met het gezin voor het eerst heen gingen, vanaf Goeree-Overflakkee, in onze rode Citroën. Eenmaal over de grens zag ik vanaf de achterbank voor het eerst van mijn leven een roze huis. “Een barbiehuis!” zou ik hebben geroepen.

Het huis van mijn huurbaas Laura is dan wel niet roze, maar als ik ’s avonds met de sleutelbos in mijn hand op de stoep voor de deur sta, voelt het of ik thuiskom. De verveelde blik van een buurvrouw, die hier vast de zoveelste gast naar binnen ziet gaan, doet daar niets aan af.

Reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken. Met reistips. Lees hier meer reisbestemmingen. 

Deel dit artikel

Dat is precies wat ik wil, op vakantie: niet het gevoel hebben op vakantie maar een local te zijn

Zoals je een mens leert kennen aan de hand van zijn boekenkast, zo leer je een volk kennen aan de hand van een verzameling boekenkasten