Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een wereld-Wozzeck

Home

Peter van der Lint

Christopher Maltman (Wozzeck), Eva-Maria Westbroek (Marie) en Jacob Jutte. © RV
Recensie

De première Krzysztof Warlikowski’s regiedebuut bij De Nationale Opera komt aan. Met dirigent Marc Albrecht kneedt hij ‘Wozzeck’ om tot een verbijsterende ervaring.

Gevaarlijk spel. Laat dat maar over aan de Poolse regisseur Krzysztof Warlikowski. Hij durfde het bij zijn debuut bij De Nationale Opera aan om de perfect uitgedachte muzikale structuur van Alban Bergs ‘Wozzeck’ grondig te verstoren. Aan de suite met dansen waarmee Berg zijn opera laat beginnen, liet Warlikowski een ingeblikte Engelse wals en chachacha vooraf gaan, waarop gedanst werd door kinderen in ballroom-outfit. Vervreemdend en toch niet, want uiteindelijk viel ook dit op zijn plaats op deze grootse opera-avond.

Lees verder na de advertentie
Voor de topcast is zelfs geëxalteerd zingen ontoereikend om hun angsten en ellende te uiten

Met Warlikowski’s even geniale als waanzinnige enscenering van deze ‘volmaakte opera’, zoals Pierre Audi ‘Wozzeck’ tijdens zijn openingsspeech typeerde, opende zaterdag het tweede Opera Forward Festival. Een 10-daags festival binnen het reguliere seizoen van De Nationale Opera met de nadruk op ‘forward’ – nieuw en vernieuwend dus.

Dit jaar is Lotte de Beer de partner in crime van Audi. De Beer is een fanatiek voorvechtster van het genre, dat volgens haar verleden, heden én toekomst kan becommentariëren en dat uitkomst kan bieden daar waar praten alleen niet genoeg is en zingen het moet overnemen.

Dat laatste geldt zeker voor de mensen die Bergs ‘Wozzeck’ bevolken. Voor hen is zelfs geëxalteerd zingen ontoereikend om hun angsten en ellende te uiten; regelmatig moeten ze van Berg overschakelen op geschreeuw, gekrijs, heftige declamaties. En toch beweerde Berg zelf dat je in ‘Wozzeck’ als zanger niets anders deed als in Verdi’s ‘Il trovatore’ – mooi zingen.

Onvoorstelbaar goede topcast

Wat dat betreft had DNO een onvoorstelbaar goede topcast bij elkaar gezocht. Nota bene van zangers die hier allemaal debuteerden in hun rollen. Christopher Maltman gaf zijn geloofsbrieven voor de ideale Wozzeck af. Hij kan na deze prestatie alleen maar uitgroeien tot een wereld-Wozzeck om wie alle grote operahuizen zullen vechten. Zijn Marie was Eva-Maria Westbroek, die er fantastisch uitzag en die op een indringende manier een toprol aan haar repertoire toevoegde. Tonen die gloeiden van wanhoop met die volledige inleving die haar aangeboren lijkt. Westbroeks echtgenoot Frank van Aken verleidde haar als Tambourmajor op grootse wijze tot overspel en Marcel Beekman excelleerde in de weerzinwekkende rol van Hauptmann. En dan waren er nog Sir Willard White (Doktor), Jason Bridges (Andres) en een handvol prima kleinere rollen om de bezetting op hoog niveau af te maken.

In de bak wist dirigent Marc Albrecht alle strenge compositievormen in Bergs partituur los te kloppen en als kolkende lava te laten stromen. Het Nederlands Philharmonisch Orkest overtrof zichzelf in deze verraderlijke en voortdurend smeulende partituur, die helemaal aan het eind uitbarst in een van de mooiste orkestrale epilogen ooit geschreven. Hier wisten Albrecht en zijn musici de tijd volledig stil te zetten. Wat een klasse.

Waar gebeurde verhaal 

Warlikowski bekijkt het waar gebeurde verhaal van de moordende kapper Wozzeck – door Georg Büchner voor toneel bewerkt – door de ogen van het kind. Het buitenechtelijke kind van Wozzeck en Marie is bij hem evengoed het jongetje Wozzeck zelf, dat aan het begin al wordt buitengesloten door die dansende, in hun ballroomkeurslijfjes zittende kinderen. Dans is trouwens een wezenlijk kenmerk in het handschrift van de Poolse regisseur. In zijn intrigerende versie van Bergs ‘Lulu’ in Brussel liet hij het hoofdpersonage zelfs op spitzen lopen en dansen. En in zijn mislukte ‘Don Giovanni’ (ook in Brussel) kwamen een paar mysterieuze dansscènes voor.

Het levert een heftige kijk- en luis­ter­er­va­ring op die nog lang in hoofd en lijf blijft rondspoken

Ook in ‘Wozzeck’ is niet alles wat Warlikowski wil zeggen even eenduidig of duidelijk, maar dat maakt in het geheel niets uit. Omdat alles op een intuïtieve manier ‘klopt’. En omdat hij zijn zangers tot zulke ongelofelijke acteerprestaties weet aan te zetten. Wozzecks zoontje (formidabel en aandoenlijk gespeeld door Jacob Jutte) opent het tweede bedrijf met een groot gesproken citaat uit Büchners toneelstuk, waarvan Berg een deel gebruikte voor Marie’s grote monoloog in de derde akte. Nog zo’n risicovolle ingreep van de regisseur die fantastisch uitwerkt. De scènes tussen Marie en haar kind zijn hier theatrale hoogtepunten die aankomen als mokerslagen.

Het levert alles bij elkaar een heftige kijk- en luisterervaring op die nog lang in hoofd en lijf blijft rondspoken.

De Nationale Opera
Wozzeck
★★★★★

Nog te zien t/m 9 april www.dno.nl



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Voor de topcast is zelfs geëxalteerd zingen ontoereikend om hun angsten en ellende te uiten

Het levert een heftige kijk- en luis­ter­er­va­ring op die nog lang in hoofd en lijf blijft rondspoken