Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een veestapel is geen stapel vee. Of toch wel?

Cultuur

Ton den Boon

Koeien in de stal bij een melkveehouderij. © ANP XTRA
Taal

Veestapel, een lezer vindt het maar een vreemd woord. Je hebt het toch ook niet over een stapel vee. Wat moeten we ons dan voorstellen bij zo'n veestapel?

Om te beginnen over 'een stapel vee'. Weliswaar vermeldt het woordenboek deze uitdrukking niet, maar een enkele keer tref je ze wel aan. Zo voert Bette Westera in het kinderboek 'Ik leer je liedjes van verlangen' (2011) een sprekende koe op: 'Mijn naam is veertienhonderdtwee. / Ik woon in 's Gravenpolder / in een grote stapel vee.' In dit rijmpje is een stapel vee allicht grappig bedoeld, maar vroeger werd deze uitdrukking wel serieus gebruikt. In kranten tussen ongeveer 1880 tot 1930 is zelfs geregeld sprake van een stapel vee, rundvee of koeien.

Lees verder na de advertentie

In de loop van de twintigste eeuw zijn deze formuleringen in onbruik geraakt, maar ze doen vermoeden dat veestapel toch wel een samenstelling van vee en stapel zou kunnen zijn. Hoe valt veestapel dan te rijmen met de gewoonste betekenis ('opgetaste hoop zaken') die stapel nu heeft? Niet. Maar stapel had vroeger ook andere betekenissen, zoals: een verzameling gelijksoortige zaken. In die betekenis figureert stapel in veestapel, dat overigens pas in de negentiende eeuw is gevormd, mogelijk naar Duits voorbeeld (Viehstapel).

Met een veestapel wordt dus geen opgestapelde hoeveelheid vee bedoeld, maar de totale (aanzienlijke) verzameling vee op een boerderij of in een streek. Veestapel sluit dan ook mooi aan bij de figuurlijke betekenis (grote verzameling) die stapel heeft in moderne spreektalige uitdrukkingen als 'een hele stapel (= veel) argumenten, regels'.

Heeft u een taalvraag? Mail deze naar tdb@taalbank.nl.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels, worden voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hier alle afleveringen van de taalrubriek.

Deel dit artikel