Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een proef kan - naargelang de betekenis van dat woord - geslaagd én geflopt zijn

Cultuur

Ton den Boon

© anp
Taal

Enige tijd geleden schreven de kranten dat anoniem solliciteren niet méér banen oplevert voor mensen met een migratieachtergrond. De proef was volgens de media 'mislukt', of, in de woorden van uw eigen krant, 'geflopt'. Dat lees je wel vaker: een proef lost een probleem niet op en wordt daarom mislukt genoemd.

Je zou ook kunnen redeneren, schrijft een lezer, dat de proef dan juist geslaagd is. De proef was een experiment dat een mogelijke methode om iets op te lossen beoogde te toetsen. De proef wees uit dat de methode niet werkte. Zo beschouwd heeft de proef nuttige informatie opgeleverd en is hij eerder geslaagd dan mislukt.

Lees verder na de advertentie

Dat mag zo zijn, maar waarom wordt een proef die niet het gewenste resultaat oplevert dan toch vaak 'mislukt' genoemd?

Dat komt doordat het woord 'proef' in deze context een andere betekenis heeft. Als proef wordt gecombineerd met werkwoorden als mislukken, floppen of slagen, gaat het niet om een (wetenschappelijk) experiment waarbij een onderzoeksmethode wordt getoetst, maar verwijst proef doorgaans simpelweg naar een poging om een probleem op te lossen of iets voor mekaar te krijgen. Niet voor niets definiëren woordenboeken proef behalve als onderzoek ook als 'het proberen', oftewel poging.

Als geconcludeerd wordt dat de proef of het experiment met het anoniem solliciteren is mislukt, doelt die conclusie dus niet op het onderzoek zelf, maar op de poging om een maatschappelijk probleem op te lossen. Die poging, die 'bij wijze van proef' werd uitgevoerd, had blijkbaar niet het beoogde resultaat en heet daarom 'mislukt'.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen in ons dossier. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Deel dit artikel