Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een ode aan Han Solo, held tegen wil en dank

Cultuur

Joris Belgers

Harrison Ford en zijn 'swagger' maakten het toch wat eendimensionale karakter Han Solo tot een icoon. © RV

Met 'Solo: A Star Wars Story' is Han Solo het eerste Star Wars-personage met een eigen bioscoopfilm. En dat is volledig terecht.

Het is die ontspannen draai waarmee Han Solo het beeld inschuift. De lichaamstaal zegt genoeg. Zijn stoutmoedige grijns maakt het af, tijdens die eerste kennismaking, vanachter dat tafeltje in de verduisterde Cantina in ruimtehaven Mos Eisley op planeet Tatooine. Zo, dus jullie hebben een smokkelaar nodig? Hij hoeft het niet eens uit te spreken.

Lees verder na de advertentie

In het Engels is daar een mooi woord voor. Swagger. Het spat van het witte doek, telkens als de jonge Harrison Ford in beeld komt, de vertolker van Han Solo, in die eerste Star Wars-film 'A New Hope' uit 1977.

Ruwe bolster, blanke pit

Solo is geen toevallige naam voor deze einzelgänger, de pragmatische smokkelaar, de trotse piloot van het loeisnelle ruimteschip de Millennium Falcon, bijgestaan door zijn harige sidekick Chewbacca. Han Solo is het archetype ruwe bolster, blanke pit. Een sjabloon, eigenlijk. Iemand die in handen van mindere acteurs zou zijn uitgegroeid tot een behoorlijk eendimensionaal personage.

Harrison Ford máákte die rol

Maar dat gebeurde niet. Sterker: ondanks dat Luke Skywalker, het weeskind dat uitgroeit tot redder van het heelal, de duidelijke hoofdrolspeler is, is Han Solo onder Star Wars-fans één van de meest geliefde personages uit de filmreeks. Een personage dat vandaag, nu 'Solo: A Star Wars Story' in première gaat, zijn eigen bioscoopfilm krijgt.

En dat is best knap. Zeker als je bedenkt dat de verhaalboog van Han Solo binnen het bestek van die eerste film al is volbracht. Want aanvankelijk gaat Solo er vandoor zodra hij betaald heeft gekregen voor zijn smokkelwerk. Hij geeft alleen om zichzelf en, vooruit een beetje om Chewbacca. Solo wil niks te maken hebben met de vrijheidsstrijders die op een schijnbare zelfmoordmissie gaan om de Death Star te vernietigen, het massavernietigingswapen van het boze keizerrijk.

Maar wie duikt er op, net als alles fout blijkt te gaan, om compleet belangeloos het zaakje tot een goed einde te breien? Precies: Han Solo. De cirkel is rond. De harteloze smokkelaar beseft aan het eind van 'A New Hope' dat alleen ook maar alleen is, waarna hij uitgroeit tot onbaatzuchtige strijder voor de goede zaak.

Gangster

Dat is niet de reden waarom we blij moeten zijn met iemand als Han Solo. Terug naar die duistere kantine, waar hij net met Luke Skywalker is overeengekomen hem naar veiligheid te zullen smokkelen. Greedo, een premiejager, schuift aan. Diens opdrachtgever, gangster Jabba the Hutt, krijgt nog geld van hem. Solo, niet onder de indruk, schiet hem overhoop. Koeltjes staat hij op, gooit wat geld op de bar, 'sorry voor de troep' mompelend. Swagger, precies dat. Ford máákte die rol.

Vandaar dat Soloïsten wereldwijd vol afschuw reageerden op de digitaal opgekalefaterde versie die in 1997 verscheen. Filmmaker George Lucas had bovenstaande scène opnieuw gemonteerd om duidelijk te maken dat premiejager Greedo als eerste schoot, en Solo dus louter uit zelfverdediging die ravage aanrichtte. Nee, zegt de rechtgeaarde Han Solo-fan. Want het is niet zo zwart-wit. Dat moreel grijze gebied waarin Solo was geplaatst, maakte hem juist tot een van de meest interessante personages uit de saga.

Daarom kijken Star Wars-fans wereldwijd met angst en beven uit naar de nieuwe film die Disney vandaag uitbrengt, waarin acteur Alden Ehrenreich in de huid van een jonge Han Solo kruipt. Niet alleen zijn het enorme schoenen die Ehrenreich moet vullen, ook is er angst dat de Disneyficering van het karakter afbreuk doet aan de mythe rond Han Solo die Ford met zijn gelaagde acteerwerk heeft opgebouwd toen Star Wars nog gemaakt werd door Lucas Films (zie kader onderaan dit artikel).

Weer die swagger

Ford bemoeide zich niet met de nieuwe film, wel ging de 75-jarige acteur lunchen met de 28-jarige Ehrenreich ter voorbereiding op diens rol. Ehrenreich moest alleen complete geheimhouding beloven - "als ze je ernaar vragen, vertel ze maar dat ik je alles hebt geleerd wat je moest weten", zou Harrison Ford hem hebben gemaand. Classic Han Solo.

En dat terwijl Ford min of meer per ongeluk deze rol kreeg. Midden jaren zeventig wilde het niet bepaald vlotten met zijn acteercarrière. De dertiger kluste bij als timmerman, onderwijl auditie na auditie afstruinend. George Lucas werkte al eens met hem in 'American Graffiti', maar de regisseur wilde liever niet tweemaal dezelfde acteur.

Bij het casten voor Star Wars hield Lucas geen individuele audities, de filmmaker keek vooral naar chemie tussen acteurs. Hij liet groepjes tegelijkertijd auditeren, alleen kwam hij één Han Solo tekort. Hij vroeg Ford bij te springen, om Mark Hamill (Luke Skywalker) en Carrie Fisher (prinses Leia) te helpen met hun tekst. Al Pacino, Christopher Walken en Jack Nicholson waren ook in de race, maar Ford de timmerman blies Lucas omver.

Vroege dood

Die onbedoelde auditie leidde tot een van grootste filmcarrières aller tijden. En zoals wel vaker het geval met acteurs en hun doorbraakrollen, was Harrison Ford niet bepaald verzot op Han Solo. Want al had hij genoeg andere iconische rollen (zoals de hoofdrol in 'Indiana Jones' of 'Blade Runner') en al heeft hij een van de meest veelzijdige cv's van Hollywood - Ford bleef tot zijn grote frustratie altijd versmolten met Han Solo. 

De acteur heeft meermaals gezegd dat het verhaaltechnisch logischer was geweest dat Solo een vroege dood was gestorven, maar de commercieel gewiekste George Lucas zag weinig brood in actiepoppen van een dode held. In interviews deed Ford vaak genoeg laatdunkend over het in zijn ogen toch platte personage. Ook worstelde Ford vaak met de gezwollen dialogen van Lucas en scriptschrijver Lawrence Kasdan. Tijdens de opnames zou hij eens zijn uitgevallen tegen de filmmaker: "Je kunt deze onzin wel opschrijven, George, maar je kunt het niet daadwerkelijk zo uitspreken!"

Toch zijn juist citaten van Han Solo uitgegroeid tot quoteklassiekers. Aan de borreltafel lepelen StarWars-fans ze zo op: 'I have a bad feeling about this' tot 'never tell me the odds' - wanneer de gouden robot C3PO net heeft uitgerekend dat de overlevingskans 1 op de 3720 is wanneer Han Solo zijn Millennium Falcon een asteroïdenveld instuurt.

En dan is er die beroemde scène uit de tweede Star Wars-film, 'The Empire Strikes Back' (1980). Even voordat de gevangen genomen Solo wordt ingegoten in carboniet, verklaart prinses Leia eindelijk haar liefde voor hem: 'I love you', stamelt ze, voordat hij een wisse dood tegemoet gaat. Ford, doodkalm en o zo sexy: 'I know.'

In het script stond 'ik ook van jou', maar dat vond Ford te cliché. Hij improviseerde zijn 'dat weet ik' voor de draaiende camera's. Swagger. En die kleine woordjes illustreren inderdaad beter de psychologie van Han Solo dan bedenker George Lucas zelf had kunnen doen.

Disneyficering

'Solo: A Star Wars Story' is na 'Rogue One' de tweede spin-off Star Wars-film, die slechts zijdelings te maken heeft met de oorspronkelijke verhaallijn. Disney kochtin 2012 voor 4 miljard dollar de rechten van bedenker George Lucas. Precies: die miljarden moeten worden terugverdiend.

De geruchten gaan dat jedi Obi-Wan Kenobi hierna aan de beurt is voor een eigen film, ook zijn er plannen voor nog een trilogie nadat de Skywalker-saga voltooid is. De zorgen van Star Wars-puristen dat het familievriendelijke Disney de franchise om zeep zou helpen zijn vooralsnog ongegrond: de recente Star Wars-films, 'Rogue One' incluis, zijn een stuk beter ontvangen dan de laatste trilogie, die Lucas zelf rond de eeuwwisseling afleverde.

Wel ligt inflatie op de loer: want met elke nieuwe Star Wars-film wordt weer een stukje minder van het universum aan de verbeelding overgelaten. Maar goed, het heelal is groot.

Lees ook: Matte Star Wars kabbelt door de kosmos

Trouw-recensent Ronald Rovers is niet echt onder de indruk van 'Solo: A Star Wars Story'. Je moet flink je best doen om een intergalactisch epos saai te maken maar Ron Howard is het gelukt.

Carrie Fisher in Star Wars: afscheid van een rebelse prinses

Carrie Fisher, ook een icoon in Star Wars, overleed in 2016. In 'The Last Jedi' was ze voor het laatst te zien als prinses Leia. 

Deel dit artikel

Harrison Ford máákte die rol