Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een cel als martelkamer of als veilige schuilplaats

cultuur

Jos de Groot

'Doctrine of Salvation' (2015) van Folkert de Jong. © RV

Is het een ziekenhuiskamer of een gevangeniscel? Een dichtgespijkerd blok van gekleurde perspex ramen - een soort plexiglas - staat omineus in het midden van een museumzaal, waar aan de wanden gewoon schilderijen hangen. 

In het twee meter hoge aquarium een televisieschermpje, rvs toiletpot en wasbak, en een brancardstoel die rechtop staat.

Lees verder na de advertentie

En dan wordt het echt vreemd. Naast de glazen cel ligt een knalgele buis - een soort tank, die met twee lange slangen met het vertrek is verbonden. Wat gebeurt er als je de kraantjes op de buis opendraait? In de glazen wanden staan kreten en tijdsmarkeringen gekerfd. Hier heeft iemand opgesloten gezeten, zo lijkt het. In afwachting van een dodelijk gifgas of van genezing?

Nee, het is geen set van een sciencefictionfilm, maar de nieuwste aanwinst van het Gemeentemuseum in Den Haag. 'Doctrine of Salvation' (2015) heet het werk van de Nederlander Folkert de Jong (1972) - de leer van de verlossing, vrij vertaald. De Jong is vooral bekend om de wilde, beetje rommelige beelden die hij maakt van opgespoten bouwschuim, ook in de collectie van dit museum. Deze cel is juist gestileerd, bijna design.

Uit die tank kan ook zuurstof komen. Hoop of wanhoop - iets om te overleven of iets dat de dood inluidt

Dubbelzinnig

"De tweeslachtigheid maakt het interessant", zegt Benno Tempel, directeur van het Gemeentemuseum. "Uit die tank kan ook zuurstof komen. Hoop of wanhoop - iets om te overleven of iets dat de dood inluidt."

Ook de schokkerige zwart-wit beelden op het tv'tje zijn dubbelzinnig. We zien een uitgestrekt landschap. "De Jong speelt met het associatievermogen", zegt Tempel. "Kijk je naar een desolaat landschap na een grote milieuramp of naar het begin van de schepping?"

Goede kunst is niet eendimensionaal, zegt Tempel. "In de huidige tijdsgeest van terrorisme zien we in dit werk snel een martelkamer", zegt Tempel. "Maar werden we hier getroffen door een kernramp, zag je misschien een tank waarin je veilig bent voor straling. Beeldende kunst gaat over iets tot uitdrukking brengen dat met woorden niet lukt. Aanwijzingen duwen je een kant op, maar het is geen exacte wetenschap."

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Uit die tank kan ook zuurstof komen. Hoop of wanhoop - iets om te overleven of iets dat de dood inluidt