Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Een boottocht langs de mooiste plekjes van Leeuwarden - met de Friese Juf Ank

Cultuur

Johan Nebbeling

Mooiste Nederland Leeuwarden © Johan Nebbeling
Het mooiste Nederland

Johan Nebbeling heeft goede herinneringen aan zijn oude schooljuf. Aan Leeuwarden minder prettige. De hernieuwde kennismaking pakt voor iedereen goed uit.

Friese humor is als Engelse humor: met een stalen smoelwerk een absurditeit lanceren waarmee je de ander op het verkeerde been zet, maar ook jezelf onderuit haalt. Jankees van der Honing, vrijwilliger-gids op de pramen van Stichting Praamvaren, beheerst het genre als geen ander. Zijn optreden geeft het tochtje met een elektrische fluisterboot door de grachten van de Friese hoofdstad het karakter van een informatieve conference.

Lees verder na de advertentie

De zon schijnt, de terrassen zitten vol, de stad bruist. Het is genieten op het water. Niet in het minst door mijn gezelschap: Ank Schenkel-Van der Neut (74), Friezin van geboorte en al tientallen jaren inwoonster van de noordelijke stad. Dik een halve eeuw geleden was zij mijn onderwijzers in de derde en vijfde klas van de Tweede Marnixschool in Utrecht.

Via Facebook zijn we in contact gekomen, het bewijs dat het sociale netwerk niet alleen dient als platform voor ijdeltuiterij en scheldpartijen. Bij het weerzien verdwijnen de decennia als sneeuw voor de zon.

Aangetaste zelfbeeld

Zij herinnert zich vaag dat ik in haar klas zat. Dat vergeef ik haar graag, want ze heeft honderden kinderen onder haar hoede gehad. Maar voor mij is ze een lichtend baken in een donkere schoolperiode. Nadat ik, 8 jaar oud, voortdurend was getreiterd door een even godvrezige als afschuwelijke ouwe taart (bijna elke dag strafwerk, knijpen, keihard aan mijn oor trekken, venijnige okkernootjes met haar ringen op mijn hoofd, af en toe een klap met de vlakke hand in mijn gezicht) was zij - jong, fris, lief, grappig - een verademing. Ze was, denk ik nu, de eerste die mij zág. Dat gaf mijn nogal aangetaste zelfbeeld een boost.

Ze heeft me uitgenodigd naar Leeuwarden te komen, om bij te praten en om mij de mooie plekjes van haar stad te laten zien. Lang geleden ben ik er een keer geweest. Ik vond het er ongezellig en guur. Over een immens kaal plein waaide een kille wind. Maar bij deze hernieuwde kennismaking moet ik mijn vooroordeel al snel bijstellen: Leeuwarden doet zich aan mij voor als levendig, gezellig, sfeervol en fraai. De stad heeft iets onbestemds vrijgevochtens en trekt, zo te horen aan de talen op straat, bezoekers uit alle windstreken. Het destijds zo desolate Wilhelminaplein is met de bouw van een fraai appartementencomplex en vooral het spectaculaire Friese Museum - een ontwerp van Hubert-Jan Henket - intiem en sfeervol geworden.

De Voorstreek was destijds als domein van de adellijke familie Cammingha taboe voor armelui, maar is nu een levendige mul­ti­cul­ti-win­kel­straat

Het heeft allure gekregen en werd in 2013 uitgeroepen tot beste openbare ruimte van Nederland. Helaas verbergt een podium in opbouw de bestrating, vormgegeven naar een schilderij van de befaamde Friese landschapsschilder Gerrit Benner. Maar Leeuwarden is, zeker als Europese Culturele Hoofdstad van 2018, nu eenmaal ook een stad van evenementen.

Door een rugblessure gaat het lopen Ank Schenkel niet zo goed meer af, maar het alternatief dient zich aan bij de Nieuwestad: een rondvaart, die ons ook langs de mooiste plekjes brengt. Een uur lang bezien we met bewondering de stad vanaf het water en leren dat van de oorspronkelijke 7 kilometer grachten er nog maar 2,5 kilometer over zijn en dat de lange lage bruggen hier ‘pijpen’ heten.

We varen door Het Naauw, waar aan de ene kant een herensociëteit was gevestigd en aan de overkant een bordeel. Bij een bezoek van koningin Wilhelmina en Prins Hendrik in 1905 aan de stad zijn hier speciaal hekjes geplaatst om te voorkomen dat de losbollige echtgenoot in kennelijke staat te water zou raken.

Op de Kelders staat het voormalige ouderlijk huis van Margaretha Zelle, beter bekend als de wegens spionage in 1917 gefusilleerde veroordeelde danseres Mata Hari. Haar ouders hadden er een hoeden en pettenwinkel. Er zit nu een kapperszaak. Binnen herinneren foto’s en lichtbeelden aan de iconische Friezin die de meer ondeugende kant van het gezapige provinciale leven verbeeldt. Aan de overzijde staat haar standbeeld.

Mooiste binnenstedelijke haven van Nederland

De Voorstreek was destijds als domein van de adellijke familie Cammingha taboe voor armelui, maar is nu een levendige multiculti-winkelstraat. Aan de gevel van het mooiste Jugendstilpand van Nederland, de in gele baksteen uitgevoerde Centrale Apotheek, prijkt een tegeltableau van Hygiriea, de Griekse godin van gezondheid.

Via de Noordersingel, met uitzicht op het verborgen werfje van Coree, de lommerrijke Prinsentuin en de volgens de ANWB mooiste binnenstedelijke haven van Nederland, komen we langs de plek waar in 1954 schaatshistorie werd geschreven: Jeen van den Berg won er na een verwarrende finish de barre tiende Elfstedentocht. Nu drijven er plompen- bladeren, dezelfde als in de Friese vlag, teken dat het oppervlaktewater van Leeuwarden schoon is.

Na een klein uur varen, troont Ank Schenkel mij mee naar het terras van het Fries Museum. Onder het genot van witte wijn en bitterballen vertelt ze in vogelvlucht haar levensverhaal. Bij het afscheid vraagt ze me indringend of ik een keer terugkom. Dat beloof ik. Voor Leeuwarden en juf Ank.

Rondvaarten en meer

De Stichting Praamvaren Leeuwarden organiseert dagelijks rondvaarten met fluisterboten door de Friese hoofdstad. Zie: praamvarenleeuwarden.nl. Het programma van Leeuwarden, Culturele hoofdstad staat op: friesland.nl

In de rubriek 'Het mooiste Nederland' leest u over bijzondere fiets- en wandelroutes door Nederland. Meer lezen? Bekijk ons dossier. 

Lees ook:

Friesland blijkt opeens een Europese parel

Lonely Planet verkoos de provincie Friesland tot een van de mooiste bestemmingen van dit jaar in Europa.

 Kijk eens hoe mooi ik ben, zegt culturele hoofdstad Leeuwarden

Wie een feestje geeft, neemt de boel een keer extra af. Een stad die een feestje geeft doet hetzelfde, maar dan in het groot. Over twee dagen komen de koning en koningin de Culturele Hoofdstad openen: hoe bereidt Leeuwarden zich daarop voor?

Deel dit artikel

De Voorstreek was destijds als domein van de adellijke familie Cammingha taboe voor armelui, maar is nu een levendige mul­ti­cul­ti-win­kel­straat