Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Duitsland is weer in de ban van de parallellen met donkere tijden

Cultuur

Wim Boevink

Martin Schulz © Wim Boevin000
Klein verslag

Zelf zag ik er woensdag alleen flitsen van voorbijkomen, van het debat in de Duitse Bondsdag, al was dat voldoende om het gewicht ervan te kunnen wegen. 

Daar had Martin Schulz, de oud-voorman van de SPD, zich achter de interruptiemicrofoon opgesteld om met zware woorden uit te halen naar de AfD en met zijn zinnen mee transporteerde hij iets dat in de media later misschien als historisch kon worden geduid.

Lees verder na de advertentie

In de Süddeutsche Zeitung stond een foto van Schulz alvast afgedrukt op de voorpagina, bewust in zwart-wit, als om de verbinding met de geschiedenis te onderstrepen. 'Het wordt tijd dat de democratie zich weert', stond er in grote letters onder.

In Duitsland is sinds Chemnitz een grote zenuw geraakt na een door een Syriër en een Irakees gepleegde moord en de daarop volgende demonstraties waarin AfD, Pegida en neonazi's een verbond leken te zijn aangegaan waarbij volgens controversiële berichten een klopjacht op buitenlanders zou zijn gehouden.

De reducering van complexe omstandigheden op één thema is 'een beproefde methode van het fascisme' zei Schulz

Natuurlijk vrezen sommigen hierin voor een opmaat tot een herhaling van gebeurtenissen uit de jaren dertig van de vorige eeuw en ook Schulz refereerde hieraan.

Vóór hem had AfD-voorzitter Alexander Gauland gesproken, en in zijn rede een opsomming gegeven van misdaden waarbij migranten en asielzoekers betrokken zouden zijn. Onder Duitse burgers heerste angst en voor Gauland was duidelijk waar de oorzaak gezocht moesten worden.

Opgespaarde verachting

Schulz had hem willen onderbreken, maar kreeg daarvoor van Gauland geen toestemming, zodat hij pas na Gaulands rede en met opgespaarde verachting het woord kon voeren.

De reducering van complexe omstandigheden op één thema is 'een beproefde methode van het fascisme' zei Schulz en hij vergeleek de retoriek van Gauland tegen de vluchtelingen met die van nationaal-socialisten tegen de Joden. En daarom was het tijd dat de democraten zich weerden.

Op dit punt gekomen kwamen de leden van SPD, Groenen en de Die Linke overeind om Schulz met luid en lang applaus bij te vallen; misschien daardoor aangemoedigd zette hij nog verder aan om zijn interventie te beëindigen met de wens dat de AfD-voorzitter als een vogelpoepje terecht zou komen op de mestvaalt van de Duitse geschiedenis, hetgeen Gauland de gelegenheid gaf om te klagen over het niveau van Schulz' bijdrage.

Alexander Gauland van het AfD © Wim Boevin000

Van dit alles hield Angela Merkel zich afzijdig en speelde haar eigen rol van een kalme, ervaren kanselier die zich niet door de AfD liet provoceren, maar je kon in de commentaren lezen dat deze vorm van leiderschap niet meer afdoende was om de opkomende storm in de republiek te beteugelen.

'De tijden zijn veranderd', schreef de Süddeutsche, en het ontbreekt Merkel aan hartstocht en visie. Haar optreden in de Bondsdag was bleek en ook op andere terreinen is ze niet in staat een beslissend of inspirerend initiatief te nemen, niet in Europa, niet jegens Orbán, niet jegens Trump.

Als je de kranten mag geloven neemt de onrust in Duitsland steeds verder toe, de AfD groeit in de peilingen, en in Die Zeit is een pleidooi te lezen voor een versterking van de Duitse defensie tegen de Russen.

Het spookt weer in de republiek.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen.

Lees ook:

AfD-lijsttrekker: 'We moeten trots zijn op prestaties Duitse soldaten in WOII'

Alexander Gauland (76), lijsttrekker van de anti-immigratiepartij Alternative für Deutschland, zorgt voor verontwaardiging in Duitsland door een streep onder de nazitijd te eisen.

Opmerkelijke rol voor Martin Schulz in nieuwe Duitse regering

Er komt een nieuwe regering in Duitsland. De onderhandelaars van CDU/CSU en SPD bereikten vanochtend een akkoord na een marathonvergadering van 24 uur. 

Deel dit artikel

De reducering van complexe omstandigheden op één thema is 'een beproefde methode van het fascisme' zei Schulz