Droomland Fortuyn gevat in verkiezingsprogramma

cultuur

Maaike van Houten en Meindert van der Kaaij

Review

DEN HAAG - In de Verenigde Staten is het normaal dat een politicus een persoonlijk getint boek schrijft dat als basis dient voor een verkiezing. Zo ver is Nederland nog niet: politiek Den Haag raakte gisteren behoorlijk van de kook van de verschijning van het boek annex verkiezingsprogramma van Pim Fortuyn.

Nauwelijks een week na de politieke aardverschuiving in Rotterdam moet het Binnenhof dit keer bijkomen van het partijprogramma dat twee dagen eerder dan verwacht in de winkel lag. Het blijkt een bestseller. De oude partijen raken hun gratis verkiezingsprogramma's aan de straatstenen niet kwijt. De eerste druk van De puinhopen van acht jaar paars, 10000 exemplaren groot, is daarentegen al bijna verkocht en de tweede druk komt eraan.

Het boek, dat morgen officieel wordt gepresenteerd, verschilt in toon en opbouw niet veel van de andere werken van Fortuyn. Het is een polemische beschrijving van de paarse kabinetten, opgediend aan de hand van persoonlijke ervaringen, die voor iedereen herkenbaar zijn.

Zo krijgt de gezondheidszorg er ongenadig van langs aan de hand van het verhaal van zijn aan kanker lijdende moeder, die stopte met eten en drinken, misschien uit protest tegen het tehuis waarin ze haar laatste maanden verbleef. Zijn vader zit nog in het verzorgingstehuis. Hij krijgt van de verzorgster te horen dat hij zijn behoeften maar in zijn incontinentiebroek moet doen, omdat zij geen tijd voor hem heeft.

Tegenover het beeld van de verzorgingsfabrieken, die ziekenhuizen volgens Pim Fortuyn zijn, zet hij zijn ideaal van een gebouw in een 'mooi parkje met vijvers waarin vissen, eenden en zwanen rondzwemmen'.

In het droomland van Fortuyn zijn de scholen veranderd van mammoetinstellingen in overzichtelijke gebouwen en de onderwijzer staat weer gewoon voor de klas en vertelt een verhaal met kop, middenstuk en staart -zoals Fortuyn zijn colleges en boeken opbouwt. En wie niet in de stad woont heeft 'bij wijze van spreken een vrijstaand huis met een dak met rode pannen.'

De conclusies en aanbevelingen van Fortuyn zijn, op wat uitzonderingen na, al bekend van zijn columns en tv-optredens. Nieuw voor Nederland is de vorm waarin dit verkiezingsprogramma is gegoten. Op geen pagina in het boek ontbreekt het persoonlijke verhaal, dat leest als een trein. Fortuyn presenteert daarnaast cijfers over onderwijs, zorg en misdaad. Tenminste, voor zover mogelijk, want Nederland weet volgens hem niet eens hoeveel onderwijzers het heeft. De meeste hoofdstukken worden afgesloten met aanbevelingen, soms van een aantrekkelijke eenvoud, soms niet meer dan een onnavolgbare brij van woorden. De teneur is duidelijk: de bezem moet door dit land.

De 'genadeloze analyse' van Fortuyn is vooral gericht op de partij waar hij zelf jaren lid van was, de PvdA. Maar ook de VVD krijgt er als onderdeel van de paarse elite behoorlijk van langs.

Deze partijen wilden gisteren nog geen reactie geven. Ze waren nog druk aan het lezen en probeerden zo veel mogelijk uit te stralen dat de hele 'hype' hen onberoerd liet.

Eén ding was hen al wel opgevallen: het verkiezingsprogramma van Fortuyn mist een financiële paragraaf. En dat is nu net waar de gevestigde partijen elkaar het liefst op beoordelen.

Lees verder na de advertentie

Trouw.nl is vernieuwd. Ter kennismaking mag u nu gratis onze artikelen lezen.

Deel dit artikel

Advertentie