Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De termen koloniale kunst en tribale kunst maken nu plaats voor roofkunst

Cultuur

Ton den Boon

© ANP
Taal

Een andere blik op de wereld leidt vaak tot veranderingen in de woordenschat. Een voorbeeld daarvan zijn woorden voor kunstobjecten, die onze voorouders in de koloniale tijd naar Europa hebben gebracht.

Rond 1900 werden die aangeduid met de verzamelnamen inheemse kunst en primitieve kunst. Nadat die termen als neerbuigend terzijde waren geschoven, raakten uitdrukkingen als niet-westerse kunst, etnografica, koloniale kunst en koloniaal erfgoed in gebruik, terwijl tegen het einde van de twintigste eeuw – onder invloed van het Engels – de term tribale kunst in zwang raakte.

Lees verder na de advertentie

Gisteren noemde Trouw zulk ‘koloniaal erfgoed’ roofkunst. Dat is in lijn met een veranderde kijk op zulke kunst. Deze term geeft uiting aan de gedachte dat zulke kunst, die soms wederrechtelijk (door diefstal of roof), maar vast ook weleens door ruil of tegen (te lage?) betaling is verworven, moreel gezien niet aan ons toebehoort, maar aan de landen van herkomst.

Gisteren noemde Trouw zulk ‘koloniaal erfgoed’ roofkunst. Deze term geeft uiting aan de gedachte dat zulke kunst moreel gezien niet aan ons toebehoort.

De term roofkunst werd in de jaren negentig geïntroduceerd ter aanduiding van door de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog van Joden geroofde kunst. Nadien werd de term al wat opgerekt tot kunst die een staat wederrechtelijk heeft verkregen van een bevolkingsgroep. Dat sinds een jaar of twee ook koloniale kunst in de media geregeld roofkunst wordt genoemd, is het gevolg van verdere betekenisuitbreiding van dit woord. Dat wordt nu gebruikt voor wederrechtelijk verkregen koloniale kunst en in het verlengde daarvan soms ook als dysfemisme (opzettelijk confronterende of ongungstige naam) voor ‘koloniale kunst’ in het algemeen.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Lees ook:

Rijksmuseum gaat zelf gesprek aan over teruggave roofkunst

Het Amsterdamse Rijksmuseum opent gesprekken met Sri Lanka en Indonesië over omstreden stukken uit zijn collectie. Ter discussie staan zo’n duizend stukken.

Deel dit artikel

Gisteren noemde Trouw zulk ‘koloniaal erfgoed’ roofkunst. Deze term geeft uiting aan de gedachte dat zulke kunst moreel gezien niet aan ons toebehoort.