Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Summer of Love trapte een halve eeuw geleden af op het Monterey festival

Home

Joris Belgers

© AP

Vandaag is het een halve eeuw geleden dat de festivalcultuur werd geboren. In een Californisch vissersdorp vond het Monterey Pop Festival plaats, als soundtrack van de Summer of Love.

Jimi Hendrix zijgt op zijn knieën, met gesloten ogen wappert hij zijn handen. Als een sjamaan aanbidt de gitarist de vlammen die uit zijn stratocaster omhoog spuiten. Hendrix heeft aan het eind van setafsluiter 'Wild Thing' zijn gitaar in de fik gezet, om hem vervolgens aan de hals helemaal aan gort te knuppelen. Het publiek op Monterey Pop in 1967 is door het dolle - voor zover het dat nog niet was - en Jimi Hendrix heeft zijn naam gevestigd in de VS.

Lees verder na de advertentie
De organisatoren hadden een jaar eerder het Monterey Jazz Festival bijgewoond. Waarom was er nog niet zoiets voor rock-'n-roll?

Eerder die dag had Hendrix backstage de toss verloren van Pete Townshend, over wie als eerste mocht spelen op de slotdag van Monterey. Townshend won, Hendrix wist dat ook Townshend zijn gitaar aan diggelen zou slaan. Daar moest Hendrix natuurlijk overheen - vandaar dat er tijdens het concert al een busje aanstekerbenzine en lucifers klaarlagen om de gimmick van Townshend te kunnen overtroeven. Met succes: het beeld van fotograaf Ed Caraeff is één van de meest iconische foto's uit de muziekhistorie.

Net zoals Monterey Pop Festival 1967 één van de meest iconische popfestivals is geworden - dit weekend precies vijftig jaar geleden. Toegegeven, het was niet het allereerste festival - een week eerder vond het Fantasy Fair and Magic Mountain Festival plaats, eveneens in Californië. Toch wordt Monterey in de popcultuur gezien als Het Eerste Popfestival. Om die iconische foto van Hendrix; om de beroemde concertfilm die Donn A. Pennebaker erover maakte; maar ook om de indrukwekkende line-up die vijftig jaar later nog steeds volle festivalweides zou trekken.

Een onbekende Janis Joplin

Het waren de eerste grote Amerikaanse optredens van Jimi Hendrix, The Who en Ravi Shankar. De nog onbekende Janis Joplin stond voor het eerst op zo'n groot podium, met haar band Big Brother and the Holding Company. Soullegende Otis Redding brak er zes maanden voor zijn dood door bij het blanke publiek. En bands als Jefferson Airplane, Grateful Dead en The Mamas & The Papas completeerden wat de jaren erna de soundtrack van het hippietijd zou worden, maar bovenal de soundtrack van die zomer van 1967: the Summer of Love. Dat festivalaffiche had trouwens nóg indrukwekkender kunnen zijn: maar The Kinks en The Rolling Stones kregen geen visum wegens respectievelijk vakbonds- en drugsperikelen; Bob Dylan was herstellende van een motorongeluk; The Beatles speelden niet meer live; en The Beach Boys annuleerden, omdat Brian Wilson depressief thuis zat.

Flowers in your hair

De schattingen lopen flink uiteen, maar tussen de 35.000 en de 90.000 bezoekers zouden aanwezig zijn geweest op de County Fairground in het stadje Monterey, ten zuiden van San Francisco. Het festival kwam uit de koker van John Phillips, zanger van The Mamas & The Papas, die Scott McKenzie's hippielijflied 'San Franscisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair)' schreef als promotieliedje voor het festival. De andere organisatoren waren concertpromotor Alan Pariser en platenbaas Lou Adler, die een jaar eerder het Monterey Jazz Festival hadden bijgewoond. Waarom was er niet zoiets voor rock-'n-roll?

Tekst loopt door onder de afbeelding 

Jubileumeditie van Rolling Stone met de foto van fotograaf Ed Caraeff en het affiche van het festival. © TRBEELD

"Rock-'n-roll werd nog niet gezien als kunstvorm, zoals jazz. Zoiets doen in Monterey, op dezelfde plek van het jazzfestival, zou een bevestiging van rockmuziek vormen", zei Lou Adler onlangs in The New York Times. Adler, inmiddels 83, werkt ook mee aan de 50-jarige jubileumeditie van het festival die dit weekend plaatsvindt in Monterey.

Het was het eerste festival met de opzet van meerdere, verschillende artiesten, die een half uurtje optraden, in de open lucht

De boel was binnen zeven weken geregeld. Niemand, behalve Ravi Shankar, kreeg betaald, afgezien van een onkostenvergoeding. Om zoveel mogelijk bands bereid te krijgen voor nop te spelen, planden ze het festival als benefietconcert. De organisatie vroeg Mick Jagger, Paul Simon, Brian Wilson en Paul McCartney als commissie van aanbeveling. Niet dat die daar iets voor hoefden te doen, maar het opende wel deuren. De kaartjes waren tussen de 3,00 en 6,50 dollar, weekendkaartjes voor de jubileumeditie worden verkocht vanaf 295 euro.

Het festival kreeg vooral zo'n mythische status in het collectieve bewustzijn, omdat het de eerste keer was dat er zoiets gebeurde, zegt Tom ter Bogt, hoogleraar populaire muziek en jongerencultuur aan de Universiteit Utrecht. "Het is de blauwdruk geworden voor zo'n beetje elk popfestival dat erna kwam - ook voor het grotere Woodstock, twee jaar later." Vooral omdat er op Monterey zo veel verschillende acts stonden: rockband Grateful Dead naast soulzanger Otis Redding naast sitar-speler Ravi Shankar. "Het was het eerste festival met de opzet van meerdere, verschillende artiesten, die een half uurtje optraden, in de open lucht. Allemaal bands die in 1967 een muziekrevolutie ontketenden: het betekende de doorbraak van de hippiemuziek."

Daarbij was het meer dan alleen een muziekfestival, zegt Ter Bogt. Monterey markeerde een breekpunt tussen generaties. Midden jaren zestig was het hippiegebeuren ook in San Francisco nog underground. Door Monterey en alle aandacht die ervoor kwam, verspreidde die nieuwe generatie hun nieuwe waarden vanaf die liefdeszomer over heel Amerika en Europa.

Het festivalrecept werkt nog altijd: je bent met je generatiegenoten bij elkaar, zonder dat je ouders erbij zijn, vrij van beslommeringen van het dagelijks leven. Dat was op Monterey en Woodstock nog sterker, zegt Ter Bogt: "In die hippietijd hadden die festivals een enorm euforisch karakter, omdat bezoekers dachten dat ze zo hun leven konden inrichten. Nu gaat iedereen op de maandag na Lowlands weer naar school, college of werk. De mensen die daar naartoe gingen, geloofden dat er een nieuwe tijd aanbrak, die ze vormgaven op dat festivalterrein. Er kleefde een heel hoge culturele verwachting aan - dat heb je tegenwoordig toch minder."

Monterey Pop Festival was hout­je-touw­tje, uiterst sympathiek, maar je mag blij zijn dat daar geen rampen zijn gebeurd

Drugs en blote borsten

Peace, love and freedom. Drugs en blote borsten. En vooral andere muziek dan de meeste aardbewoners luisterden, zo verwoordt Jan Smeets het festivalgevoel van toen. Drie jaar na Monterey Pop Festival was hij medeoprichter van Pinkpop, al keken ze in Geleen vooral naar Woodstock.

"Amerikaanse festivals als Coachella en Burning Man proberen krampachtig die sfeer van toen op te roepen, maar je kunt de tijd niet terugdraaien", zegt Smeets. "Ik treur daar geen moment om, zeker niet als festivalorganisator." Ter Bogt: "Het is sindsdien natuurlijk verregaand geprofessionaliseerd. Monterey was houtje-touwtje, uiterst sympathiek. Woodstock was al iets commerciëler. Maar je mag blij zijn dat daar geen rampen zijn gebeurd."

Rockmuziek stond in de jaren zestig nog in de kinderschoenen, er bestonden nog niet eens geschikte geluidsinstallaties voor zo'n groot publiek. Ook bij The Beatles speelde de ergernis over hun eigen apparatuur mee bij het besluit niet meer live te spelen. "Maar vanaf Monterey ging de opschaling van concerten heel snel. Heel veel dingen gebeurden er voor het eerst, en zo ontstaan legendes. Vandaar de mythische status van Monterey. Je kunt maar een keer een gitaar in de fik steken. Een tweede keer praat niemand er meer over."

Summer of Love

'All You Need is Love', Zesdaagse Oorlog, Europese eenheid en 'Johnson molenaar'; allemaal termen uit één jaar: 1967. In de zomer van dat jaar kwam de jongeren- en protestcultuur in de VS tot een vrolijke uitbarsting, vol hippies, stickies en de aanstekelijke muziek van 'Hair' en The Beatles. In Nederland zong Armand 'Ben ik te min'. Vanaf 8 juli staat Zomertijd (de zomerfusie van Letter&Geest en Tijd) wekelijks in het teken van de Summer of Love. Over liefde en de (gefnuikte) idealen, die nog altijd doorwerken.

50 JAAR MONTEREY

Monterey Pop Festival was eenmalig: organisatoren Adler en Phillips hadden de dorpsbewoners in 1967 verzekerd dat drugsgebruik uit den boze zou zijn, maar daar trapte het vissersstadje een jaar later niet nog een keer in. Het gemeentebestuur weigerde de vergunning te vernieuwen. Nu pas gaat Monterey op herhaling: dit weekend vindt op dezelfde plek in Californië het Monterey International Pop Festival plaats, met onder anderen Leon Bridges, Father John Misty, Regina Spektor, Norah Jones en Jack Johnson. Niet bepaald namen die de muzikale statuur van weleer evenaren, maar ook Phil Lesh speelt er, met zijn nieuwe band: de bassist stond vijftig jaar terug met Grateful Dead op hetzelfde podium. Ook in Nederland is dit weekend een popfestival, in safaripark Beekse Bergen begint vandaag Best Kept Secret, met onder andere Radiohead en Arcade Fire.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
De organisatoren hadden een jaar eerder het Monterey Jazz Festival bijgewoond. Waarom was er nog niet zoiets voor rock-'n-roll?

Het was het eerste festival met de opzet van meerdere, verschillende artiesten, die een half uurtje optraden, in de open lucht

Monterey Pop Festival was hout­je-touw­tje, uiterst sympathiek, maar je mag blij zijn dat daar geen rampen zijn gebeurd