Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De rauwe energie van een danslegende

Cultuur

Alexander Hiskemuller

Xin Ying en Lloyd Knight in 'Maple Leaf Rag'. © rv
Recensie

DANS
Holland Dance Festival
Martha Graham Dance Company
★★★☆☆

Het zinderde in de wereld van de dans: ze komen! En ja, woensdagavond was het dan zover, in een tjokvol Zuiderstrandtheater keerde de Amerikaanse Martha Graham Dance Company na decennia terug op het Nederlandse podium. Op het Holland Dance Festival voerde het werken van de gelijknamige danspionier (1894-1991) op, onder de slogan 'The Legend is back!'

Lees verder na de advertentie
Het programma dat nu in Nederland is te zien, is atypisch. Dat is jammer

Atypisch

Dat schept hoge verwachtingen van het werk van een choreografe die de loop van de dansgeschiedenis heeft veranderd, maar de laatste dertig jaar van de Nederlandse dansradar was verdwenen. Haar beroemde danstechniek, vanuit de buik als 'gevoelscentrum' van het lichaam, wordt nog onderwezen op balletacademies. Maar een gezelschap als Het Nationale Ballet danst geen Graham-balletten meer.

Het programma dat nu in Nederland is te zien, is atypisch: Graham is bekend om haar psychologische dansdrama's uit het midden van de vorige eeuw - die zien we hier niet. Dat is jammer, want deze roerden onder invloed van de psychoanalyse emotionele thema's aan, doordrenkt van seksualiteit en innerlijke drijfveren.

Deze vernieuwing maakte van de dans een levende, actuele kunstvorm, waarop de jongere generatie choreografen kon voortborduren. Daarvoor in de plaats is gekozen voor een overzicht, dat begint met de vroege danssuite 'Chronicle' uit 1936 en eindigt met Grahams laatste werk 'Maple Leaf Rag' uit 1990.

In Chronicle zien we Grahams kenmerkende hoekige armen, stevige knuisten en vloeiende lijnen die expressie geven aan heftige emoties en rauwe energie. Graham maakte het ballet aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, met een stroom aan hallucinerende, dreigende beelden. We zien dat terug in wapperende jurken, die in de beweging rond de lichamen van de danseressen worden gedrapeerd tot één kolkende massa van stof, beweging en kleur.

Er is naar het schijnt ook een verrassende variatie met tapdans gemaakt, en zelfs een postmoderne versie

Veilige keuze

Het programma steunt gelukkig niet alleen op een museale waarde van Grahams erfenis. Jonge choreografen zijn gevraagd te reflecteren op de iconische solo 'Lamentation' (1930), waarin Graham is omhuld door een elastische lijkwade en eruit probeert te breken. Veilig zijn de adaptaties, alleen de variatie voor vier mannen benadert Grahams indringende metafoor voor menselijk verdriet. Er is naar het schijnt ook een verrassende variatie met tapdans gemaakt, en zelfs een postmoderne versie. Maar die krijgen we hier dus niet te zien. Ook Grahams laatste ballet Maple Leaf Rag is een toegankelijke programmakeuze. De wulpse groepsdansen en luchtige duetten rond een schommelende balletbarre behoren niet tot haar sterkste werk. De honkytonky ragtimemuziek maakt er een vrolijk fuifnummer van, een uitsmijter die je met een wat onbevredigend gevoel afscheid laat nemen van 'The Legend'.

Nog te zien in Rotterdam en Amsterdam.

Deel dit artikel

Het programma dat nu in Nederland is te zien, is atypisch. Dat is jammer

Er is naar het schijnt ook een verrassende variatie met tapdans gemaakt, en zelfs een postmoderne versie