Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De PKN-preses vindt 24 zetels voor Wilders 'schokkend'

Cultuur

Anniek van den Brand

De laatste mode: Nederlandse christenen die elkaar zegenen, zowel binnen als buiten de eredienst. De Haarlemse dominee Jan Mudde ziet dat dit bijbelse gebruik ’met even groot als naïef enthousiasme’ in praktijk wordt gebracht.

In Opbouw, het opinieblad voor de Nederlands Gereformeerde kerken, geeft de predikant daarom een schriftelijke cursus zegenen. Regel 1: Een zegen begint nooit met het woord ’ik’. „’Ik zegen jou/hem/haar’ wekt de indruk dat degene die zegent zélf over de zegen beschikt”, schrijft de dominee. „Mensen die zegenen hebben geen macht maar een volmacht. Ik denk dat we onze zegenspreuken zo moeten formuleren dat volstrekt helder is dat niet wij de zegen schenken maar alleen God.”

Ook sommige voorgangers bezigen in Mudde’s ogen ’bedenkelijke formuleringen’. In plaats van de aanvoegende wijs (’de HERE zegene u’) gebruiken ze de aantonende wijs: ’de HERE zegent u en behoedt u’. „Zo wordt een zegen een onbetwistbare zekerheid.” Hieruit destilleert de dominee Regel 2: Gebruik in een zegen nooit de aantonende wijs. De aanvoegende wijs wordt een onbekende in de Nederlandse taal, constateert Mudde. „Op internet kwam ik (bij herhaling!) tegen: ’Vrede van God zei met jou’.”

Volgens Mudde denken veel christenen dat door een zegen een daadwerkelijke overdracht van kracht plaatsvindt. De dominee weet zeker dat dat niet het geval is. Sterker: „Ronduit moeite heb ik met de overspannen sfeer van ’Nu gaat er iets gebeuren’ die er soms rond zegenen hangt.”

Maar wat is een zegen dan wel? ’Doet’ die iets? Jazeker wel, zegt de dominee. En wie zijn aanwijzingen opvolgt, zit helemaal goed. „Gods geliefden mogen weten dat hun zegeningen geen lukraak afgeschoten pijlen zijn maar doeltreffende woorden omdat ze gedragen worden door Gods beloften.”

De Vereniging Protestants Nederland geeft ’voorlichting’ over ’godsdiensten en stromingen die strijdig zijn met de traditie van ons volk en het karakter van ons land’. Nederland is volgens de auteurs protestants en dat zal de lezer weten ook. Wie bij de term ’voorlichting’ denkt aan min of meer neutrale informatie, komt in het maandblad Protestants Nederland van een koude kermis thuis.

Deze maand wordt de lezer uitgebreid gewaarschuwd voor de rooms-katholieke spiritualiteit. Het gevaar komt namelijk immer nog uit Rome, samenzweerderig het ’pauselijk bolwerk’ genoemd. De roomskatholieke spiritualiteit concentreert zich ’op andere voorwerpen dan die in de Bijbel voorkomen’, poneert de auteur van een stroef geschreven stuk over ’contemplatieve en meditatieve theologie’. En: „Het is bewezen dat vele onvaste zielen hierdoor verleid en ontspoord werden.”

De auteur meet het reformatorische clichébeeld nog maar eens breed uit: katholieken zoeven met een ’ingebeelde christus’ op hoge snelheid richting het hellevuur. Het lijkt erop dat de schrijver zich laat meeslepen door de felle antikatholieke propaganda van een aantal negentiende-eeuwse protestantse dominees. Want wat doet de katholiek fout? ’Roomse devotie’ draait alleen om goede werken, meent het blad. Dat lijkt allemaal wel mooi en prachtig, foetert de auteur, maar de zondaar gaat daarmee wel voorbij aan ’de verkiezende genade van Christus’. „Het is geen wonder dat de roomse devotie geen heilszekerheid geeft. Zij laat een onbevredigd gevoel en leegte na. Steeds moet dit gevoel gecompenseerd worden met nieuwe oefeningen van devotie”. Dat u het maar weet.

In Kerkinformatie, het blad van de afdeling voorlichting van de Protestantse Kerk Nederland (PKN), neemt preses Peter Verhoeff van de PKN stevig stelling tegen PVV-stemmers. ’Ronduit schokkend’, vindt hij de 24 zetels voor de partij van Geert Wilders. De kerk wil geen democratisch gekozen volksvertegenwoordigers uitsluiten, schrijft Verhoeff. „Maar ik vind het de taak van de kerk om helder te zijn over wat niet strookt met het evangelie. En mensen louter op grond van hun geloof wegzetten, is ronduit onbijbels.”

Hoeveel milder toonde Verhoeffs collega-kerkbestuurder Arjan Plaisier zich daags na de verkiezingen. „We leven in een democratische rechtsstaat die dan weer deze, dan weer die kant uit beweegt. De kerk valt niet om door een regering en wordt er evenmin mee gebouwd . We gaan dus vrij en vrolijk door met onze corebusiness, getuige zijn van Christus”, stelde hij. Als het echter aan Verhoeff ligt, wordt het allemaal iets minder ’vrij en vrolijk’. Wie, zoals Wilders, „niet naar oplossingen zoekt maar slechts mensen uitsluit, vindt een zeer kritische kerk op zijn weg’”, stelt Verhoeff.

Misschien dat de afdeling voorlichting nog kan proberen deze twee geluiden op één lijn te krijgen.

Deel dit artikel