Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De lieflijke boompjes in het decor van Mozarts ‘La finta giardiniera’.

Cultuur

Peter van der Lint

Händel's 'Giulio Cesare'. © AP

Wie kan ze ooit vergeten? De metershoge levensechte doolhofhaag in Marivaux’ ‘Le triomphe de l’amour’, de gigantische marmeren wijsvinger in Mozarts ‘La clemenza dit Tito’, het rokende Vesuviusje in Rossini’s ‘Il Turco in Italia’, of de wuivende witte rietkragen van papyrus in Händels ‘Giulio Cesare in Egitto’. 

Deze onwaarschijnlijk esthetische beelden die na al die jaren nog steeds op het netvlies gebrand staan, waren van de hand van regisseur, decor- en kostuumontwerper Karl-Ernst Herrmann. Deze week overleed deze opera- en theaterhervormer op 82-jarige leeftijd.

Lees verder na de advertentie

Het belang van Herrmann in de theater- en operawereld kan niet genoeg benadrukt worden. Samen met zijn echtgenote Ursel ontwikkelde hij een nieuw soort esthetiek in decors en kostuums, die wat hen betrof even belangrijk was als de regie van een stuk. Decor, kostuums en regie waren onafscheidelijk en konden elkaar in hoge mate versterken. Degene die de waarheid daarvan als eerste inzag, was operaintendant Gerard Mortier. Hij gaf de Herrmanns hun eerste echte regie-opdracht in de Munt in Brussel. Die productie van ‘La clemenza di Tito’ uit 1982 sloeg in als een bom. Classicistisch en wit, met wat kleurrijke accenten en met die marmeren hand uit het Capitolijnse Museum in Rome. De beschuldigende wijsvinger van dat beeld was iets om nooit meer te vergeten.

Het succes van die eerste productie werkt zelfs nog door in de enscenering van ‘La clemenza di Tito’ zoals die momenteel in Amsterdam te zien is. Toen Mortier intendant werd van de Salzburger Festspiele presenteerde hij zich daar met die Brusselse ‘Clemenza’ van Herrmann. Markus Hinterhäuser - nu intendant in Salzburg - was destijds Mortiers assistent. En als een soort eerbetoon aan Mortier programmeerde Hinterhäuser vorige zomer op zijn eerste eigen festival in Salzburg een nieuwe ‘Clemenza’ en gaf de artistieke verantwoordelijkheid aan Peter Sellars en Teodor Currentzis.

Het echtpaar werkte tot op de millimeter aan posities op de bühne

Nederland

Veel van het werk van het echtpaar Herrmann is gelukkig ook in Nederland te zien geweest. Het Holland Festival haalde bijvoorbeeld in 1985 de Schaubühne am Lehniner Platz uit Berlijn naar Carré. Voor het door Luc Bondy geregisseerde ‘Triumph der Liebe’ van Marivaux ontwierp Herrmann het schitterende doolhof met metershoge hagen. Ook die arcadische boompjes uit de Brusselse productie van ‘La finta giardiniera’ werden door het Holland Festival naar Amsterdam gehaald.

De Nationale Opera haalde Herrmann naar Nederland voor het decor van Schönbergs ‘Moses und Aron’, gedirigeerd door Pierre Boulez. En voor een nieuwe enscenering van Händels ‘Giulio Cesare in Egitto’ mocht het echtpaar acht weken lang met een dubbele cast repeteren. Ik was er toen een gehele vrijdagmiddag bij aanwezig, om na afloop een interview met dirigent Marc Minkowski te hebben. Ondanks de stress toen - de beide zangers voor de rol van Julius Caesar dreigden ziek te worden - bleven de Herrmanns rustig en werkten ze tot op de millimeter aan posities op de bühne, aan de mate waarin een mantel mocht openvallen, aan de lichtval op de rietkragen. Niets ontsnapte aan hun aandacht.

Later ensceneerde Herrmann hier ook nog Mozarts ‘Idomeneo’, waarin de eerdere esthetiek nog wel herkenbaar was, maar niet meer zoveel indruk maakte. Nee, die boompjes, die in de storm prachtig scheef gingen hangen, dat was top-Herrmann. Dat hij maar onder zo’n mooi boompje begraven mag liggen.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees meer artikelen in ons dossier. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Het echtpaar werkte tot op de millimeter aan posities op de bühne