Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De kracht van Hammelburg ligt in het onzegbare

Cultuur

JOOST DIVENDAL

Review

Simon Hammelburg: Kaddisj voor Daisy. Kok, Kampen; 200 blz. - ¿ 34,90.

De weduwnaar wil hun zeer gelukkige huwelijksjaren met zijn reis naar New York afronden. Zijn kameraden van weleer besluiten op Daisy's eerste sterfdag kaddisj te zeggen op de begraafplaats in Muiderberg. Simon Hammelburg beschrijft niet alleen dit weerzien, maar vooral de vele gesprekken tussendoor, over de onderduik, vervolgingen in de kampen, de hoop op een nieuw bestaan in Israël, de eenzaamheid in het naoorlogse Nederland dat het druk had met de wederopbouw. Ook gebruikte hij de wederwaardigheden van twaalfhonderd respondenten op een advertentie: hun kostbare getuigenissen na een oproep voor een compensatieregeling vanuit het herenigde Duitsland dwongen hem het materiaal tot één relaas samen te smeden. De kracht ligt niet in de onontkoombare beklemming van de getuigenissen, maar in de directheid van een gesprek onder vrienden over wat onder vreemden niet in woorden is te vangen. 'Kaddisj voor Daisy', dat voor een debuut vrij snel een tweede druk kreeg, is een kaleidoscopisch egodocument, met het gesjmier en de warmte, de tranen en het lachen van een huiskamer die zich na de oorlog opnieuw heeft gevuld.

Deel dit artikel