Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Hongaarse Oscarwinnaar László Nemes laat met ‘Sunset’ de kijker verdwaasd achter

Cultuur

Belinda van de Graaf

In Sunset keert een jonge vrouw terug naar haar geboorteplaats, op zoek naar antwoorden over haar familie en verleden. © *
Interview

‘We leven in de illusie alles te weten’, zegt de Hongaarse Oscarwinnaar László Nemes. Zijn nieuwe film ‘Sunset’ speelt in het Boedapest van 1913 en laat zien hoe die illusie kan uitlopen op verwarring.

De Hongaarse regisseur László Nemes  (42) geldt als wonderkind. Met zijn spraakmakende speelfilmdebuut ‘Son of Saul’ (2015) vond hij het genre van de Holocaustfilm zo’n beetje opnieuw uit. De film bood een uniek perspectief op de Tweede Wereldoorlog: van een Hongaars-Joodse man die te werk is gesteld in een crematorium in Auschwitz. De camera zit hem zo dicht op de huid dat je wel kan voelen wat hij meemaakt, maar het niet precies kan zien. De gruwelen spelen zich vooral af in het hoofd van de kijker.

Lees verder na de advertentie

Son of Saul kwam op voorspraak van Shoah-regisseur Claude Lanz-mann in de competitie van Cannes terecht, won de Grote Juryprijs en vervolgens een Golden Globe en een Oscar. “Het was een gekkenhuis”, zegt Nemes.

In Venetië ging afgelopen najaar zijn tweede film, ‘Sunset’, in première. Met het beeldschone, maar ook behoorlijk verwarrende drama keert hij terug naar de vooravond van de Eerste Wereldoorlog en bewijst hij volledig zijn eigen koers te varen. Wereldwijde aanbiedingen – ja, ook uit Hollywood – sloeg hij af om thuis in Hongarije in alle rust aan Sunset te werken.

De Hongaarse regisseur László Nemes tijdens de première van Sunset in Venetië. © TR BEELD

Het is het verhaal van de jonge Hongaarse Irisz Leiter die in 1913 vanuit Wenen terugkeert naar haar geboortestad Boedapest. We komen midden in de weelde van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk terecht dat weldra uit elkaar valt. Irisz gaat werken in een luxueuze hoedenwinkel en probeert intussen wijs te worden uit haar raadselachtige familieverleden. Haar ouders zijn overleden bij een grote, mysterieuze brand en ze blijkt tot haar verrassing een broer te hebben die zich schuil houdt. Irisz gaat op speurtocht, maar hoe langer ze zoekt, hoe verder ze verdwaalt. En de kijker ook. Nemes hecht er duidelijk belang aan om het mysterie een mysterie te laten.

U speelt met verwarring.

“Ja, omdat we volgens mij in de illusie leven alles te weten. We beschikken tegenwoordig over een doorlopende stroom aan informatie, waardoor we alles denken te weten over de geschiedenis. Maar volgens mij weten we juist heel weinig, onze kennis is begrensd. Sunset speelt ruim honderd jaar geleden, in een tijd waarin men geloofde in een niet te stoppen vooruitgang. Dat was een lange lijn naar boven, dacht men. Maar de manier waarop die wereld in elkaar stortte, heel plots, is volgens mij ook een waarschuwing voor ons. Het gaat over hoe weinig we weten over ons vermogen tot zelfdestructie.”

Leven we volgens u nu ook in een gevaarlijke tijd?

“Ik ben geen journalist, ik maak cinema. Ik hoop de kijker vooral een betekenisvolle ervaring te geven. Ik heb het gevoel dat we in Europa niet op ons gemak zijn. Europa lijkt nog nooit zo rijk en stabiel te zijn geweest. Tegelijkertijd is er veel stress. Dat komt, denk ik, doordat we inmiddels meer vertrouwen hebben in computers dan in onze eigen hersenen. Ik ben geen pessimist, maar ik vind het wel verdrietig dat we zo veel investeren in een virtuele wereld, een wereld die niet echt bestaat. Het is slechts projectie. En het doodt naar mijn mening het verlangen en de verbeelding. Alles draait om kortetermijnbevrediging. Het is een complex verhaal, maar laat ik zeggen dat het internet ons continu opdraagt om perfect te zijn. Er is een totale ontkenning van de dood, van onze eigen schaduw.”

En over die schaduw wilde u het hebben in Sunset?

“Ja, de wereld waarin Irisz terecht komt in Boedapest is prachtig. Alles straalt rijkdom en elegantie uit. De hoedenwinkel is een toonbeeld van creativiteit en schoonheid en waarschijnlijk ook illusie. Rond de eeuwwisseling had je wel honderd van dat soort hoedenwinkels in Boedapest. Maar zoals je ziet in de film: de hoedendragers kunnen niet zo goed bewegen en om zich heen kijken. In al die rijkdom en schoonheid schuilt dus ook een gevaar, namelijk dat mensen blind worden voor hun omgeving. Ze hebben geen voeling voor de duistere onderstromen in de samenleving die afkoerst op de Eerste Wereldoorlog.”

Sunset is opnieuw een film waarin u zich bekommert om oorlog en de invloed van geweld.

“Ja, dat houdt me erg bezig. Door de geschiedenis heen hebben mensen geweld ervaren. Maar in de westerse wereld, waar we allemaal achter onze computers zitten, zien we steeds minder bloed. We zijn er bang voor en duwen het van ons af. Maar hoe harder we duwen, hoe harder het geweld terugkomt. Daar ben ik van overtuigd. Het is heel interessant hoe in onze wereld dingen worden onderdrukt.”

László Nemes op bezoek in Nederland

‘Sunset’ gaat vandaag in première in de bioscoop. László Nemes is eind maart te gast in het Eye Filminstituut in Amsterdam. Op vrijdag 29 maart bij een eenmalige 35-millimeter-vertoning van zijn Oscarwinnende film ‘Son of Saul’, op zaterdag 30 maart gevolgd door een masterclass.

Elke week worden de nieuwste films besproken door onze recensenten. U leest de recensies hier.

Deel dit artikel