Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De hel ruikt puttig, de hemel naar latex

Cultuur

Arend Evenhuis

Hoe ruikt de hel, hoe ruikt de hemel? En waar ruikt dat overgangsgebied de Louteringsberg naar? Vier beeldende kunstenaars doen in Fort Asperen deze zomer een beroep op helse, hemelse en louterende verbeelding. Ze lieten zich niet door Dante's partituuraanwijzing leiden, ook al heet hun tentoonstelling 'De Goddelijke Komedie'.

Om gelouterd te kunnen worden zul je eerst in de laagste ringen der verlorenen moeten afdalen. In de onderste ommegangen van Fort Asperen richtte de Vlaming Danny Devos zijn hel in met Dante's welkomstwoorden: 'Al wat vóór mij werd geschapen was eeuwig, en ook ik blijf eeuwig voortbestaan. Laat varen alle hoop gij die hier binnentreedt!'

Een legertje slagersmessen en zagen op houten constructies rammelt er op los, een wand hangt vol met gefotografeerde ogen van moordenaars. In een binnennis schakeerde Devos weckpotten met tientallen kalfsogen in formaline, waaromheen monitoren permament gewelddadige films vertonen. Alle commerciële tv-zenders doorlopend en tegelijkertijd aan - een soort alledaagse hel die in menig huiskamer als doodnormaal wordt ervaren. In de binnenring maakte Devos het zich wel erg gemakkelijk door een zooi van meubels en brandende lampen in een identieke koraal-bakeliettint rood te spuiten. Op elk meubel zwerft een krant, boek of cd-hoes die op kreterige wijze naar de hel verwijst. Van de pocket 'To Hell and Back' door Audie Murphy of het singlehoesje 'From Heaven to Hell' van Golden Earing. Daar had ook zo een sportpagina van de krant bijgekund waarin de 86ste Tour de France met 'Fietsen door de hemel en de hel' wordt aangekondigd.

Het is er koel tot koud, het ruikt puttig naar een ondergelopen kelder (waarin een geprojecteerde dia weerspiegelt) en naar rottende bladeren.

Stijgen maar, naar de Louteringsberg van de Canadese kunstenaars Janet Cardiff en Georges Butes Miller: 'En ik zal zingen van het tweede rijk, waar de menselijke ziel zich loutert en waardig wordt bevonden om ten hemel op te stijgen.' De toonzetting wordt zwieriger; met brandende lampenpeertjes die door zwikkende ijzerconstructies heen en weer schokzwaaien, en een fluisterend-crescenderende vrouwenstem die in lome onverdrotenheid de dagen telt.

Het ruikt naar klam, gesteld dat klam een typerende geur bezit. Kruid en onkruid van de onoverdekte binnencirkel laten zich flardgewijs ruiken.

Op de tweede ommegang is het opeens aangenaam warm; zonnestralen verjagen de duistere onderwereld. Nu is het resoluut gedaan met de kunstige maniertjes van hel en Louteringsberg.

Moniek Toebosch schilderde alle erkers van haar bovenste fortring wit, groepeerde steeds drie elegante, smalle banken en belichtte die met helwitte, rechtopstaande tl-buizen. Achter de geur van latexverf hangt nog iets anders, maar wat? Toebosch wilde haar hemelse zalen dagelijks opnieuw met groene zeep insmeren, maar moest zich tot een eenmalige zeepbeurt beperken. De verfijnde ruiker zal die groene vernissagezeep nog weten te traceren. Het is een schoon en verstild geheel; steeds weer die drie lege banken, die samen een sculpturale wachtkamer vormen. Maar de openbaring moet nog komen. Buiten, op het fortdak geeft Toebosch haar 'Hof van Asperen' prijs: opnieuw een groep banken met dezelfde wuft geknikte voetjes, maar groter nu, waardoor ze als tafels dienen. Gedekt met karaffen water, olijven en stillevenkloosterbroden. Een ranke, tien meter hoge stellage met wit doek overhuift de tafels, waardoor een uitgekiend spel van schaduw en zonnestraal op de tafels valt. Bermgeuren, een kikker in de slotgracht, een langs tuffende hommel, gefluister van lover. Als de zon schijnt en er even geen andere bezoekers op het dak rondsjokken een bedwelmende oase.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie