Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De hedendaagse dansmaker is compromisloos

Home

Sander Hiskemuller

De Zuid-Afrikaanse Albert Silindokuhle Ibokwe Khoza is met zijn monumentale lijf een schitterend vlaggenschip voor de onderdrukte LGBT-gemeenschap in zijn land. © RV

Festival Julidans
Stadsschouwburg Amsterdam
★★★★☆

Het Amsterdamse festival voor hedendaagse dans neemt een mooie plek in binnen de internationale danswereld. Je kunt er werk zien van vernieuwende dansmakers die ertoe doen.

Lees verder na de advertentie

De bejubelde vijfsterrenproductie 'Betroffenheit' van de Canadese Jonathon Young en Crystal Pite was eigenlijk al klaar met de Europese tournee, maar er werden dagen aan vastgeplakt om er Julidans mee te openen. Dit onderstreept het feit dat het festival voor internationale hedendaagse dans in Amsterdam een mooie plek inneemt in de danswereld; je kunt er het werk zien van vernieuwende dansmakers 'die ertoe doen'.

Young en Pite dus, met een danstheaterproductie waarin de persoonlijke tragedie van Young - zijn dochter kwam voor zijn ogen om bij een brand - met dans, theater en zelfs varieté tot een aangrijpende theaterervaring is gesmeed. Persoonlijk drama als universeel thema: hoe gaat een mens om met tragedies? Het medium dans kan dergelijke vragen natuurlijk óók niet pasklaar beantwoorden, maar een voorstelling als Betroffenheit bewijst wél dat je er verdomd dicht bij de kern mee kunt komen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding

© RV

Persoonlijke uitgangspunten voor het maken van beklijvende theaterdans bleek een rode draad in een groot aantal producties. In 'Beytna' laat de Libanese choreograaf Omar Rajeh door zijn moeder op de bühne een traditioneel welkomstmaal bereiden. Onder haar strenge leiding wordt er door een verzameling performers uit Japan, België, Togo en Palestina driftig groente gehakt en gesneden, muziek gemaakt en gedanst, in een viering van interculturele verbondenheid en broederschap. Het zorgt voor het ontroerendste dansmoment van het jaar: moeder Rajeh die haar dansende zoon observeert en van trots zowat uit elkaar spat. Haar heupen komen onder het kookschort als vanzelf in beweging. Na afloop haalde het publiek een bordje eten bij haar op.

Monumentaal lijf

Persoonlijk, bizar en heerlijk voos was de solo die de Zuid-Afrikaanse choreografe Robyn Orlin maakte voor Albert Silindokuhle Ibokwe Khoza, met zijn monumentale lijf een schitterend vlaggenschip voor de onderdrukte LGBT-gemeenschap in zijn land. Een vilein staaltje nichten-stand-up, waarbij publiek en Poetin ervan langs krijgen, Khoza een orgastische droogneukpartij ten beste geeft en zich in een bewegingsritueel transformeert tot een Nubische prinses. Ontregelend en in your face.

Persoonlijk, bizar en heerlijk voos was de solo die de Zuid-Afri­kaan­se choreografe Robyn Orlin maakte voor Albert Silindokuhle Ibokwe Khoza

Naast bovengenoemde dansmakers die naar theatrale middelen grijpen om hun verhaal te doen, is er ook een generatie dansmakers actief die werkt vanuit bewegingsconcepten. De manier waarop zij het lichaam inzetten is fundamenteel veranderd, blijkt uit een groot aantal Julidans-producties. Een choreografie bestaat bij hen niet per se uit een reeks passen, maar wellicht uit één beweging, plus minimale variaties daarop. Die worden tot in het extreme doorgevoerd en herhaald, totdat de totale uitputting van de performers erop volgt. 'Mooi' of 'virtuoos' zijn woorden die je niet meer kunt gebruiken; het gaat om de impact die je met de beweging zélf kunt bewerkstelligen. Die impact is soms zo groot dat je van je sokken wordt geblazen. Neem 'Auguri' van de Franse Olivier Dubois. Hij voert 22 dansers op die alleen maar rennen, in één hysterische achtervolging van een uur op snoeiharde techno. Waar gaan ze naartoe, waarvoor vluchten ze? Een duidelijker statement over de ratrace van het moderne bestaan kun je niet maken.

Verglijden van tijd staat centraal bij de Griekse Christos Papadopoulos. Zijn performers golven in 'Elvedon' met heupwiegende muizendribbels als in trance heen en weer, totdat de ruimte lijkt mee te bewegen. Ook de Israëlisch Sharon Eyal toont het lichaam in een roessituatie, al werkt zij vanuit een ijzersterke danstechniek. Haar dansers zijn dansmachines die in subliem verglijdende dansformaties emoties tonen die zich slecht in woorden laten vatten: liefde, extase, machteloosheid, woede. Bij Eyal is de zeggingskracht van dans optimaal.

Dergelijke choreografen hebben het, kort door de bocht, over unheimische gevoelens die onze tijdgeest oproept. De intensiteit van de beweging zorgt ervoor dat de toeschouwer er als het ware mee wordt 'ingepeperd'. Daar moet je zin in hebben. Maar dat de hedendaagse dansmaker compromisloos werkt - en daarmee niet mis te verstaan - is evidenter dan ooit.

Wilt u de reacties op dit artikel lezen? Registreer u hier voor een proefperiode van twee maanden.

Het plaatsen van reacties is voorbehouden aan de betalende abonnees van Trouw. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Het bekijken en plaatsen van reacties is voorbehouden aan onze betalende abonnees. Kijk hier voor een overzicht van onze abonnementen.

Als betalend abonnee kunt u een reactie plaatsen op dit artikel. Deze is alleen zichtbaar voor andere (proef)abonnees.

Om uw reactie te kunnen plaatsen, hebben we uw naam nodig. Ga naar Mijn profiel


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
Persoonlijk, bizar en heerlijk voos was de solo die de Zuid-Afri­kaan­se choreografe Robyn Orlin maakte voor Albert Silindokuhle Ibokwe Khoza