Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De dingen zijn steeds ergens anders

cultuur

Peter de Boer

Review

Veel debutanten zetten in op klassieke thema’s (liefde, dood) óf op lolbroekerij. Zo niet Pim te Bokkel. Hij wil ’het wezen van de dingen benaderen’. Een romantisch dichter dus - en een goede bovendien.

De jonge dichter Pim te Bokkel (1983) heeft enkele jaren proefgedraaid op internet, podia en festivals. Ongetwijfeld weet hij zijn gedichten daardoor met flair voor te dragen. Maar als vele andere, meer serieuze ’podiumdichters’ voelt hij haarscherp aan dat poëzie primair een taalfenomeen is. Dichten doe je niet in de zaal, maar in de stille uren daarbuiten, worstelend met de taal. Dan ben je dus gewoon een dichter, niet een ’podiumdichter’.

En dan kom je, alweer gewoon, bij een officiële, niet-virtuele uitgever terecht die je gedichten, in Te Bokkels geval de debuutbundel ’Wie trekt de regen aan?’, bij gebleken talent graag uitgeeft. En reken maar dat hij dit werk beoordeeld wenst te zien als taal- en niet als zaalfenomeen.

Een paar dingen die meteen aan deze bundel opvallen: de gedichten zijn weinig lyrisch en hoofdzakelijk beeldend: ,,Er drukt een koude oorlog in de lucht / als opgeblazen deeltjes as / als de fall-out onrustig het westen van randstad tot bosrand bedekt.’’ Het gedicht dat met deze nucleair geladen beelden begint handelt over een sneeuwbui

Ook opvallend is dat de gedichten nauwelijks eeuwige thema’s oprakelen als liefde, tijd en dood. En aangenaam en opvallend ten slotte is dat het lollige of cabareteske element met aanpalende melige bravoure hier ontbreekt, terwijl die op de podia juist nogal eens de toon aangeven.

Geen eeuwige thema’s, geen lolbroekerij. Wat beoogt de dichter dan wel? De achterplattekst geeft met een bijna naïef vertrouwen in de macht van de taal zijn streven prijs: ,,In zijn taalgebruik probeert hij het wezen van de dingen te benaderen’’.

Wel, dat is een hele onderneming, vooral wanneer je bedenkt dat ’wezen’ een al even complexe term is als ’waarheid’. Het bestaat misschien niet eens. Maar het zoeken ernaar (niet het vinden ervan) kan wel degelijk mooie, interessante poëzie opleveren.

De woorden ’ding’ en ’dingen’ komen opvallend vaak in deze gedichten voor. Er is zelfs sprake van een zoektocht naar ’dat ene ding’. De dichter komt het echter niet echt nader, hoeveel ’deuren’, ’ramen’ en ’ gaten’ hij ook naar dat ding of de dingen openzet. Want: ze zijn ’steeds ergens anders’, heet het, ’en wat er daar met de dingen gebeurde / we zagen er nooit van’.

Poëzie van het echec dus? Natuurlijk: het wezen is niet in woorden te duiden. Niettemin stelt Te Bokkel het probleem wel scherp. In ’De stroom’ bijvoorbeeld, dat de rivier van bron tot monding schetst om in de slotregels uit te komen ’in het oog van de eend / die de berg / noch de zee heeft gezien’. Bron en monding zijn er wel, alleen wij zien ze net als de eend vaak niet.

Ook al wordt het wezen niet gevonden, de parels die je onderweg wél tegenkomt geven aan Te Bokkels zoeken zeker allure. Zoals wanneer een kiezelsteen in een sloot valt ’en daar in een valscherm van druppels in de lucht / spring- en vallende druppels / een frons in het grensvlak van water en lucht brak’. Wie zo markant water en lucht voor even in een frons verenigt, kan dichten!

Er is nog een woord dat veel voorkomt, namelijk ’maan’, klassiek attribuut van de romantische mijmeraar. Op meer dan één plaats vind je die romantische inborst terug. In het zoeken naar ’dat ene ding’ zo goed als in de uitgesproken ’hoop dat er meer is dan dit’.

Het kadergedicht legt dit mooi stemmig vast. Een jong musje ziet zijn eerste vlucht uit het nest in een doodsmak eindigen. De ’ik’ noemt hem liefdevol een ’dromer’ die te veel wind op zijn vleugels nam maar de sprong toch maar waagde. In zijn vertrouwde hand trekt het bijna dode vogeltje zijn pootje samen, alsof het zeggen wil: neem jij die dromerij en het groot omarmen van de wereld nu over.

En dat heeft Te Bokkel gedaan, intelligent én dromerig, in een taal die van een wolkendek waar sneeuw uit valt een ’koude oorlog’ maakt, wat toch wezenlijker? of in elk geval aantrekkelijker klinkt dan wolkendek zonder meer. Een goed uitgebalanceerd debuut.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.

Deel dit artikel

Advertentie

Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang tot Trouw.nl.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.