Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Canon van Nederland. Wie moet er in, en wie moet er uit?

Cultuur

Petra Vissers

Scholieren bekijken de in 2006 samengestelde Canon van Nederland. De canon bestaat uit vijftig 'vensters' met voorwerpen, personen en gebeurtenissen, die samen de geschiedenis van Nederland vertellen. © ANP

De twaalf jaar oude Canon van Nederland is toe aan een herziening, zei de Tweede Kamer deze week. Trouw neemt een voorschot en vraagt om een openingsbod. Wie of wat mag er in, en wie of wat moet daar voor wijken?

Daan Roosegaarde

Lees verder na de advertentie

In: De Afsluitdijk (1932)

Uit: De Beemster (1612)

Ontwerper Daan Roosegaarde heeft een lijstje met ideeën. Maar als hij echt moet kiezen? Dan moet de Afsluitdijk in de canon. “Dat is een mooi voorbeeld van hoe we leven met het water.” De Afsluitdijk is een unieke plek, het begin van ‘het slimme landschap’, zegt hij. ‘De Beemster’ mag er wat hem betreft uit. “Want wie kent nu De Beemster?”

© ANP

Verder zou hij graag de molens van Kinderdijk in de canon zien. “Het is een voorbeeld van hoe iets dat vroeger praktisch was, nu poëtisch is geworden.” Hij trekt een vergelijking met de discussie over windmolens. “Iedereen wil groene energie maar niemand wil een windmolen in zijn achtertuin. We moeten nadenken over hoe we het opwekken van energie kunnen integreren in ons landschap. De vraag wat onze nieuwe Kinderdijk is, die is natuurlijk heel spannend.”

Het is raar dat muziek geen plek heeft in de canon

Emile Wennekes

Emile Wennekes

In: Oprichting Concertgebouworkest (1888)

Uit: Srebrenica (1995)

Het is raar dat muziek geen plek heeft in de canon, zegt de Utrechtse hoogleraar muziekwetenschap Emile Wennekes. De oprichting van het Concertgebouworkest in 1888, die moet sowieso een plekje krijgen. “Het Concertgebouworkest heeft Nederland op de kaart gezet in de wereld van de symfonische muziek”, zegt Wennekes. “Vóór de oprichting stelde Nederland niet zo veel voor op dat gebied, maar nu staat het Concertgebouworkest steevast in het rijtje beste symfonische orkesten ter wereld. Andere gezelschappen willen klinken als het Concertgebouworkest.”

Hij mag maar één idee aandragen, maar ook het Amsterdam Dance Event verdient wat hem betreft een plekje. “Nederlandse dj’s drukken hun stempel op wat er wereldwijd klinkt”, zegt hij. Als er dan iets uit moet? Dan kiest hij voor Srebrenica. “Het valt mij op dat er nogal wat buitenlandse schermutselingen in staan waarbij Nederland zijn spierballen deed rollen.”

Agnes Cremers

In: Virginia Dementricia (19de eeuw)

Uit: ‘Buitenhuizen’

Historica Agnes Cremers wil eigenlijk geen wedstrijd maken van het verleden. Maar omdat ze streeft naar meer zichtbaarheid van vrouwen in de geschiedenis, doet ze toch een voorstel. “Het venster ‘slavernij’ bestaat wel, maar daar is geen persoon aan gekoppeld”, valt haar op op. Terwijl Michiel de Ruyter, de Republiek en Rembrandt wel alle drie een eigen plek hebben in de canon.

Cremers nomineert Virginia Dementricia, een tot slaaf gemaakte vrouw op Aruba. “Haar verhaal geeft inzicht in vormen van kleinschalig verzet tegen de kolonisator”, zegt Cremers. “Zo stal ze kleding van haar meester en liep daarmee rond. Voor straf moest ze geketend aan de weg werken. Ondanks meerder earrestaties bleef ze zich verzetten en probeerde te vluchten.”

De Buitenhuizen uit de 17de en 18de eeuw mogen van Cremers de canon uit, omdat ook de grachtengordel er al in staat. “Die behandelen allebei rijkdom in de Gouden Eeuw in de steden”, zegt ze. “Die kunnen ook samengevoegd.”

Linda Nooitmeer

In: Het koloniale verleden (17de, 18de en 19de eeuw)

Uit: Slavernij (1637-1863)

Eigenlijk wil voorzitter Linda Nooitmeer van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (Ninsee) niets uit de canon halen. Wel moet die uitgebreid worden. Bijvoorbeeld met een verzetsheld als Boni, die in Suriname vocht tegen de slavernij en op 10 oktober 1760 een vredesverdrag sloot met de Nederlandse overheid. Of met Tula, de tot slaaf gemaakte man die op Curaçao de slavenopstand van augustus 1795 leidde. “En er zijn meer helden”, zegt Nooitmeer. “Als je die ook bij de canon betrekt, krijgen we echt een verbindend verhaal over de Nederlandse geschiedenis.”

 “Het koloniale verleden is de box waar het allemaal in past”, zegt ze. “Er was een trans-Atlantische handel in slaven, maar er is ook verzet geweest. Dus dan heb je me toch verleid om te zeggen dat er iets uit moet: verander ‘slavernij’ in ‘koloniaal verleden’. Dat dekt de lading beter en daarin kun je ook bespreken hoe het verleden nog altijd doorwerkt. Het nadeel van die term slavernij vind ik bovendien dat slavernij nog altijd bestaat. Dat is niet in 1863 ineens verdwenen. Sterker nog dat werd vervolgd met 10 jaar Staatstoezicht tot 1873.”

De Canon van Nederland is ‘het verhaal van het land dat wij gezamenlijk bewonen’, schreef de commissie die het pakket van vijftig historische personen, gebeurtenissen of fenomenen in 2006 presenteerde. Maar dat is geen verhaal dat nooit meer aangepast mag wordenLees ook: De geschiedenis is een discussie zonder einde 

Deel dit artikel

Het is raar dat muziek geen plek heeft in de canon

Emile Wennekes