Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

De Alpen hebben hun eigen Big Five. Klim en zoek mee naar de steenbok en alpenmarmot

Cultuur

Annemarie Bergfeld

Reizen Zwitserland in Tijd 07-04 © Parc Naziunal Svizzer.
Reizen

Ook de Alpen hebben hun Big Five. Op safari in het Zwitserse Graubünden speur je niet vanuit een comfortabele jeep naar wild, maar mag je zweten. Omhoog, de bergen in, op zoek naar gems, steenarend, alpenmarmot, edelhert en steenbok.

Bleue beer

Lees verder na de advertentie

Op safari is het altijd maar afwachten wat je te zien krijgt. Gids Hans Lozza van Parc Naziunal Svizzer, in het uiterste zuidoosten van Graubünden, belooft niks maar weet wel waar we in elk geval níet op hoeven te rekenen. In 2005 sjokte een bruine beer vanuit Italië Zwitserlands enige nationale park binnen, 101 jaar nadat de toen laatste beer van het land, precies in dit gebied, werd geschoten. “Eén keer zag een natuurbeheerder het dier door de telescoop, verder is niemand hem ooit nog in levenden lijve tegengekomen. Alleen de foto’s van cameravallen bewijzen dat hij er nog is.” Voor deze bleue beer hoeft niemand bang te zijn.

Alpenmarmot

Zonder anti-berenbelletjes aan de wandelstokken lopen we de betoverende groene stilte van het nationaal park in. Als de juiste cadans er eenmaal is - vooral niet te snel willen - gaat het stijgen zonder al te veel moeite. Tussen de bomen en een rivierbedding vol puin van de laatste aardverschuiving gebeurt niet zo veel. Maar eenmaal de boomgrens voorbij, ontvouwt zich een panorama van massieve grijze toppen onder een knalblauwe lucht. Met zijn schrille pieptoon is de kleinste van de Grote Alpenvijf de eerste die zich verraadt. Gilt hij één keer, dan waarschuwt de alpenmarmot voor een roofvogel, krijst hij twee of drie keer, dan loert het gevaar op de grond: een vos of mens. Het moet een verwarrend moment voor de pluisbeestjes zijn als boven hun kopjes een steenarend op de thermiek zeilt en op het pad een groepje wandelaars oprukt.

Edelherten

Wie had gedacht dat edelherten vooral tussen de bomen leven, kent de Zwitserse nog niet. Als ware alpinisten lopen ze in de zomer op de hellingen hoog boven de boomgrens. Door de verrekijker zien we een kleine kudde: vijf volwassen en drie jonge dieren. “In de avond zakken de vrouwtjes naar hier af”, zegt onze gids, en hij wijst op het korte gras naast het pad. “Ze komen steeds naar dezelfde plekken en houden daar het gras kort. Hoe korter, hoe meer proteïnen en die hebben ze hard nodig als ze hun jongen zogen.”

Het artikel loopt door onder de foto.

© Parc Naziunal Svizzer.

Met de gele postauto

Eén gehoord, twee gezien. Alle vijf van de Grote Vijf zijn in het Parc Naziunal te vinden, maar gemzen en steenbokken hebben zich zo diep in het hart verscholen dat het haast een dagwandeling zou kosten om er te komen. Maar Graubünden heeft nog een troef, regionaal natuurpark Beverin. Het duurt ruim drie uur om er te komen, maar negen waren ook geen bezwaar geweest. De rode smalspoortrein en daarna de gele postauto rijden door decors die je alle dagen wel als uitzicht zou willen hebben. De Zwitsers weten dat, de ruiten zijn formaat XL. Met zijn drietonige hoorn - de eerste tonen uit de ouverture van Rossini’s opera ‘Wilhelm Tell’ - dwingt de buschauffeur voorrang af op de hogere, steeds smaller wordende bergwegen. Alsof het dichte netwerk van trein en postauto nog niet het beste ter wereld is, is er in de zomermaanden nog een aanvulling. Speciaal voor bergwandelaars rijden de bussen van Bus Alpin naar hooggelegen natuurgebieden. Op het dorpspleintje van Wergenstein, tussen de kerk en de mestvaalt van de dorpsboerderij, staat al een rij bontgeklede hikers op de hoogtebus te wachten.

Kaasmakerij

Beverin is een ander verhaal dan het Parc Naziunal. In dit natuurpark wordt ook gewoond en gewerkt. Op weg naar de alp Curtignatsch (2272 m), een goed beginpunt voor een wandeling over de hoogvlakte, rijdt de bus langs de boerderij van de Belg Marc Leyens. Hij bestiert het hoogstgelegen melkveebedrijf van het kanton, bezoekers mogen gerust even in de kaasmakerij kijken. Ook het lopen is in Beverin een ander verhaal. De wandeling naar de Carnusapas op 2605 m vergt meer dan die van de dag ervoor. Het gras is hobbelig en nat en de hellingen zijn steiler.

Het artikel loopt door onder de foto.

© Parc Naziunal Svizzer.

Klauterkunstenaars

Marmotten zijn er ook. Achter elke hobbel in het gras klinkt gepiep, soms zit er een met de pootjes hoog tegen de borst op de uitkijk. De keienpaden worden ruiger en smaller tot ze zo’n beetje oplossen in een massa van gruis en grind. Maar met het gruis en grind op grote hoogte duiken ook de twee klauterkunstenaars op die nog ontbraken. Driehonderd meter lager grazen tien gemzen. Gemzen zijn schuw en hebben miraculeus goeie ogen en oren, maar op pottenkijkers die hoger zitten, zijn ze blijkbaar niet bedacht. En ja, op een helling rennen twee wijfjessteenbokken met twee jongen achter zich aan naar de kam van de bergrug. Stokstijf stil blijven ze staan, alleen hun koppen draaien kalm van links naar rechts. Een beetje steenbok laat zich niet gek maken door wandelaars die tevreden nummer 5 afvinken.

Praktische informatie

Bergbau- und Bärenmuseum Schmelzra in Scharl, presenteert de verrassende combinatie van beren en mijnbouw, beide hier ooit van groot belang. Met zicht op het nest van een steenarend en de bomengroep waar de voorlaatste Zwitserse beer werd geschoten. 

Met alle mogelijke informatie is het Nationalparkzentrum, in Zernez, een goed startpunt. In Hotel Capricorns in Wergenstein zit een klein onderzoekscentrum naar steenbokken, met expositie. Het Murmeltier lehrpfad in Avers-Juppa geeft vrijwel 100% marmot-garantie. Een onverhard pad van 3 km voert door een van de grootste populaties van de Alpen. Fijne Almhütte aan het eind. Zoek op internet naar marmottenpad Avers.

Info over Zwitserland en boekingen: MySwitzerland.com of tel: 00800 100 200 30 (gratis). Info vakantieregio Graubünden: graubuenden.ch.SWISS vliegt dagelijks van Amsterdam naar Zürich: swiss.com.

Meer reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken lezen? Bekijk ons dossier Reizen.

Deel dit artikel