Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

David Byrne maakte een album voor een betere wereld

Cultuur

Joris Belgers

© Jody_Rogac
interview

David Byrne, ooit zanger van de Talking Heads, is na veertien jaar terug met een nieuwe soloplaat. Waarop hij oproept tot meer oog voor de mooie dingen des levens.

David Byrne is van nature een opgewekt man. Altijd al geweest. Hij zegt het onderuitgezakt in een grijze designerfauteuil van een luxe hotel ergens in de Amsterdamse grachtengordel. Maar, gaat de 65-jarige Schots-Amerikaanse zanger verder, een paar jaar geleden betrapte hij zichzelf erop dat hij toch tamelijk gedeprimeerd werd wanneer hij weer eens de krant opensloeg.

Lees verder na de advertentie

Om zijn humeur een beetje op peil te houden, begon hij dingen te verzamelen uit het nieuws waar hij wél vrolijk van werd. Die sleepte hij naar een mapje op zijn computer. Om soms eens doorheen te bladeren. Werkte beter dan therapie. "Dit was nog allemaal voor Trump", grinnikt hij. "Kun je nagaan." Zijn lach is een korte, stotende giechel, die de voormalige frontman van de legendarische new wave-formatie Talking Heads nog vaak zal herhalen gedurende dit gesprek, dat verder absoluut niet over de Talking Heads gaat.

Byrne neemt altijd een vouwfietsje mee op reis

Oscar

Beleefd heeft Byrne namelijk voor het interview aangegeven niet te willen terugkijken op het verleden. Hij doet tegenwoordig immers genoeg andere dingen om over te praten. Hij runt een platenlabel dat voornamelijk Latijns-Amerikaanse muziek uitgeeft, werkt als beeldend kunstenaar, schreef twee musicals, won een Oscar voor zijn soundtrack voor 'The Last Emperor', en publiceerde enkele boeken. Eentje over hoe muziek werkt, en eentje over de geneugten van de fiets. Inderdaad, de fiets: Byrne neemt altijd een vouwfietsje mee op reis. Tijdens zijn lunchpauze, even voor dit vraaggesprek, is hij ermee over de grachten langs het Stedelijk Museum gegaan.

Ah, die Nederlandse fietspaden, hij is meteen enthousiast: het is één zo'n 'reden om opgewekt te zijn', de titel van zijn project waarvoor hij afgelopen januari ook in Amsterdam een lezing gaf. Andere redenen: hoe de komst van bibliotheken de criminaliteit in achterbuurten enorm doet dalen. Of hoe het decriminaliseren van drugs in Portugal leidde tot bijkans het laagste aantal drugsdoden ter wereld.

"Dit project begon als iets voor mezelf, ik was niet van plan er kunst van te maken of er colleges over te geven. Maar rond diezelfde tijd begon ik ook te werken aan mijn album 'American Utopia'. Ik zag aanvankelijk niet de verbinding, dat kwam pas toen de plaat af was. Tegen die tijd had ik over mijn Reasons to be Cheerful-project al één, twee colleges gegeven.

"Mijn platenmaatschappij wilde dat ik een promotierondje door Europa zou maken voor mijn nieuwe album. Prima, zou het alleen niet leuker zijn dan ook meteen dat Reasons to be Cheerful-praatje te houden? Mja, dat vonden ze goed, maar er moest toch iets van promotie voor die plaat bij zitten. Dus draai ik telkens aan het eind van die colleges één van mijn nieuwe nummers." Weer die giechel.

Tekst loopt door onder de video

Na veertien jaar, als we de projecten met Brian Eno en de samenwerking met zangeres St. Vincent niet meerekenen, is er een nieuwe plaat, 'American Utopia', waarmee hij komende maanden gaat touren. Nederland is komende zomer, tijdens het festival Down the Rabbit Hole aan de beurt. Iets om naar uit te kijken, want Byrne maakt altijd iets bijzonders van zijn liveshows. Zo zal hij altijd herinnerd worden om die enorme vierkante jas waarmee hij midden jaren tachtig optrad.

Ik ben inmiddels niet meer zo vermogend als Beyoncé of Kanye West die een hele trukendoos meenemen op tournee. Dan maar zo

David Byrne

Dit keer is hij van plan met zijn muzikanten op een compleet leeg podium te staan. Hij klapt enthousiast zijn kleine laptop open om foto's te laten zien van de eerste repetities. Een soort maliënkolder-gordijn, geen schermen, geen versterkers of muziekapparatuur. "Ik ben inmiddels niet meer zo vermogend als Beyoncé of Kanye West die een hele trukendoos meenemen op tournee. Dan maar zo."

Vooruit, er zullen vast wat nummers van Talking Heads voorbij komen, maar de tour zal vooral in het teken staan van 'American Utopia'. Byrne, die zijn nummers wederom samen schreef met Brian Eno, slaagt erin niet gedateerd te klinken door ook aan te kloppen bij de jongere generatie: producers als Sampha, Oneotrix Point Never en Rodaidh McDonald leveren bijdrages.

Het album heeft eigenlijk niets - maar toch wel iets - met zijn positiviteitscolleges te maken. De nummers stellen de vragen, zegt Byrne. Ze zijn existentieel van aard: wie zijn we, wat zijn we, waarom zijn we hier. Die verzameling reasons to be cheerful geven de antwoorden. "Ik realiseerde me pas achteraf dat deze projecten toch wel enige verbinding hebben."

Opgewekt

Daarbij blijft muziek een van de belangrijkste redenen voor hemzelf om opgewekt te blijven. Een van de voorbeelden die Byrne in zijn lezing aanhaalt, was hoe hij een poos terug in New York in een concertzaaltje stond. "Daar was niks ongebruikelijks aan. Maar ik keek om me heen en merkte op hoe divers het publiek was - etnisch, leeftijd, geslacht - en ik dacht, dít is de manier waarop de maatschappij zou kunnen zijn. En dat bestaat híer, op dít moment. En als dit één moment kan bestaan, zou je het ook moeten kunnen vermenigvuldigen. Dat hoeft niet per se bij een concert in een club te zijn, maar dat gevoel...."

Zelfs kinderen weten dat een hond beter ruikt dan de mens. Alleen, op de één of andere manier vergeten we dat. En menen we dat de wereld precies zo is zoals wij die zien.

David Byrne

Waarom is het zo moeilijk dat gevoel in ons dagelijks leven op te roepen? "Ik heb geen idee."

Dan gaat hij verder over een ander voorbeeld. "Iets van 250 kilometer ten zuiden van Dallas ligt het dorpje Georgetown. Oilcountry. Een paar jaar terug sloeg de burgemeester ervan aan het rekenen. Daarop besloot hij dat zijn stadje alle fossiele brandstoffen de deur uit moest doen en helemaal over moest op hernieuwbare energie. Tegenwoordig draait Georgetown voor 100 procent op groene energie."

Hij haalt nog eens een hand door zijn warrige witgrijze haar. "Nu, dat is leuk, maar jij weet ook dat er in Europa genoeg van dat soort plekken zijn. Wat dit verhaaltje uniek maakt, en waardoor ik er écht vrolijk van word, is dat deze burgemeester een Texaanse republikein is. Je verwacht eerder dat zo iemand een klimaatontkenner is, wiens zakken worden gevuld door de olie-industrie. Maar, en dit is het fantastische: hij is gewoon van de feiten uitgegaan. En hij bedacht dat dit voor zijn stadje het beste zou zijn. Buiten die hele kloof, buiten dat politieke dogma dat er in de VS bestaat. Dat is hoopgevend."

De artiest wil zijn luisteraars meegeven met meer verwondering naar de wereld te kijken

Byrne vraagt zich het ook af: waarom lees je minder over dit soort dingen dan over bloedbaden of politieke corruptie? "Mensen vinden tragedies blijkbaar interessanter. Net zoals dat komedies haast nooit Oscars winnen."

De artiest wil zijn luisteraars meegeven met meer verwondering naar de wereld te kijken. Zo zingt hij in 'Every day is a miracle' hoe alles relatief is: voor een kip zal God eruit zien als een oude haan, en Jezus als een ei. Bedoelt hij te zeggen dat het gezonder is om naar de wereld te kijken zoals die kip, of een hond, of...

Weer die hortende giechel. "Ik denk inderdaad dat het belangrijk is om ons vaker te realiseren dat onze perceptie van de wereld niet de enige is. Een hond, kip, een kakkerlak, zoals in dat nummer, maar ook andere mensen zien de wereld net ietsje anders dan jij.

"Wij denken dat de wereld is zoals wij die ervaren. Het moge duidelijk zijn dat dat niet zo is. Volgens een vogel zien we maar een klein deel daarvan. Volgens een hond ruiken we daar maar een klein deel van.

"Zelfs kinderen weten dat een hond beter ruikt dan de mens. Alleen, op de één of andere manier vergeten we dat. En menen we dat de wereld precies zo is zoals wij die zien.

"Het is natuurlijk lastig: als wij constant zouden twijfelen aan alles wat we zien, wordt het leven een erg vermoeiende bezigheid. Dus je moet een middenweg vinden. Ook al is het foutief, we moeten er vanuit gaan dat de wereld op zijn minst een beetje is zoals wij die ervaren." Maar het is wel iets om ons bewust van te zijn, zegt hij. Voor een betere wereld.

American Utopia verschijnt vrijdag. Komende zomer speelt David Byrne op het Down the Rabbit Hole-festival.

Nooit meer Talking Heads

Toch even over de Talking Heads: die reünie zit er nog altijd niet in. Daar is David Byrne duidelijk over. De new-waveformatie die hij in 1975 oprichtte, samen met Chris Frantz en diens vrouw Tina Weymouth, groeide begin jaren tachtig uit tot één van de invloedrijkste bands, met albums als 'Remain in Light' en 'Fear of Music' en hits als 'Burning down the house' en 'This Must Be The Place'. In 1991, na drie jaar radiostilte, ging de band niet al te vriendschappelijk uit elkaar.

Woedend was Byrne toen de overige drie bandleden in 1996 gingen touren onder de naam The Heads, en het album 'No talking, just head' uitbrachten. Byrne beschuldigde zijn oude bandmakkers ervan te parasiteren op het merk. Zijn standpunt is nog altijd onveranderd: een Talking Heads-reünie is commercieel ongetwijfeld een geweldig idee, maar artistiek gezien zou hij er niets uithalen.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Byrne neemt altijd een vouwfietsje mee op reis

Ik ben inmiddels niet meer zo vermogend als Beyoncé of Kanye West die een hele trukendoos meenemen op tournee. Dan maar zo

David Byrne

Zelfs kinderen weten dat een hond beter ruikt dan de mens. Alleen, op de één of andere manier vergeten we dat. En menen we dat de wereld precies zo is zoals wij die zien.

David Byrne

De artiest wil zijn luisteraars meegeven met meer verwondering naar de wereld te kijken