Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Dansen met een zwerm drones

Cultuur

Sander Hiskemuller

Technologie en dans komen samen in ‘Flirt With Reality’. © David Middendorp
Dans

Choreograaf David Middendorp, finalist van ‘America's Got Talent' in 2014, onderzoekt in ‘Flirt With Reality' hoe menselijke emoties en technologie zich tot elkaar verhouden.

Prachtig hoe twaalf blauwe lichtjes tijdens een repetitie van de choreografie ‘Airman’ om de danser zweven. Maar wacht eens even, zijn dit wel lichtjes? Nee, de lampjes – ze zoemen trouwens een beetje – blijken drones; luchtvoertuigjes die zelfstandig vliegen. Als een zwerm bijen cirkelen ze rond de danser, nemen zijn bewegingspatronen over. Een armzwaai naar links, een slide naar rechts. Dan valt de zwerm uiteen, hergroepeert zich, en vormt ze een mensfiguur. Twee armen, twee benen, golvend door de lucht. 

Lees verder na de advertentie

Dans waarin gebruik wordt gemaakt van dronetechnologie is niet nieuw, maar nooit eerder was er sprake van live-interactie, waarbij de danser een zwerm drones ter plekke aanstuurt. Choreograaf David Middendorp, bekend door de spannende mix van moderne­­ dans en onder meer virtual reality, heeft de afgelopen jaren hard gewerkt om deze nieuwe techniek te ontwikkelen. “Er zijn een heleboel wiskundige formules voor nodig om de drones in de lucht te houden, en om de danser dan óók nog eens te volgen en niet te botsen. Het is in feite een heel complexe gebeurtenis die steunt op ontelbare wiskundige berekeningen. Onlangs zijn er twee drones op elkaar geklapt en nu zit ik met zwetende handjes in de repetitie.”

David Middendorp (Leidschendam, 1976) is zoon van een ingenieur in de weg- en waterbouwkunde over wiens schouder hij als kind graag meekeek. Al zijn choreografieën beginnen vanuit ‘gewoon dóén’: vanuit nieuwsgierigheid zelf maar zo’n drone bouwen, kijken hoe het werkt. Sommige van zijn projecten hebben acht jaar ontwikkelingstijd nodig gehad. “Mijn eerste drones belandden in een boom, vlogen in brand of stortten neer. Maar door ermee te spelen, word je wijzer. Naarmate ik als choreograaf meer met ingewikkelder technologie ging werken, verzamelde ik steeds meer experts om me heen die konden helpen.” 

Droom

Voor Airman kwam de expertise van Sioux LIME van pas. Dit is een bedrijf dat wetenschappelijke kennis vertaalt naar praktische oplossingen voor de industrie. Middendorp: “Met onze samenwerking komt mijn droom voor een groot deel uit: dat kunst en technologie elkaar vooruithelpen.” 

Het bedrijf maakte een werknemer vrij om te helpen met programmeren. Daarin stond de vraag centraal: wat zou er gebeuren als je het menselijk bewustzijn in een stuk technologie zou stoppen? Dat moest worden vertaald naar het toneel: een deel is gebaseerd op vooraf geprogrammeerde bewegingen, maar gaandeweg wordt er geswitcht naar bewegingen die helemaal live en vrij zijn. Middendorp: “Er is een realtimesimulatie ontworpen, waarin de dansers een pak met sensors dragen, en waarmee ter plekke te zien is hoe de echte drones zich zullen gedragen. Zo konden dans en technologie zich gelijkwaardig aan elkaar optrekken.”

Het is in feite een heel complexe gebeurtenis die steunt op ontelbare wiskundige berekeningen

Airman maakt als losse choreografie deel uit van de avondvullende voorstelling ‘Flirt With Reality’ van Middendorps gezelschap Another Kind Of Blue. In vijf choreografieën toont Middendorp de frictie tussen de verbeeldingskracht van de mens en ‘emotieloze’ technologie zoals kunstmatige intelligentie, virtual reality en drones. Met de vijf verschillende werken wil Middendorp laten hoe in onze virtuele wereld grenzen vervagen en hoe dit nieuwe kansen kan creëren.

Poppenspeler

“In feite is technologie een extreme uiting van cultuur”, zegt Middendorp. “Als je de techniek om ons heen wegpoetst, zitten we naakt op de klei. Technologie is iets wat ons identiteit geeft. De drone is icoon van de techniek van nu. Vandaar dat drones in Airman een prominente rol spelen. Iedereen heeft er associaties bij, van heel goed tot heel slecht, van precisieaanvallen in een oorlogssituatie tot de aanvoer van medicijnen in een rampgebied. Die frictie zie je terug in de dans: soms gedragen de drones zich als een poppenspeler die de mens manipuleert, later worden de rollen omgedraaid.” 

In 2014 kreeg Middendorp een telefoontje vanuit de Verenigde Staten. De selectiecommissie van de populaire televisietalentenjacht ‘America’s Got Talent’ had een YouTube-filmpje gezien van zijn choreografie ‘Blue Journey’, waarin Middendorp greenscreen-opnames vermengde met digitale 3D-modellen van zijn dansers. Zou hij zin hebben om naar Amerika te komen? “Moet ik dat wel doen, dacht ik, zo’n commerciële show. Maar ik ben ervoor gegaan en het was een fantastische ervaring.” In tegenstelling tot de deelname van Glennis Grace afgelopen jaar, was er in Nederland weinig media-aandacht toen Middendorp de finale haalde. “Het is een groot verschil of je een BN’er bent of iemand die in een kleine dansstudio zijn dingetje doet.”

De show heeft Middendorp veel gebracht: commerciële opdrachten, bijvoorbeeld. Daardoor kan hij investeren in de ontwikkeling van nieuwe technologieën, zoals met Airman. Want de zoektocht gaat door: “Als choreograaf geef je een draai aan menselijke beweging zodat de toeschouwers zich hopelijk afvragen: hé, wat is hier anders aan, wat doet dit met me? Technologie verdraait de werkelijkheid om onze dromen uit te laten komen. Willen we vliegen­­? Dan gaan we een apparaat bouwen dat dit mogelijk maakt. Dans en technologie bevatten dezelfde wens en hetzelfde verlangen.”

‘Airman’ is onderdeel van de avondvullende­­ voorstelling ‘Flirt With Reality’ van David Middendorp/Another Kind Of Blue. Première morgen, Zuiderstrand­theater Den Haag, daarna tournee. 

Lees ook:

Een drone-ballet boven het Amsterdamse IJ

Boven het Amsterdamse IJ, ter hoogte van de NDSM-werf vliegen 300 bewegende lichtjes als een zwerm spreeuwen in een perfecte cadans van drones.

Deel dit artikel

Het is in feite een heel complexe gebeurtenis die steunt op ontelbare wiskundige berekeningen