Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Cultuurinstelling draait steeds vaker op vrijwilligers

Cultuur

Sandra Kooke

Tijdens de Bosche Parade trok Amelieke van de Lavoir (rechts) een boot. © Merlin Daleman

Bij tal van cultuurinstellingen - festivals, theaters, bibliotheken, filmhuizen, musea - springen vrijwilligers bij nu er door crisis en bezuinigingen mensen ontslagen worden. Dat constateert de Boekmanstichting uit onderzoek dat maandag gepresenteerd wordt. Zo blijkt dat in 2013 in musea 64 procent meer vrijwilligers werkten dan in 2005, in instellingen voor podiumkunsten is die stijging 59 procent.

In musea werkt nu driekwart van de mensen onbetaald. Het gaat om ruim 32.000 mensen. Ze doen 42 procent van alle werkzaamheden. Bij poppodia en festivals werkt 64 procent van alle mensen voor niets, bij de podiumkunsten is dat 40 procent, ruim achtduizend mensen.

Het gaat vooral om praktisch ondersteunend werk, als flyeren, kaartjes knippen, de museumwinkel bemannen, rondleidingen en bestuurswerk. Programmering, contracten, financiën en dergelijke wordt meestal door de professionals gedaan.

Verdringing
Ook bij bibliotheken werken inmiddels meer vrijwilligers dan betaalde krachten. Terwijl het aantal fte's in vaste dienst sinds 2010 met 25 procent daalde, steeg het aandeel vrijwilligers in fte's met 27 procent, nu een kleine achtduizend mensen.

De ontwikkeling heeft als effect dat vrijwilligers betaalde krachten verdringen, concludeert de Boekmanstichting. Dat blijkt uit het feit dat personeelskosten minder zijn gestegen dan de kosten voor programmering, huisvesting, marketing en dergelijke. Ook stijgt het percentage werk dat door vrijwilligers wordt gedaan. Steeds meer werkzaamheden worden bij vrijwilligers neergelegd.

Omdat niet alle culturele sectoren het aandeel van vrijwilligers bijhouden, is het moeilijk precies vast te stellen hoeveel verdringing er is. Coördinator Cultuurindex Dimitri Lahaut: "Maar je kunt met zekerheid stellen dat vrijwilligers in de cultuur een steeds grotere rol spelen".

De Boekmanstichting vroeg ook waarom mensen vrijwilligerswerk verrichten. De meesten (80 procent) doen dat uit betrokkenheid bij cultuur. Voor de helft heeft het ook een sociale functie en een klein deel hoopt dat het een opstapje is naar een vaste baan. Dat laatste geldt in elk geval niet voor de 65-plussers die een derde van het vrijwilligerswerk voor hun rekening nemen. De helft wordt gedaan door 55-plussers.

Lees verder na de advertentie
De ontwikkeling heeft als effect dat vrijwilligers betaalde krachten verdringen

Dat is logisch, vindt Lahaut. "Ouderen hebben tijd en belangstelling voor cultuur." Ouderen kiezen vooral voor erfgoedinstellingen - musea, maar bijvoorbeeld ook molens - jongeren voor live-entertainment: pop- en filmfestivals.

Meer festivals
Dat het aantal vrijwilligers zo hard is gestegen, komt niet alleen door crisis en bezuinigingen, zegt Lahaut. "Ook de toename van het aantal festivals speelt een rol. Festivals hebben ontzettend veel vrijwilligers nodig. Daarnaast werken vrijwilligers steeds minder uren, gemiddeld 3,5 uur per week."

Op het platteland wordt het meeste aan vrijwilligerswerk in cultuur gedaan. Mensen vrezen dat anders hun theater of bibliotheek verdwijnt. In de stad zijn die voorzieningen gegarandeerd. Daar uiten mensen hun betrokkenheid meer door het geven van geld of lidmaatschap van een vriendenvereniging.

De Boekmanstichting organiseert maandag met het Prins Bernard Cultuurfonds het symposium 'Kaalslag of cultuuromslag' over de effecten van de bezuinigingen op cultuur.

Op het platteland wordt het meeste aan vrij­wil­li­gers­werk in cultuur gedaan

De betonning op het festival Oeral op Terschelling, gezien vanuit de lucht. © anp



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
De ontwikkeling heeft als effect dat vrijwilligers betaalde krachten verdringen

Op het platteland wordt het meeste aan vrij­wil­li­gers­werk in cultuur gedaan