Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Consternatie alom, want een Rigoletto hoest niet

Home

Peter van der Lint

Luca Salsi als Rigoletto op de bühne en op video. © RV
Klassiek & zo

Ik moet het hier nóg een keer hebben over 'Rigoletto' van De Nationale Opera. Die is komende maandagmiddag overigens voor het laatst te zien, dus grijp uw kans! 

Woensdag een week geleden ging ik er opnieuw heen en toen gebeurde er iets dat ik gedurende al die jaren dat ik naar de opera ga nog nooit heb meegemaakt. Middenin het eerste duet met zijn dochter Gilda hield Rigoletto ineens op met zingen. Bariton Luca Salsi gebaarde hulpeloos naar dirigent Carlo Rizzi, die het orkest liet stoppen.

Lees verder na de advertentie

In de onwerkelijke stilte die volgde, richtte Salsi zich tot de zaal en vroeg ons begrip te hebben. Hij had last van bronchitis en moest nogal hoesten. Hij zou een vijf- tot tiental minuten het podium verlaten om de hoest te onderdrukken, waarna de voorstelling verder zou gaan. Consternatie alom uiteraard. 

Toen heb ik maar even uitgelegd dat een hoestende zanger op de operabühne meestal niet veel goeds voorspelt

In die gedwongen pauze vertelde ik degene die ik had meegevraagd dat ik het al zo vreemd had gevonden, al dat gehoest op het toneel. Waarop zij - een novice in de operawereld - zei: "Oh, ik dacht dat het erbij hoorde, bij de interpretatie."

Toen heb ik maar even uitgelegd dat een hoestende zanger op de operabühne meestal niet veel goeds voorspelt. Tenzij je Mimì heet en in 'La bohème' het aan tuberculose lijdende naaistertje speelt. Dan móet je hoesten, omdat anders de opmerking van Marcello in de derde akte - 'Meid, wat hoest je toch!' - volledig in het water zou vallen. 

Maar een Rigoletto hoest niet, zelfs niet in de heftige ziekenhuis-enscenering van Damiano Michieletto. Die viel trouwens wél wat in het water, omdat Salsi om begrijpelijke redenen niet voortdurend op de bühne was. En dat zou wel moeten omdat alles zich in zijn geesteszieke hoofd afspeelt.

Tekst loopt door onder afbeelding. 

© RV

Hoogtepunten

Hoe dan ook, Salsi zong de voorstelling hoestend, maar heel behoorlijk uit, en dat was ook nodig omdat er geen understudy was. Was het echt fout gegaan, dan had DNO het publiek naar huis moeten sturen. In Londen gebeurde dat deze week bijna, toen de hoofdrolzangeres in Verdi's 'Don Carlos' - zelf al een invalster - een uur voor aanvang ziek werd. 

Meer invalsters waren niet voorhanden. Men besloot hoogtepunten uit de eerste en tweede akte voor een gesloten doek uit te voeren; de derde akte ging in het decor. Aktes vier en vijf werden geschrapt, en het publiek kreeg zijn geld terug.

Het wordt zo vaak vergeten in deze technotijden, maar de opera is topsport met stembanden

Er cirkelen heroïsche verhalen rondom plots uitvallende zangers. In Milaan moest een tenor in vale spijkerbroek en floddershirtje het Egyptische farao-decor inlopen toen Roberto Alagna besloot om er na zijn eerste aria in 'Aida' mee te stoppen. Een Isolde in New York had in elk van de drie aktes van Wagners opera een andere Tristan - twee tenoren werden mid-performance ziek, een derde zong hem uit. In datzelfde New York moest Eva-Maria Westbroek na de eerste akte in 'Die Walküre' opgeven. Dag droomdebuut.

Daar stond een invalster voor Westbroek achter de bühne klaar, maar in Amsterdam had men voor Salsi dus geen back-up. Geen overbodige luxe, omdat de menselijke stem het kwetsbaarste instrument is dat we kennen. Dat biedt trouwens ook kansen, want de een z'n stembreuk is de ander z'n doorbraak.

Degene die me naar 'Rigoletto' vergezelde was aan het slot razend enthousiast. Helemaal toen ik vertelde dat Salsi en zijn collega's zonder versterking hadden gezongen. Het wordt zo vaak vergeten in deze technotijden, maar de opera is een puur akoestische aangelegenheid. Topsport met stembanden.

Deel dit artikel

Toen heb ik maar even uitgelegd dat een hoestende zanger op de operabühne meestal niet veel goeds voorspelt

Het wordt zo vaak vergeten in deze technotijden, maar de opera is topsport met stembanden