Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Compact als een kombuis en praktisch als een cockpit

Cultuur

Liesbeth den Besten

Review

Deze week werd op de Woonbeurs in de RAI te Amsterdam de replica van Piet Zwarts BK-Keuken uit 1938 gepresenteerd. Een in het zandgeel (of in drie andere kleuren) uitgevoerde moderne klassieker, gecombineerd met glas en natuursteen, die past in de retro-trend waar op autogebied de PT Cruiser van Chrysler en op meubelgebied de interesse voor Gispen-meubilair uitingen van zijn. De firma Bruynzeel brengt dit model, aangepast aan de eisen van de 21ste eeuw, opnieuw uit omdat er na al die jaren nog steeds vraag naar is.

De Bruynzeel keuken was de eerste standaardkeuken die in serie gemaakt kon worden, een vernieuwend concept voor die dagen. Piet Zwarts standaardkeuken was voorafgegaan door de Holland-keuken van architect J. Jantzen uit 1929, die in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen tot stand kwam, maar die vrij kostbaar was. De Bruynzeel keuken is ook in de sociale woningbouw terechtgekomen, vooral in de periode van de wederopbouw. Veel mensen zullen bij het zien van de replica een 'Aha-Erlebnis' hebben, want de keuken was wijd verspreid: er zijn er zo'n anderhalf miljoen van geproduceerd tussen 1938 en 1972.

Piet Zwart (1885-1977), graficus, typograaf, binnenhuisarchitect en fotograaf, kende de familie Bruynzeel al lange tijd, toen hij de opdracht kreeg een keuken te ontwerpen. Hij had voor de firma onder andere maandkalenders en reclamemateriaal ontworpen in zijn bekende, door De Stijl het Russische Constructivisme geïnspireerde, stijl. Hij pakte het grondig aan: samen met technici van Bruynzeel ging hij op onderzoek in verschillende huizen om te kijken of er een modulair systeem voor keukens mogelijk was. Zijn ontwerp omvatte diverse vondsten, zoals een uitschuifbare snijplank waar ook een gehaktmolen aan bevestigd kon worden, U-vormige planken waarbij in de uitsparing van de plank een rekje aan de binnenkant van het kastdeurtje past, een werklade waaraan een strijkplank bevestigd kon worden, bevestigingen in de kasten voor bezems, stofzuiger en strijkplank en bevestigingsmogelijkheden voor handdoeken onder de gootsteen.

De keuken was compact als een kombuis en praktisch en overzichtelijk als een cockpit. Met alles binnen handbereik, waren dressoir, bezemkast en provisiekast overbodig. Met deze keuken had de moderne huisvrouw opeens een praktische en hygiënische werkplek, maar wat heeft de BK-keuken de huisvrouw/man van 2001 nog te bieden?

Eigenlijk weinig, de Bruynzeel ontwerpers hebben voortgeborduurd op het idee van de vernuftige vondsten. Dat betekent: veel accessoires in de lades, zoals bestekbakken, houders voor folie en verstelbare houders voor serviezen, die zo uit de la gelicht kunnen worden maar die geen werkelijke aanvulling op de inrichting zijn - al met al een overdosis aan handigheidjes. Aardig is het behoud van de glazen bakjes voor 'grutterswaren' onder de bovenkastjes, de handdoekenhouders onder de gootsteen en de houten pannenrekjes. Het is een typische Hollandse keuken, qua maatvoering geschikter voor onze traditionele woningafmetingen dan de ruimer opgezette Italiaanse keukens.

Nieuw, en heel toegepasselijk, is het gebruik van Belgisch blauwsteen voor gootsteen en aanrecht - uiteraard zijn ook andere materialen mogelijk, zoals terrazzo dat vroeger veel werd gebruikt. Het gasfornuis is een los fornuis, net als vroeger, terwijl de afzuigkap, die Bruynzeel nu in de modelkeuken heeft gehangen, in 1938 nog onbekend was. Het is het enige minpuntje van deze replica - wie deze klassieke keuken hebben wil moet wel doorzoeken naar een stijlvollere kap.

Deel dit artikel