Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Choreograaf Jan Fabre beschuldigd van misbruik

Cultuur

Sandra Kooke

Jan Fabres uitvoering van "The Power of Theatrical Madness" in Wenen in juli 2012 © REUTERS

België's beroemdste choreograaf Jan Fabre zou danseressen vernederen en misbruiken. 

Twintig danseressen beschuldigen Jan Fabre, de beroemdste choreograaf en performance kunstenaar van België, van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Wie niet in ging op Fabre's avances, werd tijdens repetities gepest en liep solo’s en mooie rollen mis. Fabre en zijn gezelschap theatergezelschap Troubleyn ontkennen dat er sprake is van grensoverschrijdend gedrag.

Lees verder na de advertentie

Twintig medewerkers en ex-medewerkers, van wie twaalf anoniem, komen nu met deze beschuldigingen, omdat Fabre drie maanden geleden op tv openlijk betwijfelde of er wel zoveel #metoo-gevallen waren in de cultuursector. Dat bracht hen ertoe hun ervaringen naast elkaar te leggen en zo ontdekten ze een duidelijke trend in de afgelopen twintig jaar.

Fabre vreest dat door de #me­too-dis­cus­sie de ‘secret bond’ tussen choreograaf en dansers kapotgemaakt kan worden

Pesterijen

Met name vrouwelijke performers beledigde en pestte hij langdurig tijdens repetities. Ook gaf hij ze denigrerende of racistische bijnamen. Zijn grillige gedrag zorgde voor psychologische problemen bij velen van hen. Daarnaast had hij thuis een ‘semi-geheim fotoproject’, waar performers zwart voor werden betaald. Het seksueel getinte poseren bleek vaak uit te lopen op seksuele avances. Wie daar vervolgens niet op inging, kreeg minder goede rollen of werd het slachtoffer van verbale agressie en manipulatie. Eén performer die vijftien jaar geleden met Fabre werkte, stelt: ‘Toen al gold uiteindelijk het principe: geen seks, geen solo’.

Bij Troubleyn haalde men daar de schouders over op, aldus de danseressen. Hoewel de afgelopen twee jaar zes mensen ontslag hebben genomen vanwege ervaringen met seksueel overschrijdend gedrag, wilde Troubelyn niet in gesprek met de klagers. Vandaar de stap om met een open brief de publiciteit te zoeken.

Fabre’s werk zoekt vaak de randen op van het acceptabele. Hij zet zijn eigen lichaam en dat van zijn performers in voor vaak controversiële voorstellingen, waarin extase en de dood een grote rol spelen. Naakte dansers, die urineren of bewust een erectie krijgen op het toneel, het kan zo maar gebeuren. Fabre vreest dat door de #metoo-discussie de ‘secret bond’ tussen choreograaf en dansers kapotgemaakt kan worden.

Zorgzaam en lief

Overigens heeft niet iedereen slechte ervaringen met Fabre. De actrice Katrin Lohmann, die naakt in ‘Orgy of Tolerance’ speelde, noemde Fabre eerder dit jaar in HUMO ‘een zorgzame, lieve, vaderfiguur’. Vorig jaar, toen Mount Olympus werd opgevoerd, zei de 68-jarige danseres Anny Czupper in de Volkskrant: “Jan is loyaal aan ons, wij aan hem.” Haar mannelijke collega Marc Moon Van Overmeir voegt daaraan toe: “Mensen denken soms dat Jan een dictator is die ons bizarre acties oplegt. Integendeel. Hij laat ons zelf onze grenzen opzoeken. Niets moet.”

Volgens Fabre wordt er nu een oneerlijk publiek proces tegen hem gevoerd, waarin hij zich niet kan verdedigen. Troubleyn erkent dat tijdens het artistieke proces soms een gevoelig terrein wordt bereikt. Maar alles gebeurt met wederzijdse instemming en respect, aldus de leiding van het gezelschap.

Lees ook ons dossier over #MeToo

Deel dit artikel

Fabre vreest dat door de #me­too-dis­cus­sie de ‘secret bond’ tussen choreograaf en dansers kapotgemaakt kan worden