Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

CD's op vrijdag: McCartney kan het nog steeds

Cultuur

Muziekredactie

CD-recensies

Hij kan het nog altijd, Paul McCartney. Daarnaast twee maal vijf klassieke sterren: voor de Noorse violiste Vilde Frang en de Pools pianist Krystian Zimerman. En daarnaast zijn deze week ook de nieuwe Anna Calvi en het beklemmende saxgeluid van Trygve Seim zeer de moeite waard. 

Paul McCartney klinkt vitaal en vrolijk, maar de tijd is hoorbaar 

Lees verder na de advertentie

Het was een wel heel speciale aflevering van ‘Carpool Karaoke’, de filmpjes waarin talkshowhost James Corden vanachter het stuur popartiesten interviewt. Begin deze ­zomer reed Corden niemand minder dan Paul McCartney rond door Liverpool, langs de lieux des memoires uit diens jeugd.

Als de twee vanuit McCartneys ­geboortehuis weer buitenkomen, staat de straat in deze woonwijk zwart van de mensen die gewoon ­alleen maar even kwijt willen ­hoeveel McCartney voor hen heeft betekend. Corden krijgt op een ­zeker moment tranen in zijn ogen, en je moet inderdaad een harde zijn om het hier droog te houden.

Het valt lastig uit te leggen wat nu precies zo ontroerend was aan dit toch tamelijk vrolijke tv-item. Een poging. Misschien omdat het vrij bijzonder is dat een liedjessmid ­zoveel levens heeft geraakt? Misschien omdat het stukje televisie meesterlijk illustreerde hoe de troostrijke kracht van muziek ­mensen kan samenbrengen? Of misschien omdat de schaduw van de tijd overduidelijk sluimerde boven dit interview, met de 76-jarige wereldster, wanneer hij terugblikte op zijn leven. Want ja, hoewel de Beatles voor de eeuwigheid zijn, is Paul McCartney ook maar mens – en dus óók sterfelijk.

McCartney en producer Kurstin slaan de plank flink mis wanneer ze hip willen doen met bliepjes

Afijn. Dit neemt allemaal niet weg dat Paul McCartney, op zijn vandaag verschenen soloalbum ‘Egypt Station’, nog verdraaid vitaal, energiek en vrolijk klinkt. Sir Macca toont zich nog altijd een meester in het ­laten samengaan van ogenschijnlijk simpele popliedjes en ongedwongen levensvreugde met melancholieke introspectie.

Hoewel, dat eerste nummer, ‘I Don’t Know’, klinkt dat ook niet een beetje als een afscheidsgroet? Paul McCartney zingt dat ook híj weleens fouten maakte, dat ook híj het soms niet meer wist. Maar dat je uiteindelijk altijd vrede zult vinden met dat soort dingen. Die schaduw van tijd is ook hier even voelbaar.

Maar dat nummer zet geenszins de toon voor deze alleraardigste verzameling opbeurende liedjes. Het is niks wereldschokkends en het mag duidelijk zijn dat McCartney nimmer in de buurt komt van zijn werk met Lennon-Harrison-Starr, of zelfs van dat van Wings. Maar ‘Egypt Station’ is zeker na een coveralbum en het eigenlijk alweer vergeten ‘New’ (2013) een aangename verrassing.

Zo staan er genoeg aanstekelijke en vermakelijke nummers op , allereerst de single ‘Come on to me’. De oude hippie horen we preken op ‘People want peace’ en het fraaie ‘Dominoes’: we moeten het allemaal samen doen, mensen! Echt sterk wordt McCartney aan het eind van de plaat, als hij ouderwets de tijd neemt op progrocksuite ‘Despite Repeated Warnings’, een anti-Trump-lied met Titanic-analogie. En als uitsmijter gewoon nóg zo’n suite: drie nummers in één, het eindstation van deze plaat.

Ja, er staan wat zijige draakjes op (‘People want peace’). Het flauwe refrein van ‘Fuh You’ is per ongeluk-expres zo gezongen dat je het verkeerd verstaat. En McCartney en sterproducer Greg Kurstin slaan de plank flink mis wanneer ze hip willen doen met bliepjes bij ‘Back in Brazil.’

Onnodig. Want McCartney is op zijn best als je hem laat klinken zoals hij klinkt. Dat naar adem happen op ‘Come On To Me’, die trilling om de noten te halen bij het pianonummer ‘Hand in Hand’, die ielige kraak in zijn zang. De tijd krijgt grip op iedereen, ook op deze bijkans heilige. Maar McCartney lijkt daar hoorbaar vrede mee te hebben. - Joris Belgers

Vilde Frang fluistert je ’t geheim toe

Vilde Frang
Bartók, Enescu
(Warner Classics)

★★★★★

Onbeantwoorde liefde heeft veel mooie muziek opgeleverd. Al die tragische gevoelens zijn geregeld de brandstof geweest voor prachtige kunst. Béla Bartók was een van de ‘gelukkige’ componisten, die dat overkwam. Zijn eerste ­vioolconcert, postuum ­uitgekomen toen beide ­hoofdpersonen al overleden waren, is daar een zeldzaam mooi voorbeeld van.

Zeker als violiste Vilde Frang het woord neemt met haar slanke, sierlijke en toch ­intense toon had je Bartók nog veel meer gebroken ­harten willen toewensen.

Het eerste deel van het ­concert is lyrisch van karakter. En wat kan de Noorse Frang, die wordt begeleid door het ­Orchestre Philharmonique de Radio France onder ­leiding van Mikko Franck, haar viool mooi ­intiem laten zingen: alsof ze een geheim in je oor fluistert. Het tweede deel heeft een ­robuuster ­temperament. Frang gaat er vol in, speelt een foutloos ­parcours langs de technische hoogstandjes, en weet het toch lichtvoetig en humorvol te houden.

De rest van de cd nemen Frang en zeven andere eminente strijkers, onder wie ­Rosanne Philippens, je op sleeptouw door het Octet in C van George Enescu. Het ­ensemble klinkt als een ­levende machine vol ­bruisende energie, waar de ­viool van Frang af en toe ­jubelend bovenuit komt.
Sandra Kooke

Versmolten tot een Bernstein 2.0

Krystian Zimerman
Bernstein - The Age of Anxiety 
(Deutsche Grammophon)

★★★★★

Het avontuurlijke karakter van Krystian Zimermans pianospel en zijn eigengereide optreden hebben veel te maken met Leonard Bernstein, die hem aanmoedigde gedurfd te zijn en muzikale ideeën uit te proberen. Pianist en dirigent ontmoetten elkaar midden jaren zeventig en het klikte direct. “Speel je dit stuk met me als ik honderd ben?”, vroeg Bernstein aan Zimerman na een uitvoering van ‘The Age of Anxiety’, zijn tweede symfonie, met een hoofdrol voor de piano. ­Beloofd is beloofd: nu, in het gedenkjaar – Bernstein zou in 2018 honderd zijn geworden – ligt er een cd met een Berlijnse live-opname van het stuk.

Het gewaagde, onvoorspelbare karakter van Bernstein vond Zimerman terug in dirigent Simon Rattle. Hij beschrijft hun musiceren als volgt: “Als ik een grapje maak, kom ik daar niet zomaar mee weg. Hij pakt me terug in de volgende twee minuten!” In de uitvoering met het Berliner Philharmoniker krijgt Bernsteins stuk alle ruimte. Het swingt en danst, klinkt speels en sensibel. Er wordt onafhankelijk en vrij muziek gemaakt door verwante zielen. Bernstein was een groot pianist en een topdirigent, Zimerman en Rattle versmelten tot Bernstein 2.0.
Frederike Berntsen

Sinistere liefdesliedjes met donker geluid

Anna Calvi
Hunter (Domino/V2)
★★★★☆

De constatering dat Anna Calvi op haar derde album vrijwel hetzelfde klinkt als op haar debuut uit 2011 moet niet negatief worden uitgelegd. Het is veel eerlijker om erop te wijzen dat ze al vroeg in haar carrière haar definitieve vorm vond. ­Sinistere liefdesliedjes maakt ze, met de grandeur van Shirley Bassey en de slagkracht van PJ Harvey, ­gedragen door haar diep-donkere stem en dito gitaargeluid. Ook decor en symboliek zijn al jaren hetzelfde: de nacht kleurt rood en zwart, het stikt van de spiegels. Nieuw is dat Calvi haar particuliere avontuurtjes heeft ingewisseld voor urgente maatschappijkritiek. Vastgeroeste rolpatronen moeten het ontgelden. ‘If I was a man’, fantaseert ze in het openingsnummer. Daarmee is het zaadje geplant.

Slechts een paar keer herinnert ze de luisteraar aan die omkering, vaker speelt ze met vooroordelen. In het titelnummer bijvoorbeeld, waarin ze zich klaarmaakt om op jacht te gaan. In ‘Alpha’ plaatst ze zichzelf nadrukkelijk boven op de apenrots. Geen moment benadrukt ze dat ze daarmee de wereld op zijn kop zet, die conclusie is aan de luisteraar. Het maakt haar boodschap bijzonder confronterend.
Klaas Knooihuizen

Zijn zachtmoedigheid maakt indruk

Trygve Seim
Helsinki Songs (ECM) 
★★★★☆

‘Die mag op mijn begrafenis komen spelen.’ Een geestdriftige bezoeker liet bij een concert van Trygve Seim eens luidkeels weten hoezeer het spel van de Noorse saxofonist hem had geraakt.

Die emotie is makkelijk na te voelen, want een saxofoongeluid beklemmender dan dat van Seim is nauwelijks voorstelbaar. Dat is techniek natuurlijk, en een kwestie van het helemaal naar de hand zetten van het instrument. Zo gebruikt Seim houten mondstukken in plaats van metalen, en leidde zijn jarenlange studie van Indiase muziek tot een bijzondere manier van blazen.

Maar Seim maakt vooral indruk door de directheid van zijn spel, die geweldige zachtmoedigheid die eruit spreekt. De prachtige puur- en onbevangenheid. De totale afwezigheid van een pose. Op die manier krijgt Seims muziek in de meest ­positieve zin van het woord iets kinderlijks.

Veel van de nummers op ‘Helsinki Songs’ hebben wat weg van wiege- en slaapliedjes. Op die momenten wordt de muziek weliswaar zoet, maar er zit hoorbaar bezieling achter. Van Seim vanzelfsprekend en van zijn bandmakkers op piano, bas en drums. Onvermijdelijk zweef je dan weg.
Mischa Andriessen

Deel dit artikel

McCartney en producer Kurstin slaan de plank flink mis wanneer ze hip willen doen met bliepjes