Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

CD’s op vrijdag: Lizzo, Norah Jones en Sir Mark Elder

Cultuur

Muziekredactie

De Amerikaanse artiest Lizzo
CD's op vrijdag

Sir Mark Elder geeft Donizetti ‘L’Ange de Nisida’  180 jaar later dan gepland toch nog een wereldpremière, Norah Jones begint opnieuw, maar is niet echt anders. De Iraanse zussen Mahsa & Marjan Vahdat zetten samen met het roemruchte Kronos Quartet een sensationeel resultaat neer.

KLASSIEK
Sir Mark Elder | Donizetti ‘L’Ange de Nisida’ (Opera Rara)

★★★★★

Lees verder na de advertentie

Het promotie-onderzoek van musicologe Candida Mantica heeft een heel decennium geduurd. Het begon met het vinden van een paar losse, overgeplakte partituurpagina’s in de Parijse Bibliothèque Nationale in 2008 en het eindigde in de zomer van 2018 met een glorieuze wereldpremière in het Londense operahuis Covent Garden. We hebben het hier over de opera ‘L’Ange de Nisida’ van Gaetano Donizetti. Hij componeerde het werk in 1839 voor het Parijse Théâtre de la Renaissance dat vlak voor de première failliet ging en zijn deuren moest sluiten. Omdat de operatheaters in Parijs allemaal met verschillende privileges en strenge regels opgezadeld waren, kreeg Donizetti zijn specifiek voor het Renaissance gecomponeerde opera nergens anders opgevoerd. De Engel van Nisida (een eilandje in de Golf van Napels) verdween voorgoed in de Parijse archieven, al werkte Donizetti een deel van de muziek om voor zijn opera ‘La favorite’.

Het lukte Mantica om de oorspronkelijke opera met veel knip- en plakwerk te reconstrueren. Op een paar maten en een enkel aria-deel na kregen we in Londen ‘L’Ange de Nisida’ te horen zoals Donizetti die voor ogen moet hebben gestaan. Een wereldpremière, 180 jaar later dan bedoeld.

Die uitvoering in Londen werd mede mogelijk gemaakt door Opera Rara. En nu verscheen de live-opname van die wereldpremière op cd. Het is de 25ste ‘vergeten’ Donizetti-opera op cd, en zoals we gewend zijn van Opera Rara is de uitgave voorzien van omvangrijke tekst en uitleg, onder anderen van Candida Mantica zelf.

Sir Mark Elder, een dirigent die gelooft in deze muziek, leidt een uitvoering die tot in de puntjes is voorbereid. Hoogtepunt is het grote ensemble waarmee de derde akte eindigt. Heerlijk opzwepende muziek die Donizetti omwerkte voor ‘La favorite’, maar die hier in zijn originele gedaante veel beter op zijn plek is. En middenin de tweede akte zit nog zo’n ensemble, een kwartet voor 3 lage mannenstemmen en een sopraan, waar zich later een koor bijvoegt. Heel origineel en een bewijs van de onzin van de veelgehoorde stelling dat Donizetti alleen een componist van maakwerk was. Als Donizettiaan herken je sommige muziek die Donizetti recyclede in latere werken, maar meer dan de helft van de muziek is nooit eerder gespeeld en gezongen.

Joyce El-Khoury is een prachtige Sylvia, de engel uit de titel en maîtresse van Ferdinand van Aragon, koning van Napels (heel mooi gezongen door Vito Priante). Een ontdekking is tenor David Junghoon Kim als Leone en Laurent Naouri zorgt als Don Gaspar voor de komische noot in deze tragische opera. De door de paus gezonden monnik, die alles op zijn kop zet, krijgt een vervaarlijke stem van Evgeny Stavinsky. De uitvoering in Londen was concertant, dus zonder decors en kostuums. Benieuwd welk theater de eerste scenische productie van deze nieuwe Donizetti op het affiche zet. Want het is een aanwinst. (Peter van der Lint)

Deze ‘Hou-van-jezelf’-boodschap komt wél aan

POP
Lizzo | Cuz I love you (Nice life)
★★★★☆

In ‘Soulmate’ zingt Lizzo hoe ze verliefd wordt op haar eigen spiegelbeeld. Anders dan voor Narcissus wordt het haar niet noodlottig. Integendeel: de liefde tilt haar op en geeft haar zoveel zelfvertrouwen dat je als luisteraar onherroepelijk besmet raakt. Genoeg popvrouwen die met hun 90-60-90-lijven dezelfde hou-van-jezelf-boodschap prediken, maar wanneer een volle vrouw als Lizzo het doet sorteert het beduidend meer effect. Luister naar het afsluitende ‘Lingerie’, waarin ze onbeschaamd sexy durft te zijn, of kijk gewoon eens naar haar naakte lichaam op de albumhoes. ‘Cuz I love you’ is niet alleen thematisch een sterk album. Na een jarenlange zoektocht heeft Lizzo de perfecte symbiose tussen sixties soul en moderne hiphop gevonden en samengebald tot elf nummers die elkaar qua hitsinglepotentie naar de kroon steken. In ‘Like a girl’ bewijst Lizzo eer aan Chaka Khan, Lauryn Hill en Serena Williams, die haar deden inzien dat je als zwarte vrouw de top kunt bereiken. Daar moeten twee namen bij: Missy Elliott komt in eigen persoon een moppie meerappen en Aretha Franklin is als invloed onmiskenbaar aanwezig. Talloze jonge meisjes zullen Lizzo aan het rijtje toevoegen. (Klaas Knooihuizen)

Norah Jones © ANP

Norah Jones begint weer opnieuw

JAZZ
Norah Jones | Begin Again (Blue Note Records)
★★★☆☆

Hoe moet het zijn zelden nog een restaurant of wachtruimte te kunnen binnenkomen zonder je eigen muziek te horen? Het is zangeres Norah Jones overkomen dankzij haar onvoorstelbaar succesvolle debuut. Inmiddels zijn we vele jaren en platen verder en was Jones in die tijd vooral druk met het loskomen van dat succes. Meermaals koos ze voor een nieuwe look en een nieuwe muzikale draai. Ook nu weer, de titel Begin Again vertelt wat dat aangaat het hele verhaal. Enerzijds betekent dat terug naar de basis. Bij meer dan de helft van de zeven nummers is de bezetting kleinschalig. Maar ook als de band wordt uitgebreid, blijft het geluid compact, en versmelten orgel en blazers tot een nagenoeg onontwarbaar geheel. Jones zelf klinkt minder gepolijst. Met een braampje op de stem dat gelijk opgaat met de net even iets rauwer spelende band. Het geeft de muziek meer smoel, zonder dat Jones’ muziek nu op slag totaal anders is. Die blijft aangenaam, maar gaat in nog geen half uur nogal onopvallend voorbij. (Mischa Andriessen)

Met zulke stemmen is de muziek al af

KLASSIEK
Kronos Quartet Mahsa & Marjan Vahdat | Placeless (Kirkelig Kulturversted)
★★★★★

Vier jaar geleden maakte de Iraanse zangeres Mahsa Vahdat grote indruk met haar album ‘A Cappella - The Sun Will Rise.’ Niet alleen omdat ze een krachtige, expressieve stem heeft die meteen alle aandacht opeist, maar ook omdat vrouwen in Iran niet solo mogen zingen en Vahdat met die plaat dus een sterk statement maakte. Op het nieuwe album ‘Placeless’ wordt Vahdat bijgestaan door het roemruchte Kronos Quartet en haar zus, de zangeres Marjan Vahdat. Het resultaat is ronduit sensationeel. De beide zussen weten zonder de emotie dik aan te zetten, diep te raken. De oude Roemi-teksten die zij zingen, zijn vele eeuwen nadat ze zijn geschreven onverminderd relevant en met hun nadruk op ontheemding zelfs opmerkelijk actueel. De vier strijkers van het Kronos Quartet hebben heel goed begrepen dat de muziek met zulke stemmen en zulke teksten al nagenoeg af is. Ze bevestigen hun geweldige status met zeer subtiel spel. Kleine accenten zorgen voor een net even geraffineerdere kleurschakering; versterken of verzachten een emotie. En zoals Kronos als geen ander begrijpt, is stilte dikwijls de beste begeleiding. (Mischa Andriessen)

Een overzicht van de nieuwste recensies van pop, klassiek, wereldmuziek en optredens vindt u hier.

Deel dit artikel