Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bitterzoete liefdesfilm Cold War toont het drama van het Oostblok

Cultuur

Belinda van de Graaf

© filmdepot
Recensie

Cold War
Regie: Pawel Pawlikowski.
Met Joanna Kulig en Tomas Kot. 
★★★★☆

Ze ontmoeten elkaar in 1949 op het Poolse platteland. Wiktor is een componist uit de grote stad die audities houdt voor een op te richten folkensemble. Hij maakt als een soort muzikale etnograaf geluidsopnamen van boerenmeisjes die uit volle borst Poolse volksliederen zingen. Zijn oog valt op een jonge vrouw. Ze heet Zula. Ze is blond en bloedmooi en eigenwijzer dan de anderen. Hij valt als een blok voor haar en tussen de twee ontspint zich een heftig liefdesverhaal.

Lees verder na de advertentie

De Poolse regisseur Pawel Pawlikowski volgt de geliefden over een periode van vijftien jaar, waarin de muzikale en politieke geschiedenis stevig doorklinkt. Hij geeft een inkijkje in het leven achter het IJzeren Gordijn waar de folkgroep, geïnspireerd op het beroemde Mazowsze Ensemble, onder streng toezicht staat van apparatsjiks. In lijn met het stalinistische regime worden odes aan Stalin gezongen. Het is prachtig gedraaid, bijna documentair, al zijn er later ook momenten waarop melodrama en mooifilmerij elkaar raken.

Het zijn twee rusteloze karakters die je meesleuren door de tijd, maar waar je ook moeilijk vat op krijgt

Jazzmuziek, waar Wiktor zo van houdt, is verboden in Polen. Ook merkt hij dat hij wordt bespioneerd. Als het gezelschap in 1952 Oost-Berlijn aandoet, spreken de geliefden af te vluchten naar het westen. Maar Zula, inmiddels de ster van het ensemble, komt niet opdagen en Wiktor vlucht alleen. Niet dat ze elkaar vergeten. Ze blijven elkaar stiekem ontmoeten – nu eens in Parijs, waar Wiktor zich als jazzpianist heeft genesteld, dan weer in Split, waar Zula optreedt. 

Zijn eigen ouders

Pawlikowski filmt het verhaal van de twee gelieven die niet met en niet zonder elkaar kunnen in de stijl van zijn bejubelde Oscarwinnaar ‘Ida’: in een intiem, vierkant kader en in oogstrelend zwart-wit. Hij kreeg er eerder dit jaar in Cannes de prijs voor de beste regie voor. Ook voert ‘Cold War’ met vijf nominaties (waaronder Beste Europese Film) de ranglijst aan van de European Film Awards.

Begrijpelijk wel, Pawlikowski is een meesterlijk verteller die feit en fictie soepeltjes in elkaar laat overvloeien. Hij baseerde de film losjes op het verhaal van zijn eigen ouders, een arts en een lerares uit Warschau die ook Wiktor en Zula heetten en eenzelfde soort ingewikkelde knipperlichtrelatie onderhielden. Van hun verhaal maakte hij een pijnlijke, bitterzoete liefdesfilm waarin het drama van het Oostblok verweven zit. 

Cold War laat zien wat het met een vluchteling doet om ver van huis te zijn en niet meer terug te kunnen. Wiktor is weliswaar vrij in Parijs, maar ook stateloos. Het lijkt alsof er steeds meer van zijn identiteit afbrokkelt. Joanna Kulig geeft als Zula juist vol gas. Ze is dwars en stuurs en speelt met overgave de femme fatale, terwijl ze ook last heeft van een verstikkend minderwaardigheidsgevoel. Het zijn twee rusteloze karakters die je meesleuren door de tijd, maar waar je ook moeilijk vat op krijgt. Daardoor blijft het verhaal van de grote onmogelijke liefde emotioneel gezien ook een beetje op afstand.

Filmrecensies 

Elke week de nieuwste films besproken door onze recensenten, u leest ze op trouw.nl/filmrecensies.

Deel dit artikel

Het zijn twee rusteloze karakters die je meesleuren door de tijd, maar waar je ook moeilijk vat op krijgt