Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Bij Armando op bezoek in Berlijn

Cultuur

Wim Boevink

Armando © EPA
Klein verslag

Afgelopen weekend bracht ik in Berlijn door. Op weg gegaan met een zomergriep in het lijf, betrok ik een wat verlopen hotel in Charlottenburg, niet ver van de Savigny Platz, waar ik in de jaren negentig als correspondent nog een kantoor had gehad, met een bureau, een staande schemerlamp en een gestreept tweezitsbankje.

Om de hoek woonde Armando. In 1993 interviewde ik hem - samen met de vrouw met wie ik toen alles deelde, een huis, een gezin, een baan.

Lees verder na de advertentie

Zo leerden we hem kennen. Hij maakte in opdracht van deze krant, die toen zijn vijftigjarig bestaan vierde, nog een litho met daarop een wiel.

Naast me zat Armando, zelf ooit bokser, te genieten

Ik denk dat het het wiel van de tijd voorstelde. Lezers konden tegen een zachte prijs zo'n wiel kopen, de oplage was tweehonderd, maar storm liep het niet. Toch was het een mooi, zwart wiel, een echt, kaal Armandowiel. Het wiel was een van zijn thema's. Net als het hek, of de boom, of de vlag.

© Wim Boevink

Toen ik er dit weekend rondliep, door zijn Knesebeckstrasse, dacht ik aan hem en aan de kleine vriendschap die na dat interview met hem en zijn toenmalige vrouw Tony ontstond.

We aten wel eens bij ze thuis, bij de 'Armandos', of dineerden bij het fijne restaurant Florian, en eens nodigde hij mij uit om in de grote Deutschlandhalle een boksgala bij te wonen, natuurlijk met zitplaats direct aan de ring.

Het kaartje moest ik zelf betalen, Armando lette op zijn geld, en het werd met DM 250 het duurste kaartje dat ik ooit had gekocht. Ik keek met enig afgrijzen naar de doffe klappen en het opspattend zweet, maar naast me zat Armando, zelf ooit bokser, te genieten.

Ik wist niet dat hij die zondag toen ik weer door de Knesebackstrasse liep, in Potsdam, vlakbij Berlijn, zou sterven.

Huilen van het lachen

Mijn dierbaarste herinnering aan hem is een ontmoeting waarbij we bepaalde Duitse woorden en uitdrukkingen uitwisselden die we grappig vonden. Zo grappig dat we huilden van de lach, hij met grote zakdoek en ik dubbelgeklapt, buiten adem en met een pijn in de buik die ik nog steeds kan navoelen. De lachpartij was van een grote intimiteit, althans zo heb ik het ervaren.

Armando's goede vriend Cherry Duyns, de man met wie hij 'Herenleed' maakte, zei iets soortgelijks. Zelden had hij met iemand zo gelachen.

Duyns heeft nog een tv-documentaire over hem gemaakt. Armando in zijn Amstelveense flat, en Duyns die buiten beeld een vraag probeert te formuleren. 'Op een gegeven moment heb je, ik weet niet precies hoe oud je was...'

We zien hoe zich op Armando's gezicht een fijn lachje om de lippen plooit. Duyns roept bezwerend: 'Nou niet lachen, want dan kunnen we geen gesprek meer voeren..'

Maar het kwaad is al geschied en beide mannen barsten in schaterlachen uit. Proestend weet Duyns nog uit te brengen dat hij een serieuze vraag wilde stellen en terugproestend giert Armando dat hij een serieus antwoord wilde geven.

Ja, zo praten vrienden met elkaar.

'Gatverdamme, wat een rotmedium', zegt Armando nog terwijl hij zijn tranen droogt. Hij had groot gelijk, want veel dichterbij dan in deze eerste scène is Duyns niet gekomen.

Ik denk nu wel eens, die karig gehouden kunst van hem was als een groot harnas, waarachter hij zich te barsten lachte.

Lees ook:

Armando (1929 - 2018) creëerde alsof de dood hem op de hielen zat

De laatste jaren van zijn leven schilderde Armando alsof de dood hem op de hielen zat. Steeds meer haast bespeurde hij bij zichzelf, omdat zijn volgende schilderij nog beter moest worden dan het vorige. “Er is geen tijd te verliezen.”

Deel dit artikel

Naast me zat Armando, zelf ooit bokser, te genieten