Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Behalve een worst kun je iemand tegenwoordig ook wel een wortel voorhouden

Cultuur

Ton den Boon

Groene Boekje
TAAL

Voor de recente topontmoeting tussen Donald Trump en Kim Jong-un schreven diverse media dat Trump de Noord-Koreaanse leider in ruil voor ontwapening ‘een wortel voorhield’: economische welvaart.

Klopt dat wel, ‘iemand een wortel voorhouden’, wilde een lezeres weten. In het Nederlands zeggen we toch ‘iemand een worst voorhouden’?

Lees verder na de advertentie

Inderdaad: iemand een worst voorhouden is een ingeburgerde uitdrukking voor iemand iets moois in het vooruitzicht stellen en hem daarmee proberen over te halen iets te doen of te laten. In het aangehaalde citaat is de informatie mogelijk echter vrij letterlijk uit het Engels overgenomen. Daarin luidt de pendant van onze uitdrukking: to hold out/to offer a carrot to someone (carrot betekent wortel).

Hebben we dus te maken met een ontlening aan het Engels of – zo u wilt – een anglicisme? Misschien, maar de variant met wortel is in ons taalgebied wel al sinds de jaren zeventig vrij gewoon. Misschien komt dat doordat deze variant ons van oudsher vertrouwd in de oren klinkt. Vroeger kwam deze variant namelijk weleens in een letterlijke toepassing voor en was er sprake van een koetsier of voerman die ‘een paard of ezel een wortel’ voorhield. Wat ­ongetwijfeld ook meehelpt aan de verwarring van worst en wortel is dat beide woorden ongeveer dezelfde beginklank hebben.

Feit is dat de vegetarische variant van iemand een worst voorhouden de laatste jaren zo ingeburgerd is geraakt, dat hij onderdeel is geworden van het vaderlandse idioom. Vermelding van iemand een wortel voorhouden in het woordenboek is op termijn dan ook zeker niet uitgesloten.

Taalrubriek

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Deel dit artikel