Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Beeldschone en ontroerende reconstructie van een Russische familiegeschiedenis

Cultuur

Belinda van de Graaf

Aliona van der Horst en haar tante © rv
Recensie

Liefde is aardappelen
Regie: Aliona van der Horst
★★★★☆

Na de dood van haar Russische moeder kreeg de Nederlandse regisseuse Aliona van der Horst een erfenis: een zesde deel van een houten huisje op het Russische platteland. Het gaat om het huis waar haar moeder samen met haar vijf zussen opgroeide, en dat in de film door Van der Horst samen met Russische familieleden wordt uitgeruimd. Tussen het huisraad, waaronder stapels boeken, foto's en brieven, en tassen vol oude, afgetrapte schoenen in alle soorten en maten, gaat de filmmaakster op zoek naar het verhaal van haar Russische familie.

Lees verder na de advertentie

"Het lijkt erop dat onze moeders deze wereld gaan verlaten", zegt Van der Horst op de geluidsband. Haar moeder die in Moskou met een Nederlandse student trouwde en zich met man en dochter (Aliona) in Nederland vestigde, wilde nooit veel loslaten over haar verleden. "Wie was je voordat je mijn moeder werd?", vraagt Van der Horst zich af. Maar de overgebleven tantes en buurvrouwen die ze in het dorp tussen dikke pakken sneeuw ontmoet, praten liever ook niet. "Als ik het me niet herinner, is het niet gebeurd", meent een van hen.

Door de camera te richten op het lot van een boerenfamilie, begint de Sovjet-hel door te sijpelen

Je ziet dat het de regisseuse af en toe opbreekt. Van der Horst schroomt niet om haar eigen worsteling in beeld te brengen. Ze wordt door de Russen gezien als 'dat Nederlandse nichtje dat er toch niks van begrijpt'. Maar ze zet gelukkig door, bedachtzaam begint ze te pellen. En zo komt via het kleine, intieme verhaal van een familie op het Russische platteland, het grote verhaal van 20ste eeuws Rusland in beeld. Het verhaal van oorlog, hongersnood, kindersterfte en angst, van strafkolonies en illegale abortussen.

Totale opoffering

Opa die gedwongen in drie oorlogen vocht, en als hij thuis was, stomdronken rondspookte. Oma die gedwongen op het land werkte, terwijl haar dochtertjes hongerig thuis zaten. Leven onder Stalin betekende totale opoffering aan de gemeenschap. Het individu telde niet. En de restanten van die doctrine zijn nog steeds voelbaar: deze mensen vinden hun eigen levens niet bijzonder genoeg om over te vertellen. Van der Horst die zich al sinds haar prachtige afstudeerfilm 'De Dame met het Hoedje' ontfermt over Russische verhalen, bewijst het tegendeel. Juist door de camera te richten op het lot van een gewone boerenfamilie, begint de Sovjet-hel door te sijpelen.

Ze wekt de geschiedenis tot leven via brieven die haar moeder aan een zus schreef, via een oud cassettebandje waarop ze al eens het verhaal van oma opnam, en niet te vergeten via de betoverende tekeningen van de Italiaanse animator Simone Massi die de getuigenisssen aanvullen. Steentje voor steentje bouwt Van der Horst aan het verhaal van een verdrongen verleden. Het is een beeldschone en buitengewoon ontroerende reconstructie van een Russische familiegeschiedenis, klein en groot tegelijk. Een verhaal ook van overlevers die zich afsloten voor hun gevoel. Voor knuffels was geen tijd. Er moest gewerkt worden. Liefde was een aardappel.

Lees meer filmrecensies op Trouw



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Door de camera te richten op het lot van een boerenfamilie, begint de Sovjet-hel door te sijpelen