Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Als ik mijn geld kwijt ben, dan heb ik niet de neiging om te denken dat ik 'iets ben'

Cultuur

Peter-Arno Coppen

Het Groene Boekje. © ANP
Taal

Het ingelegde spaargeld is kwijt.' Dit stond onlangs in Trouw, en een lezer viel erover. Het zou moeten zijn 'Het ingelegde spaargeld is weg' of 'Men is het ingelegde spaargeld kwijt.'

Het officiële taaladvies geeft de lezer gelijk. 'Het geld is kwijt' behoort blijkbaar niet tot de standaardtaal, en 'Men is het geld kwijt' wel. Waarom? Dat vermeldt het taaladvies er niet bij. Zo zegt men dat in de standaardtaal, staat er eenvoudigweg. 'Iets is kwijt' wordt 'stilistisch lager gewaardeerd' en in België heeft het 'zelfs een dialectische bijklank.' (oei, ben ik dan geneigd erbij te denken).

Lees verder na de advertentie

Ik leg me er graag bij neer, maar ik kan het taalgevoel wel verklaren dat 'iets is kwijt' zou opleveren. Als ik mijn geld kwijt ben, dan heb ik niet de neiging om daar de betekenis bij te denken dat ik 'iets ben.' Ik heb eerder de neiging om 'mijn geld kwijt' te interpreteren als een 'subjectpredicaatverbinding' (waar ik het in de zomervakantie telkens over had). Er is iets met mijn geld. Dat is weg (of 'is zoek', zegt het officiële taaladvies).

Het woord 'kwijt' lijkt dus alle kenmerken van een gewoon predicaat te hebben

Kwijt maken, kwijt spelen, kwijt gaan

Die subjectpredicaatverbinding 'mijn geld kwijt' zie je ook in andere zinnen: 'ik raak mijn geld kwijt' bijvoorbeeld. Daar zou je nog kunnen zeggen dat dit het woord 'kwijtraken' is, maar je hebt ook 'ik wil mijn geld kwijt' en het oudere 'kwijt maken', 'kwijt spelen' en zelfs 'kwijt gaan.'

Het woord 'kwijt' lijkt dus alle kenmerken van een gewoon predicaat te hebben. Vandaar dat sinds de 17de eeuw in het Nederlands de vorm 'het is kwijt' al voorkomt. Vijftig jaar geleden stond het nog zonder enige beperking in Van Dales Groot woordenboek.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een vraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Deel dit artikel

Het woord 'kwijt' lijkt dus alle kenmerken van een gewoon predicaat te hebben