Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Aharon Appelfeld (1932-2018) schreef 'om de Holocaust heen'

Cultuur

Redactie

Aharon Appelfeld in 2014 © Wikimedia
Naschrift

De Israëlische schrijver en Holocaust-overlever Aharon Appelfeld is op 85-jarige leeftijd overleden. 

Appelfeld was een van productiefste en bekendste auteurs van Israël. Hij heeft 47 boeken op zijn naam staan. Zijn werk werd in 35 talen uitgegeven, waaronder ook het Nederlands. Hij werd wereldberoemd met zijn romans 'Badenheim 1939', 'Bloemen der duisternis' en 'Het tijdperk der wonde'.

Lees verder na de advertentie

Appelfeld werd in 1932 geboren en groeide op in Tsjernovitsj, dat tegenwoordig in Oekraïne ligt, maar destijds deel uitmaakte van Roemenië. Toen hij vijf was beroofde een antisemitisch regime een groot aantal joodse inwoners van hun staatsburgerschap. 

In 1940 werd zijn moeder in Tsjernovitsj vermoord. Aharon en zijn vader werden gedeporteerd naar een vernietigingskamp. Hier ontsnapte hij als achtjarige jongen. Hij leefde jaren in de bossen en hield zich schuil in dorpjes. "Dat ik het bos inging, herinner ik me niet", schreef hij in zijn autobiografie, "maar ik herinner me wel het moment dat ik voor een boom vol rode appels stond. Ik was zo verbijsterd dat ik naar achteren stapte. De stappen naar achteren herinnert mijn lichaam zich beter dan ik.'' 

Appelfeld zocht zijn onderwerpen in het verleden, in de tijd voor de Shoah

Taal

Na de oorlog belandde hij als dertienjarige in het toenmalige Palestina. Vooral de eerste jaren in het land zijn voor Aharon een kwelling. Hij leert Hebreeuws, maar spreekt de woorden met tegenzin. "Er lag geen enkele warmte in. Ernstiger nog: ze klonken als bevelen."

Anders dan collega's als Amoz Oz en David Grossman schreef hij nooit over de politieke situatie in zijn land. Appelfeld zocht zijn onderwerpen in het verleden, in de tijd voor de Shoah, in Oost-Europese landstreken die sindsdien vele malen van naam veranderden: Rusland, Sovjet-Unie, Polen, Oekraïne, Roemenië. Opvallend is dat Appelfeld in zijn schrijven niet gepreoccupeerd was met het kwaad en het lijden, maar altijd op zoek ging naar troost en goedheid. Hij schreef, zoals schrijver Gerwin van der Werf eerder in Trouw schreef, 'om de Holocaust heen' over mensen die opnieuw naar betekenis zoeken. 

Lees ook de bespreking van de autobiografie van Appelfeld: 'Zonder taal ben ik een steen'

Deel dit artikel

Appelfeld zocht zijn onderwerpen in het verleden, in de tijd voor de Shoah