Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Afvalligen zijn bozer op Mohammed dan op de islam

cultuur

Eildert Mulder

Uitgetreden christenen hebben bezwaar tegen het instituut kerk – zelden is Jezus het doelwit. Dat is bij ex-moslims wel anders. Van hun tirades tegen Mohammed zou Geert Wilders nog veel kunnen leren, schrijft Eildert Mulder.

Een jeugdige Mohammed, van de Iraanse kunstenares Oranous. (\N)

Wanneer mensen zich losmaken van hun geloof kunnen er heftige emoties en zelfs agressies loskomen. Dat geldt evengoed voor ex-christenen als voor ex-moslims. Maar de mikpunten van die gevoelens blijken toch niet hetzelfde te zijn.

Dat blijkt uit de commentaren van uitgetreden moslims in het boek ’Weg uit de islam, getuigenissen van afvalligen’ van Ibn Warraq. Ibn Warraq is een schuilnaam. Hij is zelf een afvallige en heeft in diverse boeken zijn visie op de islam en zijn redenen om met die godsdienst te breken uiteengezet.

Het grootste verschil tussen christelijke en islamitische afvalligen is de houding tegenover de vermeende stichters van hun godsdiensten. Uitgetreden christenen hebben vaak bezwaren tegen het instituut kerk. Of ze lijden onder frustraties over hun christelijke opvoeding. Soms vinden ze God onrechtvaardig, omdat die almachtig is maar geen einde maakt aan het kwaad. Voor anderen valt godsdienst niet te rijmen met wetenschap en verlichting.

Maar zelden is Jezus het doelwit van haat. De kritiek blijft beperkt tot de vaststelling dat lopen over water niet kan en opstaan uit de dood evenmin. Bij afvallige moslims is afkeer van de persoon van de profeet juist wel een belangrijke reden om met hun religie te breken.

Ibn Warraq heeft vooral bijdragen op de website van de organisatie ISIS in zijn boek afgedrukt. Isis staat voor ’Instituut voor de secularisatie van de islamitische samenlevingen’. Op deze website zijn alleen agnosten of atheïsten welkom, niet ex-moslims die zijn overgestapt op een ander geloof. Of, zoals de website het zelf zegt: ,,Deze website is niet opgedragen aan mensen die de ene redeloosheid inruilen voor de andere.” Ook bij afvalligen kent verdraagzaamheid haar grenzen.

Ibn Warraq besteedt overigens zelf wel enige aandacht aan mensen die van de islam zijn overgestapt op een andere godsdienst, meestal het christendom maar een enkele keer ook het hindoeïsme. Maar zijn hart ligt bij de agnosten en atheïsten. Binnen die groep vallen soms de klassieke geluiden van de negentiende eeuwse vrijdenkers te lezen zoals de puzzel: kan de almachtige God een rots scheppen, die zo zwaar is dat hij hem zelf niet kan tillen?

Soms klinkt er een heilsverwachting door, zoals bij de Tunesische, in Parijs wonende schrijfster Samia Labidi: ,,Om een einde te maken aan de invloed van de godsdienst en de mens te helpen bij zijn volwassenwording moeten secularisten en atheïsten op internationale schaal samenwerken, tot het secularisme universeel zal zijn aanvaard.”

Labidi klaagt dat ze bij de Franse media geen gehoor vindt voor haar verhaal, dat bloedstollend is. Ze groeit op in een liberaal Tunesisch gezin. De dochters dragen geen hoofddoek en volgen opleidingen. Alles verandert als een soort Raspoetin zijn intrede in dit gezin doet, in de vorm van een fundamentalistische schoonzoon. Hij krijgt iedereen in zijn greep en verandert de gezinscultuur totaal. Zo ontwikkelt de tot dan toe redelijk geëmancipeerde vader zich tot een huistiran, met een beroep op het geloof.

Labidi vlucht naar Parijs. Daar ontdekt ze de sjiitische islam, die meer ruimte laat voor individueel nadenken en filosofie. Net wanneer ze zich in die vorm van islam begint thuis te voelen, bekent haar broer haar dat hij is verzeild in een terreurnetwerk dat aanslagen voorbereidt in opdracht van het sjiitische Iran. Haar broer en zij publiceren de bekentenis waarna de Franse media haar ervan verdenken dat ze in opdracht van president Benali de Tunesische fundamentalistische oppositie in diskrediet brengt.

Labidi gaat overigens minder tegen de Koran en Mohammed te keer dan veel anderen. De woede onder afvalligen tegen Mohammed is enorm, waarbij overigens opvalt dat niemand zich afvraagt of Mohammed wel heeft bestaan. De meeste afvalligen aanvaarden het traditionele verhaal over het ontstaan van de islam zonder morren.

Het patroon is meestal als volgt. Mensen vragen zich af waarom het zo slecht gaat in de islamitische wereld hoewel de Koran belooft dat moslims de winnaars zullen zijn, in het hiernamaals maar ook in deze wereld. Dat is duidelijk niet het geval en de oorzaak moet dus wel zijn dat in moslimlanden een foute vorm van islam heerst. Daarom gaan ze op zoek naar de juiste islam, bijvoorbeeld door de Koran te lezen.

Vooral voor niet-Arabische moslims is dat een schok. Ze hebben als kind jarenlang de Koran uit hun hoofd geleerd – maar in het Arabisch, zodat ze er geen syllabe van begrepen. Als ze dan eindelijk de Koran in vertaling lezen, is hun verbijstering groot. Altijd dachten ze dat de islam de godsdienst van de vrede was maar ineens komen ze oorlogszuchtige koranverzen tegen.

Het wordt nog veel erger wanneer ze de biografie van de profeet lezen. Daarin staat dat hij getrouwd was met een zesjarig meisje en dat hij ook het bed deelde met een vrouw, wier man hij zojuist had laten doden. Ook vernemen ze van zijn escapades met de vrouw van zijn aangenomen zoon. De afvalligen nemen die geschiedenissen aan voor historisch waar en barsten daarom uit in tirades tegen Mohammed waarvan Geert Wilders nog veel kan leren. Dit alles gelardeerd met woede over vrouwenonderdrukking, schendingen van mensenrechten, de in naam van de islam uitgevoerde genocide door het Pakistaanse leger in Bangladesh in 1971 en de aanslagen in New York van 2001.

Hier en daar schieten ze door maar de getuigenissen zijn toch indrukwekkend want deze mensen hebben letterlijk hun leven in de waagschaal gesteld. In sommige landen kunnen ze de fysieke doodstraf krijgen, in andere worden ze maatschappelijk geliquideerd.

Ibn Warraq laat overigens zien dat de afvalligen in een oude traditie staan want veel beroemde middeleeuwse Arabische en Perzische dichters waren vrijdenkers. ,,Neem de beweringen van de profeet niet aan als waar; het zijn alle verzinsels”, meende in de elfde eeuw de Syrische dichter Ma’arri, die de ’heilige boeken’ sprookjes noemde en de pelgrimstocht naar Mekka een ’heidense reis’.

Een generatie later dichtte Omar Khayyaam: ’Is de wereld eeuwig of geschapen? Zodra ik weg ben maakt het niets meer uit.’ Beide godloochenaars hebben een ereplaats gekregen in de canon van de islamitische cultuur, die misschien toch iets minder verdorven eenzijdig is dan veel afvalligen suggereren.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie