Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Adembenemend theatrale kijk op Het lijden van de jonge Werther door Toneelschuur Productie

Cultuur

Hanny Alkema

Werthers zelfmoord aan het slot is onontkoombaar © RV
Recensie

Het lijden van de jonge Werther
Toneelschuur Producties
★★★★★

"Schön ist die Jugendzeit." Zo uitbundig klinkt het driestemmig, dat je spontaan zou willen meezingen. En dat zinnetje "Sie kommt nicht mehr", dat voor een minder onbezorgd vervolg waarschuwt? Ach, even niet bij nadenken. Je moet het 'nu' pakken.

Lees verder na de advertentie

Zelden heeft deze schlager zo treffend zijn betekenis laten voelen als in de Toneelschuur Productie van 'Het lijden van de jonge Werther'. In de op Goethe's klassieker (1774) gebaseerde voorstelling staan Werther, Lotte en Albert immers op de drempel van volwassenheid. In een eerst blakend blije driehoeksrelatie. Die niet kan duren.

'De jonge Werther' is het toppunt van de Romantische Liefde

Op slag straalverliefd wordt Werther op Lotte. Helaas is Lotte al verloofd met Albert. Wel kiemt twijfel in haar hart, dat wordt aangetrokken door het gepassioneerde van Werther, terwijl zij in haar hang naar geborgenheid weer naar Albert neigt. Als Lotte daarvoor kiest, is voor Werther de dood de enige uitweg.

'De jonge Werther' is het toppunt van de Romantische Liefde. En de voorstelling swingt in het ritme van Werthers rusteloze harteklop. Regisseuse/bewerkster Eline Arbo vermijdt elk sprankje melodrama, neemt de botsende hartstochten niettemin bloedserieus en pompt er tegelijk licht en lucht in.

Theatrale troeven

Arbo speelt, in vorm en inhoud, een aantal weergaloos theatrale troeven uit. Bijvoorbeeld om te laten zien dat de kwestie van alle tijden is. Zo spreken de personages een hoofse boekentaal die spannend contrasteert met de kleurige ambiance van plastic opblaasspul (decor: Juul Dekker). En dansen Werther en Lotte een wilde wals tussen kitscherige lichtslangen die even later, opgebonden, de vorm van gordijnen om een ouderwets lijsttoneel aannemen.

Muzikaal en qua vitaliteit spat de Sturm und Drang er vanaf. Soepel opwellende songs leggen tevens een directe link met de popcultuur. In silhouetbelichting oogt het met eigentijds speelgoed volgehangen achterdoek zelfs als een klassiek berglandschap. Met vrolijk ertussen verstopte (plastic) pistolen.

Zo schemert dreigend onheil door de speelsheid heen. Net zoals Arbo Werther soms alleen data, geen zinnen, uit de briefroman laat zeggen, wat naar zijn machteloze zielepijn verwijst. Wat een regietalent. Geestig en geraffineerd dwingt zij af dat het publiek zonder mankeren het psychische spanningsveld tussen gevoel en verstand in duikt. Versterkt door het perfecte samenspel tussen Victor IJdens (Werther), Dieuwertje Dir (Lotte) en Sander Plukaard (Albert). De mannen soms lekker irritant in hun gejaagd- dan wel eeuwige goedgemutstheid, Dir heerlijk hups.

Al ken je de afloop, toch knijpt die onontkoombare zelfmoord je de keel dicht in een aangrijpend slotbeeld: de diep geschokte gezichten van Lotte en Albert. In één klap volwassen geworden. De onschuld voorbij. Adembenemend.

Het lijden van de jonge Werther speelt tot  en met 19 oktober, kijk op de website van Toneelschuurproducties voor meer informatie.

Lees meer recensies van theater op trouw.nl/theaterrecensies.

Deel dit artikel

'De jonge Werther' is het toppunt van de Romantische Liefde