Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Acteurs durven geen aangifte te doen van seksueel wangedrag

Cultuur

Sandra Kooke

© Getty Images/GeorgePeters

Bijna dertig klachten zijn binnengekomen bij het meldpunt voor seksueel wangedrag van de cultuursector. Geen van de melders was bereid om aangifte te doen, omdat dat niet anoniem kan.

Bij Mores.online, het meldpunt voor ongewenste omgangsvormen in de cultuursector, zijn sinds de start op 13 juni 26 klachten binnengekomen. Voor zover bekend heeft echter geen van de melders van ernstige klachten  het aangedurfd om uit de anonimiteit te treden en aangifte te doen.

Lees verder na de advertentie

Een jaar geleden rond deze tijd werd de acteurswereld opgeschrikt door berichten over misbruik door castingdirector Job Gosschalk. Daarna volgden beschuldigingen aan het adres van onder anderen regisseur Ruut Weissman en verscheidene docenten en dirigenten. Dertig organisaties in de podiumkunsten, de tv- en televisiewereld besloten een meldpunt op te zetten, waar iedereen die in deze sector werkt of er een opleiding volgt, misstanden kan melden en vertrouwelijk bespreken.

Uit een eerste inventarisatie blijkt nu dat slachtoffers het meldpunt weten te vinden. Een deel van de zaken, minder dan de helft, kon snel door een van de twee vertrouwenspersonen van het meldpunt afgehandeld worden, bijvoorbeeld met een gesprek tussen klager en aangeklaagde. Een ander deel van de klachten betreft ernstiger vergrijpen.

Best veel

Om wat voor zaken het gaat of wie erbij betrokken is, is niet bekend gemaakt, omdat de vertrouwenspersonen strikt vertrouwelijk werken. Wel bevestigt het meldpunt dat enkele klachten gaan over dirigent Pieter Jan Leusink. Een groep vrouwen met klachten over hem bracht deze zaak anoniem naar buiten via de media, waarna ze alsnog bij het meldpunt aanklopten.

Is het veel of weinig, die bijna dertig klachten? Yolande Melsert, directeur van de Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (NAPK): “Bij nul meldingen waren we teleurgesteld geweest. We weten immers dat er genoeg dingen spelen in onze sectoren. Ik vind 26 in drie maanden best veel. Ook denk ik dat het bestaan van het meldpunt preventief werkt. We horen dat er grappen worden gemaakt op de werkvloer over de vraag of je elkaar nog wel mag aanraken. Het is dus een item.”

Uit de afhandeling van de klachten blijkt dat melders van strafbare feiten niet durven te beginnen aan juridische vervolgstappen, zoals aangifte of een civielrechtelijke procedure. Melsert: “Dat kan niet anoniem. Men is bang voor carrièreschade, bijvoorbeeld door minder kans op freelance werk. Dat vind ik zorgelijk, want het betekent dat er nog steeds een sfeer heerst waarin je ongewenst gedrag niet kunt afwijzen. Daar word ik misselijk van.”

Ongezonde situatie

Acteur en schrijver Rik Launspach liep hier ook tegenaan in gesprekken met collega’s. Reden voor hem om er de roman ‘Laat me liefde zien’ over te schrijven, die 1 november uitkomt. Launspach: “Mensen schamen zich, denken: ik heb het zelf zo ver laten komen. Ook vrezen ze minder kans op een volgende rol te hebben. Dat er maar één groot castingbureau is en nauwelijks concurrentie, is een ongezonde situatie.”

De NAPK wil daarom dat er behalve het meldpunt ook een onafhankelijke klachtencommissie komt. Die moet onafhankelijk onderzoek doen door beide partijen en getuigen te horen, zonder de anonimiteit op te geven. Een uitspraak van de klachtencommissie kan voldoende genoegdoening zijn voor het slachtoffer of tot een schikking leiden. Ook kan het bedrijf waar de intimidatie gebeurd is, na een onafhankelijk onderzoek de bedrijfscultuur onder de loep nemen. Zo’n onderzoek kan ook het laatste duwtje zijn om alsnog die juridische stappen te nemen.

Probleem: een klachtencommissie is te duur voor de cultuursector, zegt Melsert. “We hopen dat het ministerie van cultuur wil bijspringen. Sociale Zaken heeft al geweigerd.”

Lees ook:

Rik Launspach over #MeToo: ‘De cultuur in de Nederlandse toneelwereld is ongezond’

Nederlandse acteurs durven nog steeds niet naar buiten te treden over grensoverschrijdend gedrag van het kleine, machtige groepje dat in de toneel- en filmwereld aan de touwtjes trekt. Rik Launspach schreef daarover van binnenuit een roman. 

#MeToo: Waarom juist de acteerwereld?

Grensvervaging en scheve machtsverhoudingen lijken debet te zijn aan het opvallend grote aantal misbruikzaken dat de film- en theaterwereld treft.

Deel dit artikel